เรียนท่านประธานที่เคารพครับ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ กระผม นายทรงศักดิ์ ทองศรี ในฐานะรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ซึ่งได้รับมอบหมายจากท่านรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงมหาดไทย ให้เป็นผู้ตอบกระทู้ถามท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ต้องขออนุญาต เอ่ยนามท่านนะครับ ท่านพลากร พิมพะนิตย์ ท่านเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของ พรรคเพื่อไทย จังหวัดกาฬสินธุ์ ท่านให้ความกรุณาได้ถามเรื่องระบบน้ำประปาสะอาด สำหรับอุปโภคบริโภค ซึ่งผมก็ต้องขอชื่นชมยินดีท่านแทนพี่น้องชาวกาฬสินธุ์ด้วยที่พี่น้อง ชาวกาฬสินธุ์ก็เลือกผู้แทนได้อย่างถูกต้อง เรื่องน้ำเป็นเรื่องที่มีความสำคัญของชีวิต เขาบอกว่า น้ำคือชีวิต อีสานเขาบอกว่าถ้ามีน้ำเยอะ นอกจากเรื่องของการอุปโภคบริโภคแล้ว เรื่องของ การเกษตรก็ถือว่าเป็นแหล่งที่จะทำให้เกิดรายได้ให้กับประชาชนกับผู้คนทั้งหลาย ในภาคอีสาน ถือว่าเป็นภาคที่มีความสำคัญเรื่องของน้ำ แต่วันนี้ท่านให้ความกรุณาได้ถาม เรื่องของน้ำบริโภค เกี่ยวข้องกับเรื่องของการประปา ผมเรียนท่านประธาน ท่านสมาชิก เบื้องต้นก่อนว่าในนามของกระทรวงมหาดไทย ที่ท่านได้ถามถึงเรื่องของหน้าที่นั้น ผมเรียน ท่านว่ากระทรวงมหาดไทยมีหน้าที่เรื่องของการบำบัดทุกข์บำรุงสุขนี่เป็นเรื่องปกติ แล้วก็ ในเรื่องของอำนวยความเป็นธรรมของสังคม เรื่องการส่งเสริมและพัฒนาการเมืองการปกครอง พัฒนาการบริหารราชการส่วนภูมิภาค เรื่องการปกครองท้องที่ เรื่องการให้บริการ สาธารณูปโภค รวมถึงการกำกับดูแลสนับสนุน แล้วก็ส่งเสริมองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในเรื่องของการปฏิบัติงาน แล้วก็รวมถึงการจัดให้มีน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค แล้วก็ เพื่อการเกษตร รวมทั้งจัดให้มีน้ำสะอาดหรือระบบน้ำประปาให้แก่ประชาชนในพื้นที่ด้วย อันนี้เป็นภารกิจหน้าที่ของกระทรวงมหาดไทย ซึ่งก็ทำอย่างต่อเนื่องมานะครับ แล้วก็ เป็นกระทรวงเดียวที่ผมเรียนท่านประธานและสมาชิกว่า เหมือนจะเป็นภารกิจงานเหมือน จะครอบจักรวาล ทุกกระทรวง ทบวง กรมทั้งหลาย เวลาทำงานอะไรก็ต้องมาพึ่งกระทรวง มหาดไทย ไม่ได้เฉพาะแต่เรื่องของน้ำนะครับ แต่ว่าน้ำก็เป็นเรื่องที่มีความสำคัญ ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ท่านอนุทิน ชาญวีรกูล ท่านก็ย้ำเน้นอยู่เสมอว่า น้ำนี้เป็นปัจจัยสำคัญของการดำรงชีวิต แล้วก็พยายามเน้นเรื่องของการทำน้ำให้มี ความสะอาด มีนโยบายขับเคลื่อนในเรื่องของน้ำดื่มสะอาด ลดค่าใช้จ่ายแก่ประชาชน โดยให้องค์กรปกครองท้องถิ่น ดำเนินการเพื่อทำให้ระบบประปาทั้งหลายสามารถที่จะ บริการประชาชนได้อย่างถูกต้อง ทั้งมีคุณภาพ แล้วก็ลดค่าใช้จ่ายให้กับประชาชน แล้วก็ สร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนเรื่องของน้ำประปาสะอาดแล้วก็ดื่มได้ อันนี้ผมเรียน ท่านประธานในเบื้องต้นก่อนครับ เมื่อเช้าผมก่อนที่มาที่ต้องขอเลื่อนเพราะว่ามีภารกิจ ไปเรื่องของน้ำสะอาด แต่ไม่ใช่การประปาส่วนภูมิภาค เป็นการประปานครหลวง ไปที่นนทบุรี ไปพร้อมท่านนายกรัฐมนตรีนะครับ ท่านก็ให้ความกรุณาไปเป็นประธาน แล้วก็มอบประกาศ เกียรติคุณให้กับหน่วยงานทั้งหลาย โดยเฉพาะการประปานครหลวงไปทำให้น้ำสะอาด เรามีนักวิทยาศาสตร์ที่ลงไปปฏิบัติการเอาน้ำมาวิเคราะห์ ในพื้นที่ทั้งหมดรวมทั้ง โรงเรียนด้วย แล้วก็ยืนยันว่าน้ำที่ใช้ของการประปานครหลวงเป็นน้ำที่สามารถดื่มได้จริง ๆ เพียงแต่ความเชื่อมั่นของประชาชนอาจจะมองถึงเรื่องว่า การดื่มน้ำจะต้องเป็นน้ำที่มาจาก ระบบการกรองตามที่เราเห็นว่าเป็นน้ำ RO อย่างนี้เป็นต้น อันนี้ผมเรียนเบื้องต้นก่อนว่า เมื่อเช้าที่มาตอบกระทู้ไม่ทันในกระทู้ที่ ๑ เพราะว่ามีภารกิจ แต่ว่าก็ด้วยความตั้งใจ แล้วก็ เห็นความสำคัญของท่านสมาชิกในการที่ถามกระทู้เรื่องของน้ำ อันนี้เบื้องต้นนะครับ
สำหรับเรื่องที่ท่านให้ความกรุณาได้ถาม ผมก็มีทั้งอำเภอยางตลาด มีอำเภอ ฆ้องชัย แล้วก็มีหลาย ๆ หมู่บ้าน แต่ว่าฟังโดยภาพรวมแล้วก็น่าจะเป็นการประปาขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น ผมยังตรวจสอบข้อมูลดู ๒ ส่วนว่าที่ท่านให้ความกรุณาถามนี้ เป็นส่วนของการประปาส่วนภูมิภาคหรือการประปาส่วนท้องถิ่น แต่ว่าถ้าเป็นการประปา ส่วนภูมิภาคแล้ว เขาก็มีหน่วยงานบริการที่อยู่ในจังหวัดกาฬสินธุ์นะครับ ก็มีอยู่ ๓ ส่วนด้วยกัน ทั้งที่อยู่ในตัวจังหวัดเอง แล้วก็ในส่วนของอำเภอยางตลาด แล้วก็ มีส่วนของอำเภอฆ้องชัยที่อำเภอกมลาไสย ซึ่งเป็นหน่วยงานบริการแล้วก็มีระบบการกรองน้ำ ซึ่งในขณะนี้ก็อยู่ในระหว่างการปรับปรุง ผมเรียนเบื้องต้นก่อนว่าการขยายตัวของชุมชน ทั้งหลายมันก็ขยายตัวไปเรื่อย ๆ บางทีเราก็วางแผนไปเหมือนกันว่า เผื่อใช้น้ำขนาดนี้ แต่เวลาชุมชนเติบโตไปมันก็จะต้องมีการเพิ่มกำลังการผลิตของการใช้น้ำ เบื้องต้นก่อนนะครับ เมื่อก่อนนี้ที่จังหวัดกาฬสินธุ์จะมีตัวเลขของการใช้น้ำประมาณ ๑,๐๐๐ ลูกบาศก์เมตร ต่อชั่วโมง ในขณะนี้มีการปรับปรุงโครงสร้างของการพัฒนา เรื่องของกำลังการผลิตให้ได้ ประมาณอีก ๘๐๐ ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมงเพิ่มเข้าไปอีก เพื่อรองรับในการที่จัดจำหน่ายน้ำ แล้วก็ให้บริการน้ำในพื้นที่ทั้ง ๓ ส่วนที่ผมกราบเรียนท่านประธานเป็นเบื้องต้น แล้วก็ พยายามที่จะลงไปช่วยดูแล อปท. ทั้งหลายซึ่งมีน้ำประปาเป็นของตัวเอง แต่ว่าประปา ของตัวเองก็เป็นประปาซึ่งผมก็เรียนเบื้องต้นว่า ในเรื่องของหมู่บ้านเรื่องของการผลิต น้ำประปาก็ต้องยอมรับความจริงว่า มันประสบกับเรื่องของราคา เรื่องของความรู้ ความสามารถ ความเชี่ยวชาญอะไรทั้งหลาย ก็ทำให้เกิดความแตกต่างของการให้บริการ แต่ว่าสำหรับการประปาส่วนภูมิภาคเอง ผมเรียนยืนยันท่านประธานกับท่านสมาชิกว่า ที่จังหวัดกาฬสินธุ์นะครับ เมื่อเราปรับปรุงระบบโครงสร้างของการดำเนินการเรื่องน้ำประปา เสร็จเรียบร้อยนะครับ ก็สามารถที่จะบริการได้อย่างเพียงพอ แล้วก็จะไปสอดรับไปถึง การที่อาจจะต้องไปเชิญชวนให้กับองค์กรปกครองท้องถิ่นต่าง ๆ ที่อยู่ในพื้นที่ใกล้เคียง ของการให้บริการมาใช้การบริการของการประปาส่วนภูมิภาค เพราะว่าเรามีกำลังการผลิต เรามีปริมาณน้ำ เรามีน้ำที่มีคุณภาพ แล้วก็สามารถให้บริการได้อย่างทั่วถึง โดยการให้ท้องถิ่นทั้งหลาย ต้องมาขอขยายเขตการประปา เราก็ยินดีจะขยายเขตให้ แต่เพียงแต่ว่าการขยายเขตนั้น มันเป็นภาระหนึ่งของ อปท. เพราะว่าราคาของการคิด ไม่ว่าจะเป็นค่าธรรมเนียม หรือค่าน้ำมันจะมีความแตกต่างกัน อันนี้เวลาที่ท้องถิ่นจะขอใช้น้ำประปาส่วนภูมิภาค หรือขอขยายเขตก็จำเป็นต้องไปดำเนินการในเรื่องของการไปประชาคมก่อน สอบถาม ชาวบ้านว่าถ้าเราจะใช้บริการของการประปาส่วนภูมิภาคยินยอมไหม เพราะมันจะเป็นภาระ เรื่องของค่าธรรมเนียมในการติดตั้งมิเตอร์ แล้วก็อาจจะมีปัญหาเรื่องของราคาค่าน้ำประปา ซึ่งมีความแตกต่างกันนะครับ อย่างของการประปาส่วนภูมิภาคเอง ค่าธรรมเนียมเบื้องต้น ของการเก็บค่าใช้น้ำ Unit ละประมาณสัก ๑๐.๒๐ บาท แต่ว่าที่ท่าน อปท. มีพื้นที่ การให้บริการน้ำประปา เขาจะคิดค่าน้ำประปาจากประชาชนประมาณสัก ๕ บาท บางทีก็ ๘ บาท ซึ่งผมเรียนท่านประธานว่า ตัวเลขดังกล่าวนี้มันก็มีความสำคัญ การประปาเอง เขาบอกว่าตัวเลขของค่าน้ำประปาประมาณ ๑๐.๒๐ บาท เป็นต้นทุนหนึ่งซึ่งในขณะนี้ ก็บอกว่าแบกภาระการขาดทุน เพราะว่าถ้าใช้เรื่องของการครัวเรือนมาก ๆ ก็จะเป็นปัญหา เรื่องของการลงทุน แต่ว่าถ้าคิดถึง อปท. ท่านลองคิดดูว่าถ้าคิดค่าน้ำประมาณอย่างนี้ มันก็จะเป็นประเด็นว่า รายได้ที่เกิดขึ้นในท้องถิ่นมันก็ไม่สามารถที่จะนำไปพัฒนา เรื่องของ ประปาให้มันได้คุณภาพตามมาตรฐานที่การประปาส่วนภูมิภาคได้ เพราะว่าจะเป็นค่าสารส้ม ค่าคลอรีน ค่าเดินท่อ ค่าการจัดเก็บ ค่าพัฒนาแหล่งน้ำดิบในการพัฒนาเป็นน้ำดื่มสะอาด มันก็จะเป็นเรื่องเป็นปัญหาก็ยังเป็นตามที่เห็นในรูป ผมก็เห็นอย่างนี้นะครับ แต่ว่าอันนี้คือ ๒ ส่วน แต่ว่าถ้าเราจะให้การประปาท้องถิ่นสามารถที่จะพัฒนาเรื่องของคุณภาพมาตรฐาน หรือแก้ปัญหานี้มันเป็นปัญหาหนึ่ง มันเป็นเรื่องที่วันนี้ท้องถิ่นทั้งหลายเป็นหน่วยงานที่ถือว่า เป็นนิติบุคคลกระจายอำนาจ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของเทศบาล เรื่องขององค์การบริหาร ส่วนจังหวัด เรื่องขององค์การบริหารส่วนตำบล หน่วยงานทั้งหลายเหล่านี้จะต้องดำเนินการเอง โดยผมเรียนท่านประธานว่า ถ้ามีงบประมาณเองก็ไปตั้งข้อบัญญัติ เทศบัญญัติในการ ดำเนินการเพื่อเอางบประมาณของตัวเองนำไปปรับปรุงนะครับ ระบบกิจการน้ำประปา อันนี้ผมต้องเรียนท่านประธานไว้ก่อนว่า อันนี้เป็นแนวทางที่เราคิดว่าถ้าเราจะปรับปรุง ประปาก็เป็นแนวทางอย่างนี้ หรือว่าถ้าท้องถิ่นนั้น ๆ ต้องการจะพัฒนาเรื่องของน้ำประปา ต่อไป แต่ว่าไม่มีงบประมาณ มีเงินไม่พอ ก็อาจจะต้องเป็นร้องขอนิติบุคคล เรื่องของท้องถิ่นอื่น ที่มันมีความกว้าง ความใหญ่กว่า อย่างเช่น อบจ. ของบประมาณที่เขามากกว่าก็เอามาช่วย เป็นเงินอุดหนุน หรือถ้าไม่พอก็อาจจะต้องใช้ขอส่งโครงการมาให้กับกระทรวงมหาดไทย โดยกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นก็จะต้องรวบรวมโครงการ ซึ่ง อปท. ทั้งหลายเสนอ โครงการขอเรื่องการปรับปรุงเรื่องของน้ำประปา อันนี้เป็นแนวทางหนึ่ง แต่ว่าผมก็ต้องเรียน เพิ่มเติมว่า เวลาท้องถิ่นจะทำโครงการอะไรก็ต้องรู้ว่าวิธีการทำโครงการเรื่องของน้ำ บางที บางครั้งหลาย อปท. ไม่เข้าใจนะครับ ผมดูโครงการหลายโครงการของหลายจังหวัด เวลาเสนอโครงการเรื่องของน้ำมา โครงการถูกตีตกไป เขาเรียกว่าไม่เข้าหลักเกณฑ์ แต่เรื่อง ของน้ำก็จะต้องไปขอเรื่องของ Thai Water Plan คือมันต้องมีแผนของตัวเองก่อนนะครับ แล้วก็เข้าระบบ Thai Water Plan อันนี้ก็เป็นหลักเกณฑ์ในการที่ทำเรื่องน้ำ แล้วก็เข้าระบบ โซลา แล้วก็มีรูปแบบรายการ มีเรื่อง ปร.๔ ปร.๕ มีการประชาคมชาวบ้านเรียบร้อย ก็เสนอโครงการในกรอบกำหนดเรื่องของปฏิทินเวลามาสู่กระทรวงมหาดไทย โดยส่งมาที่ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น อันนี้เป็นแนวทางที่ผมต้องเรียนเบื้องต้นว่า กระทรวงมหาดไทยเองก็ไม่ได้นิ่งนอนใจ ก็พยายามเป็นพี่เลี้ยงให้ท้องถิ่นเขามีความเข้าใจว่า เวลาจะทำอะไรนั้นมีวิธีการทำอย่างไรนะครับ โดยเฉพาะท้องถิ่นเรานี้เป็นเรื่องที่หลายคน เรียกร้องเรื่องกระจายอำนาจ แต่ท่านทราบไหมครับว่า เวลาพูดถึงเรื่องภารกิจของเรื่อง น้ำประปา มันไปเกี่ยวข้องกับคณะกรรมการแผนขั้นตอนการกระจายอำนาจ ไม่ได้เกี่ยวข้อง กับกระทรวงโดยตรงนะครับ เรื่องภารกิจอยู่ที่กระจายอำนาจ ถ้าเรื่องของคนอยู่ที่ ก. กลาง อันนี้เป็นเรื่องของการแก้ไขปัญหา แต่ว่าในเบื้องต้นผมก็เรียนท่านประธาน ท่านสมาชิกว่า ขอให้ท่านได้มีความเข้าใจ แล้วผมเองก็พยายามที่จะสื่อสารไปที่จังหวัด โดยเฉพาะ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นให้สื่อสารกับ อปท. ทั้งหลาย ในการที่จะเสนอโครงการ ดำเนินการเพื่อจะของบประมาณในการแก้ไขปัญหาต่อไป เบื้องต้นขออนุญาตตอบเพียง เท่านี้ก่อนครับ