ชนินทร์ สนับสนุนร่าง พ.ร.บ. ขนส่งทางราง ชี้เพิ่มความปลอดภัย-คุมค่าโดยสาร

ท่านประธานที่เคารพครับ กระผม ชนินทร์ รุ่งธนเกียรติ บัญชีรายชื่อพรรคเพื่อไทย วันนี้ผมขอมีส่วนร่วมในการอภิปราย ร่าง พ.ร.บ. การขนส่งทางราง พ.ศ. .... ที่มีการเสนอเข้าสู่การพิจารณาในสภาทั้ง ๓ ร่างครับ ร่างของ ครม. ร่างของพรรคเพื่อไทย และร่างของพรรคประชาชนครับ โดยเฉพาะร่างของ พรรคเพื่อไทยที่เสนอโดยท่าน สส. มนพร เจริญศรี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม ที่ผมเห็นว่ามีความรัดกุม รอบคอบ สอดคล้องกับบริบทปัจจุบัน และไม่เป็นการให้อำนาจ และหน้าที่แก่หน่วยงานที่จะจัดตั้งขึ้นมากจนเกินไปครับ ท่านประธานครับ อุบัติเหตุ และความขัดข้องของการขนส่งในระบบรางในประเทศไทยยังคงเกิดขึ้นอยู่บ่อยครั้งครับ โดยปัญหาที่เกิดขึ้นไม่เพียงส่งผลกระทบต่อผู้ใช้งานในระบบรางเท่านั้น แต่ยังอาจก่อผลเสีย เป็นอันตรายแก่ผู้ร่วมใช้ท้องถนนและประชาชนในพื้นที่โดยรอบด้วย ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดครับ คือเหตุการณ์ในช่วงต้นปีที่ผ่านมา ระหว่างการทดลองใช้งานระบบรถไฟฟ้าสายสีเหลือง เกิดเหตุล้อหลุดและกระแทกใส่รถยนต์ที่วิ่งอยู่บนถนนในพื้นที่ใกล้เคียง โชคดีครับที่ไม่มี ผู้ได้รับบาดเจ็บ แต่ก็สร้างความตื่นตระหนกแก่ผู้ใช้รถ ใช้ถนน และผู้เดินทางในระบบ รถไฟฟ้าอยู่พักใหญ่ ซึ่งเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นไม่ใช่ครั้งแรกครับ แต่ปัญหาของระบบรางมีมา อย่างต่อเนื่อง ทั้งกับรถไฟทางไกลและรถไฟฟ้าในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ไม่ว่าจะเป็น ปัญหาความล่าช้าของขบวนรถ ปัญหาการขัดข้องของระบบไฟฟ้า ปัญหารถเสีย ไม่เพียงพอ ให้บริการ หรือปัญหาผู้ขับรถอยู่ในสภาพไม่พร้อมปฏิบัติหน้าที่ก็ตาม ทั้งนี้ยังไม่รวมปัญหา เรื่องของค่าโดยสารที่ไม่สอดคล้องกับค่าครองชีพ และไม่เปิดโอกาสให้การขนส่งในระบบราง เป็นทางเลือกของทุกคนอย่างแท้จริงด้วย โดยจากการรายงานสถิติเหตุรถไฟฟ้าขัดข้องครับ ในกรุงเทพมหานครและปริมณฑลช่วงเดือนมกราคมถึงมีนาคมปีที่ผ่านมา พบปัญหารถไฟฟ้า ขัดข้องรวม ๔๗ ครั้งครับท่านประธาน ส่วนของรถไฟฟ้าทางไกลเองก็มีอุบัติเหตุ อยู่หลายเหตุการณ์ ดังเช่นในปี ๒๕๖๒ มีเหตุรถดีเซลรางสายมหาชัย-วงเวียนใหญ่ เบรกแตก วิ่งเข้าชนสถานีปลายทาง พุ่งชนแป้นปะทะ ส่งผลให้รถทั้ง ๕ ตู้ Bogie ตกราง และมีผู้โดยสารได้รับบาดเจ็บ อันเป็นเหตุมาจากหม้อลมเบรกขัดข้อง สิ่งเหล่านี้สะท้อน ให้เห็นครับว่า ปัญหาการตรวจสอบความปลอดภัย และการบำรุงรักษาเป็นสิ่งที่จำเป็น ที่ต้องให้ความสำคัญครับ และมีการกำหนดการจัดการที่เป็นระบบมากขึ้นเพื่อป้องกัน อุบัติเหตุในอนาคต และสร้างความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินให้พี่น้องประชาชน สาเหตุต้นตอประเด็นสำคัญครับ ที่ทำให้ปัญหาเหล่านี้เกิดขึ้นอยู่เรื่อย ๆ ก็เพราะเรายังขาดโครงสร้างหลักในการวางนโยบายที่เกี่ยวกับเรื่องการขนส่งทางราง และออกกฎเกณฑ์มาตรการต่าง ๆ ในการกำกับดูแล ซึ่ง พ.ร.บ. ฉบับนี้จะเป็นกลไกสำคัญ ในการวางระบบระเบียบเกี่ยวกับการขนส่งทางรางต่อไป ท่านประธานครับ ที่ผ่านมาเท่าที่ผม ติดตามการให้บริการในระบบรางได้เห็นถึงปัญหาที่เกิดขึ้นมากมายครับ ดังเช่น ๑. ผู้โดยสาร และผู้ใช้บริการ ไม่มีช่องทางที่ชัดเจนในการร้องเรียน เมื่อได้รับการบริการที่ไม่เป็นธรรม หรือไม่ได้มาตรฐาน ๒. การคุ้มครองผู้โดยสารในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุหรือความเสียหายขึ้น ยังไม่ครอบคลุมและเพียงพอ ๓. การกำกับดูแลอัตราค่าโดยสารยังไม่มีประสิทธิภาพครับ ทำให้ผู้โดยสารอาจต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายที่สูงเกินไป และ ๔. ไม่มีมาตรการ ที่ชัดเจน ในการคุ้มครองผู้โดยสารกรณีการยกเลิกหรือหยุดให้บริการ ปัญหาเหล่านี้จะดีขึ้นครับ หากกรมการขนส่งทางรางและกระทรวงคมนาคมมีเครื่องไม้เครื่องมือในการทำงาน เปลี่ยนจากระบบเดิมที่เป็น Self-Regulate คือให้หน่วยงานที่เป็นผู้ให้บริการ เช่น รฟม. รฟท. หรือบริษัทเอกชนต่าง ๆ กำกับดูแลมาตรฐานกันเอง ภาครัฐทำหน้าที่ได้เพียงเจรจา ให้ผู้ประกอบการหรือผู้ดำเนินการปฏิบัติตามเป็นครา ๆ ไป ให้มีกลไกที่มีการกำกับดูแล ดีขึ้นครับ โดยใช้คณะกรรมการกลางที่มีความรอบด้านมากขึ้นเข้ามารับผิดชอบ โดยภาคการเมือง ที่ยึดโยงกับพี่น้องประชาชนมานั่งเป็นประธานหรือมาเป็นหัวโต๊ะในคณะกรรมการ ซึ่งคณะกรรมการชุดนี้ครับ ใน พ.ร.บ. ฉบับนี้ให้ชื่อว่าเป็นคณะกรรมการนโยบายการขนส่ง ทางราง มีการกำหนดอำนาจหน้าที่ไว้ชัดเจนครับ ในมาตรา ๑๑ ของ พ.ร.บ. ฉบับพรรคเพื่อไทย ซึ่งจะเป็นบันไดขั้นแรกในการแก้ปัญหาต่าง ๆ ให้เป็นรูปธรรมมากขึ้นได้ ยกตัวอย่างใน (๓) ครับ ให้อำนาจคณะกรรมการในการให้ความเห็นชอบมาตรฐานการขนส่งทางราง โดยระบุไว้ว่า ในมาตรา ๑๕ ว่ามีทั้งหมด ๑๐ ด้าน ก็คือมาตรฐานเทคนิค มาตรฐานความปลอดภัย มาตรฐานเจ้าหน้าที่ มาตรฐานการซ่อมบำรุง เป็นต้น ซึ่งมาตรฐานเหล่านี้ครับ จะถูกนำมา บังคับใช้แก่ผู้ประกอบการทุกราย ผู้ให้บริการทุกรายโดยเท่าเทียมกัน ในส่วนของค่าโดยสารเอง ใน (๕) และ (๖) ก็ได้ให้อำนาจและหน้าที่ในการกำกับกำหนดอัตราขั้นสูงของค่าโดยสาร ค่าขนส่ง ค่าใช้ประโยชน์ต่าง ๆ รวมถึงการกำหนดประเภทบุคคลที่ได้รับการเว้นค่าโดยสาร หรือการลดหย่อนค่าโดยสารด้วย เป็นต้นครับ ซึ่งอำนาจเหล่านี้จะส่งเสริมให้รัฐบาลสามารถ ผลักดันนโยบายในการยกระดับขนส่งสาธารณะได้จริง ทำให้รถไฟฟ้ามีราคาถูก เช่น ๒๐ บาทตลอดสาย หรือปรับเปลี่ยนตามสภาพสังคมได้ รวมทั้งในมาตรา ๕๐ เองครับ หมวดเรื่องการกำหนดอัตราค่าโดยสารและค่าบริการก็มีการระบุใน (๓) เช่นกันครับ ให้สามารถกำหนดหลักเกณฑ์ในการบูรณาการค่าโดยสารระหว่างขนส่งทางรางกับขนส่ง สาธารณะในรูปแบบอื่น ๆ เข้าด้วยกัน ทำให้เราสามารถมีระบบตั๋วร่วมเกิดขึ้นได้จริงครับ นอกจากนี้ครับ ในเรื่องของการคุ้มครองผู้โดยสาร พ.ร.บ. ฉบับนี้ในมาตรา ๔๒ ร่างของพรรคเพื่อไทยครับ ก็ได้มีการระบุให้ผู้ได้รับใบอนุญาตต้องจัดให้มีการประกันภัย ให้ครอบคลุมความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นครับ ทั้งต่อทรัพย์สินของโครงการและต่อชีวิต ร่างกายและทรัพย์สินของผู้โดยสารไว้ด้วย และมีมาตรา ๑๐๓ มาตรา ๑๐๔ ให้ผู้โดยสาร ผู้ใช้บริการ หรือบุคคลอื่น ๆ ที่ได้รับความเดือดร้อนมีสิทธิและช่องทางที่จะร้องเรียน ต่ออธิบดี เพื่อให้ผู้ให้บริการปฏิบัติตามมาตรฐานที่ได้วางเป็นมาตรการไว้ เพื่อเป็นกลไก ในการคุ้มครองที่ครอบคลุมและเป็นธรรมมากขึ้น โดยหากผู้ให้บริการไม่ปฏิบัติตามมาตรฐาน เหล่านั้น ในมาตรา ๓๗ มาตรา ๓๘ ก็ได้ให้อำนาจอธิบดีในการสั่งพักใบอนุญาตหรือเพิกถอน ใบอนุญาตของผู้ประกอบการเจ้านั้น ๆ ได้ด้วย เพื่อให้การบังคับใช้มาตรฐานปฏิบัติ ได้จริงมากขึ้น

ด้วยเวลาที่จำกัดครับท่านประธาน ที่ผมกล่าวมาเป็นเพียงสาระสำคัญ เบื้องต้นเกี่ยวกับ พ.ร.บ. ฉบับนี้ ที่จะเป็นประโยชน์โดยตรงกับพี่น้องประชาชนในทุกพื้นที่ครับ ท่านประธาน

ท้ายที่สุดผมขอย้ำอีกครั้งครับว่าผมสนับสนุนร่าง พ.ร.บ. การขนส่งทางราง ทุกฉบับ ทั้งของรัฐบาลและของฝ่ายค้าน ให้ได้มีการพิจารณารับหลักการและนำเข้าไป พิจารณาร่วมกันในชั้นกรรมาธิการ และมั่นใจครับว่า พ.ร.บ. ฉบับนี้จะเป็นบันไดก้าวสำคัญ ในการยกระดับมาตรฐานการขนส่งทางรางของประเทศไทย และให้ระบบราง เป็นบริการสาธารณะที่ปลอดภัย และมีราคาที่เหมาะสมอย่างแท้จริง ขอบคุณครับ ท่านประธาน