สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๙ · ๓๑ กรกฎาคม ๒๕๖๗

เทอดชาติ ชัยพงษ์ พูดถึงปัญหาการปลูกลำไยในภาคเหนือ โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการปลูกลำไยเป็นอาชีพที่มีรายได้ให้กับเกษตรกร และส่งผลให้รายได้ประชาชาติเพิ่มขึ้น แต่ปัญหาที่เกิดขึ้นคือราคาลำไยที่ต่ำและไม่สามารถกำหนดราคาได้ เพราะมีการปลูกนอกฤดูกาล และมีการขายผ่านพ่อค้าคนกลาง นอกจากนี้ยังมีปัญหาการผลิตที่ขาดคุณภาพ เครื่องมือ และการแปรรูป นอกจากนี้ยังมีปัญหาด้านกฎหมาย เช่น พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 และอื่น ๆ ที่ทำให้เกษตรกรลำไยไม่สามารถยืนอยู่บนขาของตัวเองได้ เทอดชาติ ชัยพงษ์ จึงเสนอแนะการผลิตที่มีคุณภาพ การควบคุมการเพาะปลูก และการส่งเสริมการตลาดที่มีคุณภาพ นอกจากนี้ยังเสนอแนะการแทรกแซงราคาเมื่อผลผลิตไม่เป็นไปตามกลไกที่ทำให้ประชาชนอยู่ในภาวะของการขาดทุน

นายเทอดชาติ ชัยพงษ์ เชียงราย

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพครับ ผม เทอดชาติ ชัยพงษ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเชียงราย เขต ๕ พรรคเพื่อไทย ท่านประธานครับ ร่างพระราชบัญญัติยุทธศาสตร์ลำไย พ.ศ. .... ที่ท่านรังสรรค์ มณีรัตน์ และคณะ รวมถึงท่านนเรศ และคณะ ได้นำเสนอนั้น เป็นเรื่องสำคัญต่อชีวิตความเป็นอยู่ และการดำรงชีวิตของพี่น้องประชาชน เป็นหนังยาวยืดเยื้อมานานไม่จบสักที ก็หวังว่าครั้งนี้ จะเป็นการต่อสู้ที่จบลงด้วย Happy Ending ของทุกฝ่าย โดยเฉพาะเรื่องของความเป็นอยู่ ชีวิตที่ดีขึ้นของพี่น้องประชาชนชาวสวนลำไย ท่านประธานครับ ลำไยนั้นไม่ต้องลำไยกันนะครับ ลำไยเป็นผลไม้ยืนต้นที่มีผลนั้นรสชาติอร่อย หวาน ส่วนใหญ่เกิดขึ้นทางภาคเหนือ จังหวัด ลำพูน จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดเชียงราย จังหวัดพะเยา จังหวัดลำปาง และจังหวัดอื่น ที่ภาคอื่นก็ปลูกได้ แต่อย่างไรก็ตามรสชาตินั้นจะไม่เท่ากับภาคเหนือ ผมถือว่าเป็นผลไม้ ประจำถิ่น เกิดมาก็เห็นลำไย เกิดมาก็รู้จักลำไย ไม่นึกว่าวันนี้ลำไยจะกลายเป็นปัญหา ของพี่น้องประชาชน อย่างไรก็ตามครับปัญหาแก้ไขได้ ปัญหามีทางออก เพราะฉะนั้นวันนี้ ร่างพระราชบัญญัติยุทธศาสตร์ลำไย พ.ศ. .... จึงเป็นเงื่อนไขสำคัญ การปลูกลำไยนั้น ปลูก ๒ ช่วงครับ คือลำไยในช่วงฤดูกาลปกติประจำปีที่เขาออกโดยธรรมชาติเขา ตั้งแต่ เดือนกรกฎาคมเป็นต้นมา และอีกช่วงหนึ่งเป็นการปลูกนอกฤดูกาล ซึ่งการปลูก ๒ ช่วงแบบนี้ จะเป็นเรื่องของการตลาด เป็นเรื่องของการประกอบอาชีพเกี่ยวกับผลผลิตลำไยแล้ว เพราะฉะนั้นสิ่งเหล่านี้คือ อาชีพ เพราะฉะนั้นต้องเป็นมืออาชีพกันทุกฝ่าย ไม่ว่าจะเป็น ฝ่ายรัฐที่สนับสนุน และฝ่ายพี่น้องประชาชนที่ปลูกลำไย การปลูกลำไยนั้นเกี่ยวข้องเรื่องของดิน น้ำ ปุ๋ย ยา หลีกเลี่ยงไม่ได้ ทั้งหมดนี้กระทบทั้งนั้น อย่างไรก็ตามผลผลิตลำไยในปี ๒๕๖๖ นั้น การส่งออกสดและผลิตภัณฑ์มูลค่า ๒๓,๐๐๐ กว่าล้านนั้น ประเทศจีนเป็นประเทศที่สั่ง นำเข้ามากที่สุด ในปี ๒๕๖๗ นั้นลดลงจากปีก่อน ๆ แต่อย่างไรก็ตามอยู่ในช่วงนี้ก็ถือว่า สามารถที่จะแก้ไขได้ ผลดีของการปลูกลำไยในภาคเหนือนั้น ประเทศอื่น ภาคอื่นปลูกได้ครับ ไปจีนมา ไปเวียดนามมามีลำไยขาย แต่ไม่อร่อยเท่าประเทศไทย และลำไยจะไม่อร่อยเท่าที่ ภาคเหนือ เพราะเป็นผลไม้ประจำถิ่นเกิดขึ้นเองธรรมชาติตั้งแต่เด็กอย่างที่บอก อย่างไรก็ตาม วันนี้เป็นอาชีพ สามารถสร้างรายได้ กระจายรายได้ เป็นพืชเศรษฐกิจ ส่งผลให้รายได้ประชาชาติ เพิ่มผลผลิตขึ้นจากมวลรวมของประเทศ ทำให้ประชาชนนั้นอยู่กับที่ไม่ทิ้งถิ่นฐาน ปัญหา ของลำไยนะครับผมก็ไปถามพี่น้องประชาชน เขาก็บอกว่า ต่างชาติไม่ต้องคิดมาก ปัญหาลำไย คือราคาต่ำ ขายไม่ได้ราคาดี นี่คือปัญหา ผมก็ไปดูว่ามันไม่เสถียรจริง ๆ ลำไยจึงเป็นผลไม้ ที่แปลกครับท่านประธาน ชาวบ้านไม่สามารถที่กำหนดราคาได้เอง แล้วแต่กลไก แล้วแต่ล้ง แล้วแต่พ่อค้าคนกลาง นอกจากนั้นยังไม่พอครับ เช้าวันนี้เก็บเอาไปขายที่ตลาดรับซื้อลำไย ตอนเย็นไม่รู้ว่าจะมีราคาเท่าไร และไม่รู้จะรับซื้อหรือเปล่าอีกต่างหาก ไม่รู้ว่าราคาเท่าเดิม หรือเปล่า นี่คือกำหนดกลไกไม่ได้ เป็นเรื่องที่แปลก ผมสงสารพี่น้องเกษตรกร ไม่ว่าจะเป็น ลำไยหรือเกษตรกรด้านอื่น ๆ ทั้งหมดมักจะเป็นอย่างนี้ประจำ เราจะทำอย่างไรให้เขายืนอยู่ บนขาของตัวเองได้ เราบอกว่าประเทศไทยเป็นเมืองเกษตรกรรม เป็นสุวรรณภูมิที่เรา สามารถจะช่วยเหลือพี่น้องเกษตรกรได้ ผมว่าเป็นเรื่องสำคัญแล้วละ อย่างไรก็ตามสาเหตุ หลัก ๆ นั้นผมก็ดูแล้วว่า วันนี้ถ้าเราจะเป็นมืออาชีพแล้ว สิ่งสำคัญที่สุดคือ การพัฒนาพันธุ์ สายพันธุ์ที่นิยมปลูกกัน ไม่ว่าจะพันธุ์อีดอ หรือพันธุ์อื่น ๆ อันนี้เป็นเรื่องสำคัญมาก เราจะทำ อย่างไรให้ลำไยนี้ออกมาก ออกแล้วได้ผลผลิต ออกแล้วลูกโตเป็น AA จะได้ราคาดี นี่คือ สิ่งสำคัญ นอกจากนั้นเรื่องของภัยแล้ง ดินเสื่อม สารเคมี ชีวภาพ เกษตรกรไม่เข้าถึง GAP การผลิตทางการเกษตรที่ดีและเหมาะสม เรื่องของการผลิตที่ขาดคุณภาพ เครื่องมือ เรื่องของการแปรรูปต่าง ๆ เรื่องด้านการตลาด การส่งออกผ่านพ่อค้าคนกลางต่าง ๆ และที่สำคัญที่สุดคือ กฎหมาย เพราะฉะนั้นวันนี้จึงเป็นร่างกฎหมายที่จะช่วยพี่น้องประชาชนชาวสวนลำไย กฎหมาย ที่เกี่ยวข้องกับลำไยนั้นมี ๔ ฉบับครับ หลัก ๆ ฉบับแรก คือพระราชบัญญัติการประกอบ ธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. ๒๕๔๒ ฉบับที่ ๒ คือพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. ๒๕๖๐ ฉบับที่ ๓ คือพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. ๒๕๔๐ และฉบับที่ ๔ คือประมวลรัษฎากร การที่บุคคลต่างด้าวที่มีรายได้ในไทยต้องมาเสียภาษี แต่ลำไยนั้นเราขายเป็นผลสดและอบแห้งอันนี้คือปัญหา เพราะฉะนั้นกฎหมายทั้ง ๔ ฉบับนั้น ก็เชื่อว่ากรรมาธิการวิสามัญนั้นคงจะต้องพิจารณา ส่วนสถานการณ์ลำไยของจังหวัดเชียงราย ท่าน สส. ปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช ก็ได้พูดไปแล้ว เดี๋ยวท่าน สส. วิสาระดี ก็จะลงรายละเอียดอีก อย่างไรก็ตามจังหวัดเชียงรายปีนี้น่าจะมีผลผลิตประมาณ ๗๗,๘๔๐ ตัน ข้อเสนอแนะ ของการบริหารจัดการลำไย ผลผลิตลำไยอย่างยั่งยืนก็คือ

เรื่องแรกครับ ที่เราพูดถึงกันไปคือกฎหมาย เพราะฉะนั้นเราต้องทำกฎหมาย เฉพาะพืช ชนิดของพืช นั่นคือร่างพระราชบัญญัติยุทธศาสตร์ลำไย พ.ศ. .... นี่คือเรื่องแรก ฉบับนี้ดีตรงที่มีนายกรัฐมนตรี หรือรองนายกรัฐมนตรีมอบหมายเป็นประธาน เป็นประธาน ยุทธศาสตร์ในการที่จะดูแลเรื่องของผลผลิต แล้วก็การค้า การขายและการตลาดทั้งหมด และที่สำคัญอีกประการหนึ่ง คือมีผู้แทนเกษตรกรเลือกกันเอง ๓ คน เป็นคณะกรรมการ อยู่ตรงนี้ด้วย เขาจะได้ดูแลตัวเองเรื่องของผลผลิต

ข้อเสนอแนะที่ ๒ คือส่งเสริมการผลิตที่มีคุณภาพ ดิน น้ำ ปุ๋ย ยา พันธุ์ลำไย ควบคุมการเพาะปลูก ทำแบบมืออาชีพ โดยนักวิชาการเกษตรเข้ามาดูแลอย่างจริงจัง ลำไย เป็นพืชชอบน้ำ แต่ไม่ชอบอยู่กับน้ำ เพราะฉะนั้นแหล่งน้ำจึงเป็นเรื่องสำคัญที่จะทำให้ผลผลิต ของลำไยได้ผลดี

ข้อเสนอแนะที่ ๓ การส่งเสริมการตลาดที่มีคุณภาพ ทั้งตลาดในประเทศ ตลาดต่างประเทศ การแปรรูป โรงงานวิสาหกิจแปรรูป การแลกเปลี่ยนสินค้ากับต่างประเทศ การส่งเสริมช่องทางการตลาด ไม่ว่าการตลาดแบบ Onsite การตลาดแบบออนไลน์ที่ต้องมี แพลตฟอร์มระดับชาติที่ให้เกษตรกรสามารถทำมาค้าขายในระบบออนไลน์ได้

และข้อเสนอแนะที่ ๕ ก็คือการแทรกแซงราคา เมื่อผลผลิตไม่เป็นไปตาม กลไกที่ทำให้พี่น้องประชาชนอยู่ในภาวะของการขาดทุน

สรุปท่านประธานครับ ลำไยคือผลไม้ประจำถิ่น รสชาติกินอร่อยมาก เหลือหลาย ลำไยรสชาติดีที่ลำพูน เชียงใหม่ เชียงราย ทั้งกระจายรายได้ให้ประชาชน ปัญหาลำไยชาวบ้าน ผ่านจากลำไยแล้วครับ รัฐบาลไหน ๆ ไม่เกิดผล รัฐบาลนี้รัฐบาล พรรคเพื่อไทยของท่านเศรษฐา ทวีสิน รัฐบาลนี้จึงแก้ทางอย่างแยบยล ร่างกฎหมาย เพื่อประชาชนเลิกจนเสียที ยุทธศาสตร์ลำไยจงให้เกิด เพื่อผลเลิศการผลิต การค้า การขาย อย่างเต็มที่ ประสานงานราษฎร์รัฐ ทางรัฐแอปนี้ก็น่าจะมีประโยชน์ด้วยนะครับ ประสานงาน ราษฎร์รัฐชัดเจนเสียที ชาวสวนลำไยจะมั่งมีสุขขีเอย ผมเห็นด้วยกับร่างพระราชบัญญัติ ยุทธศาสตร์ลำไย พ.ศ. .... ขอบคุณครับ