สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๓๒ · ๑๖ ตุลาคม ๒๕๖๗

ภัณฑิล น่วมเจิม หารือเรื่องร่าง พ.ร.บ. การขนส่งทางราง โดยสนับสนุนแนวทางเปิดตลาดเสรีเพื่อการแข่งขันในการประกอบกิจการรถไฟ ทำให้เกิดประสิทธิภาพในการบริการและลดต้นทุน และเรียกร้องการสนับสนุนให้มีการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานรถไฟของประเทศไทย รวมถึงการร่างกฎหมายเพื่อใช้ประโยชน์จากโครงสร้างพื้นฐานทางราง

นายภัณฑิล น่วมเจิม กรุงเทพมหานคร

เรียนท่านประธานครับ ผม ภัณฑิล น่วมเจิม ผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร เขตวัฒนาและเขตคลองเตย พรรคประชาชน ขอร่วมอภิปรายร่าง พ.ร.บ. การขนส่งทางราง สนับสนุน โดยเฉพาะ ของทางพรรคประชาชน โดยอาจารย์สุรเชษฐ์นะครับ ขอย้อนกลับไปถึงหลักการ และความจำเป็นของกฎหมายนี้ก่อนนะครับ ข้อดีของแนวทางในการเปิดตลาดเสรี การประกอบกิจการรถไฟคือทำให้เกิดการแข่งขันนะครับ คือโครงสร้างพื้นฐานทางรถไฟ ที่รัฐได้ลงทุนได้ถูกนำมาใช้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ขณะเดียวกันผู้จัดการโครงสร้างพื้นฐาน ไม่ต้องรับความเสี่ยงจากการประกอบกิจการของเอกชน และได้ค่าตอบแทนเป็นค่าใช้โครงสร้าง พื้นฐาน เอกชนเองก็สามารถเข้ามาประกอบกิจการเดินรถไฟได้รวดเร็วขึ้นเพราะไม่ต้องลงทุน โครงสร้างพื้นฐาน การทำให้เกิดการแข่งขันจะทำให้ส่งผลในการพัฒนาการให้บริการ อย่างเช่น เรื่องตรงเวลา ลดต้นทุนการดำเนินการ รวมถึงอัตราค่าบริการ จริง ๆ ย้อนกลับไป ต้นทุนการขนส่งทางราง เมื่อเทียบกับหมวดอื่น ๆ นี่มันต่ำกว่าอยู่แล้ว อย่างต่ำกว่า ถนน ๒ เท่า ถนนนี่ ๒ บาทต่อกิโลเมตรต่อคน ใช่ไหมครับ แต่รางนี่ ๑ บาทเองนะครับ

อีกประเด็นหนึ่ง ก็คือความคุ้มค่าจากการใช้ทรัพยากรร่วมกันนะครับ เดี๋ยวขอสไลด์ด้วยนะครับ ก็อาจจะเปรียบเทียบกับประเทศอื่น ๆ นะครับว่า

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

ต่อตารางกิโลเมตร พื้นที่ ของประเทศแล้วเรามีรางเท่าไรนะครับ ในเอกสารประกอบก็มี เราจะเห็นเลยประเทศไทย อ่อนมากนะครับ ถ้าเผื่อเราเทียบกับประเทศชั้นนำที่มีระบบรางเวลาเราไปศึกษาดูงานกัน อย่างประเทศญี่ปุ่น เยอรมัน สีแดงมันจะเข้มมาก คือเขามีรางต่อพื้นที่ตารางกิโลเมตร ของเขาเยอะมากนะครับ อันนี้เราจะเห็นเลยว่า ประเด็นแรกคือรางเราไม่พอนะครับ ถ้าเผื่อเรายังใช้กฎหมายนี้ต่อไปเรื่อย ๆ นี่ ให้รถไฟมาเป็นทั้ง Regulator และ Operator ด้วยนี่ มันก็ไม่ได้ไม่ไปถึงไหนนี่ มันผ่านมากี่ปีแล้วครับ หน้าต่อไปครับ คือมันเสียดาย เพราะร้อยละอัตราการใช้ประโยชน์จากราง คือ Rail Capacity Utilization ของไทยมันอยู่ที่ระดับต่ำมากนะครับ เมื่อเทียบกับประเทศอื่น ๆ ถ้าเผื่อเราดู เคสต่าง ๆ จากต่างประเทศ คือเราก็ดูพวกเคพีไอ ตัวชี้วัดต่าง ๆ จำนวนผู้โดยสารคนต่อ คือเราก็ดูได้นะครับว่าต่อปี หรือว่าเทียบกันกับกิโลเมตรที่ใช้คือจำนวนระยะทางที่ผู้โดยสาร เดินทาง หรือเมื่อเทียบกับการเดินทางรางเทียบกับประเทศอื่น ๆ เราจะเห็นเลยนะครับ อย่างประเทศชั้นนำที่เราต้องการจะไปลอกเลียนแบบเขามา อย่างญี่ปุ่น จีน เยอรมัน เขามีอัตราที่สูงกว่าไทยเยอะมาก อย่างไทยเทียบดูแล้วนี่คือรั้งท้ายเลยนะครับ สัดส่วน การเดินทางรางเทียบกับประเทศอื่น ๆ ลองนึกถึงตัวเราเองก็ได้ครับ เราเดินทางโดยรถไฟ ครั้งสุดท้ายเมื่อไร ยิ่งระหว่างเมืองนี่ไม่ต้องพูดถึงเลยอาจจะมีการใช้ในเมืองบ้างนะครับ แล้วก็จำนวนผู้โดยสารคนต่อประชากรนี่คือต่ำมากนะครับ เมื่อเทียบกับอย่างประเทศชั้นนำ อย่างญี่ปุ่นหรือจีน คือนอกเหนือจากนั้นเอกชนนี่ เมื่อเราทำกฎหมายนี้ขึ้นมามันก็เปิดโอกาส ให้เอกชนเข้ามาช่วยเดินรถระหว่างเมืองหรือความเร็วสูง ท้องถิ่นยังสามารถเป็น Operator เอง ได้สำหรับการเดินรถชานเมืองนะครับ รวมถึงบริษัทเดินรถจากต่างประเทศ เพื่อเดินรถ ระหว่างประเทศด้วยนะครับ แต่ย้ำนะครับ หลักการระบบโครงสร้างพื้นฐานต้องเป็นกรรมสิทธิ์ ของรัฐนะครับ คือรัฐต้องสามารถเข้ามากำกับดูแลได้ ทั้งระบบบัตร ค่าโดยสารร่วมอำนวย ความสะดวกประชาชนในการเปลี่ยนสายรถอย่างต่อเนื่อง รวมถึงเวลาเขามาประมูลได้แล้ว สัมปทานได้แล้วหลักการความโปร่งใสก็ต้องยืนยันนะครับ ให้ผู้ประกอบการต้องเปิดเผย ชี้แจงต้นทุนและผลประกอบการต่อสาธารณะ

ขอหน้าสุดท้ายครับ คือเรื่องของขนส่งทางรางมันไม่ใช่แค่คนนะครับ มันมีเรื่องของการขนส่งสินค้าด้วย ซึ่งก็เห็นนะครับว่า ในหลายประเทศก็มีการ Utilize หรือการใช้ประโยชน์จากระบบรางนี่มากกว่าประเทศไทยอย่างค่อนข้างชัดเจน ทั้งในเรื่องของ จำนวนตู้คิดเป็นพันล้านตันต่อกิโลเมตร อย่างจีนเขาก็มีการสร้างระบบสาธารณูปโภค มีการวางระบบรางค่อนข้างเยอะมาก สหรัฐอเมริกานะครับ หรือถ้าเผื่อคิดเป็นสัดส่วน การขนส่งโดยรางเมื่อเทียบกับแบบอื่นนะครับ ของเมืองไทยนี่คือแทบจะไม่เห็นตัวเลขเลย แต่ว่าถ้าเผื่อเป็นประเทศอื่น อย่างอเมริกา หรืออย่างเยอรมัน จีน ก็เป็นขนส่งทางหลักเลย เมื่อเทียบกับถนน อย่างเมืองไทยก็คือใช้ถนนหรืออาจจะใช้เรือเป็นหลักนะครับ ก็ขอร่วม สนับสนุนนะครับ ให้มีการร่างแล้วก็มีการทำกฎหมายฉบับนี้เพื่อใช้ประโยชน์โครงสร้าง พื้นฐานของเราให้คุ้มค่านะครับ ขอบคุณมากครับ