พูนศักดิ์ ชี้ขยะวิกฤต ผลักดันกฎหมายรวม-เร่งร่างใหม่

ก่อนอื่นก็ต้อง ขอขอบคุณสำหรับคำแนะนำของทุก ๆ ท่านที่ให้ข้อมูล ซึ่งผมคิดว่าเปึนประโยชน์ เปึนอย่างยิ่งนะครับ ผมขอสรุปในความเห็นของทุก ๆ ท่านก่อน เพราะผมเชื่อว่าทุก ๆ ท่าน มีความเห็นแนวทางตรงกัน เรื่องของการบริหารจัดการขยะ เรื่องของการที่เราไม่มีกฎหมาย ซึ่งเปึนการเฉพาะในการบริหารจัดการนะครับ โดยเฉพาะกระบวนการในการสร้างจิตสำนึก ซึ่งเปึนการจัดการขยะที่ตัวต้นทาง รวมถึงการสร้างแรงจูงใจ การศึกษา แล้วก็ตัวกฎหมายต่าง ๆ

ที่ท่านฐิติมาได้ให้คำแนะนำไว้ ทางเราก็ต้องเรียนว่า เปึน ๑ ในการพิจารณา ของเราเช่นกัน โดยเฉพาะเรื่องของการที่จะขยายความรับผิดชอบของผู้ผลิตเข้ามามีส่วนร่วม ในการจัดการตัวขยะ ซึ่งก็จะเห็นได้ว่า เรายังไม่มีกฎหมายใด ๆ เลยที่มีการระบุเรื่องของ ตัวการขยายความรับผิดชอบของผู้ผลิต ปัจจุบันเรามีกระบวนการที่เรียกว่า Recycle โดยผู้ที่เราเรียกว่าเปึน Informal ไม่ได้เปึนทางการ ซึ่งตัวนี้ Recycle มันก็อยู่แค่นี้ครับ ประมาณ ๑๗ เปอร์เซ็นต์ ซึ่งมันสิ้นสุดไปแล้วนะครับ แต่หากมีกระบวนการในการขยาย ความรับผิดชอบของผู้ผลิต เราจะสามารถดึงอัตราการ Recycle ดึงเอาทรัพยากรนี้กลับมา ใช้ใหม่ได้นะครับ ซึ่งอย่างที่เรียนเราไม่มีกฎหมายที่ใช้ในการควบคุม หรือว่าจัดการตรงนี้เลย ทำไมต้องมีกฎหมายในการควบคุม เพราะว่าในการที่จะให้ผู้ผลิตเข้ามามีส่วนร่วมในการ จัดการ อย่างเช่นที่เพื่อนสมาชิกหลาย ๆ ท่านได้ให้ความเห็นไว้ การมีระบบมัดจำเรียกคืน อันนี้กฎหมายเราก็ยังไม่ได้มีการระบุไว้ หรือที่มีการร่างโดยรัฐบาลอยู่ ณ ตอนนี้ก็จะมี ๒ ร่าง ก็คือ ร่าง พ.ร.บ. การจัดการขยะบรรจุภัณฑ์ และการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งทั้ง ๒ ร่างนี้ ผมมองว่าเราไม่ควรจะมีร่างกฎหมายที่เปึนการดำเนินการ หรือว่าแนวทางเดียวกันซ้อนกันไป ซ้อนกันมานะครับ เพราะไม่เช่นนั้นเราก็จะต้องมีร่าง พ.ร.บ. การจัดการซากรถยนต์ พ.ร.บ. การจัดการซากแบตเตอรี่ พ.ร.บ. การจัดการเศษอาหาร พ.ร.บ. การจัดการเสื้อผ้าเก่าอะไร อย่างนี้เปึนต้น มันควรจะต้องเปึนกฎหมายรวมฉบับเดียว ซึ่งก็ได้มีการระบุไว้ ในตัวรายงานฉบับนี้ ส่วนเรื่องของตัวปลายทาง ผมก็ต้องเรียนว่า เรื่องของตัวภูเขาขยะ หลาย ๆ ท่านให้ความเห็นไว้ซึ่งก็น่าสนใจ แต่ผมก็เรียนว่ากระบวนการต่าง ๆ เหล่านี้ มันสามารถจัดการได้ทั้งหมดเลย ยกตัวอย่างเช่น โดยการเสริมคันบ่อ เพื่อที่จะรับปริมาณ ขยะได้มากขึ้น ในช่วงเปลี่ยนผ่านเราจะหาวิธีการจัดการขยะในรูปแบบใหม่ เช่น ไปเข้าสู่ กระบวนการเผา หรือใช้กระบวนการอื่น ๆ แต่ขณะเดียวกันภูเขาขยะก็ต้องได้รับการป่ดคลุม เพื่อปัองกันมลพิษที่เกิดขึ้น

ในเรื่องของปัญหาหนึ่งก็คือ เรื่องของการที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หลาย ๆ ท่านก็อาจจะมีความเห็นว่า ควรจะมอบอำนาจให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น แต่จากที่ทางคณะกรรมาธิการเรามีการประชุมร่วมกัน แล้วก็ฟังความเห็นจากหลาย ๆ ท่าน รวมถึงนักวิชาการแล้วนะครับ กฎหมายบ้านเราตอนนี้เรายังขาด Regulator ก็คือ ผู้ที่มีอำนาจในการจัดการ กำกับ รวมถึงเปึนผู้ที่ออกใบอนุญาตให้ด้วย ซึ่งจริง ๆ แล้ว กระบวนการในการรวบรวมจัดเก็บต่าง ๆ ก็ยังเปึนของท้องถิ่นอยู่เหมือนเดิม ก็ยังเปึนการ กระจายอำนาจให้อยู่เช่นกัน

ในส่วนของตัวรายงานเล่มหนาหรือบางนะครับ ผมก็ต้องเรียนว่า เราได้มีการ พิจารณาแล้วเหมือนกันว่า สิ่งที่เราจะเอามาใส่ในรายงานมันควรจะเปึนอะไร มันควรจะเปึน สิ่งที่ทางผู้ที่มาชี้แจงได้นำมาชี้แจง แล้วก็เอามาใส่ไว้ในตัวรายงาน ซึ่งสามารถหาได้ทั่วไป ในอินเทอร์เน็ต แต่สิ่งที่เราควรจะต้องมาศึกษาเพื่อจะได้เปึนรายงานที่สมบูรณ์แบบ มันควร จะเปึนรายงานที่เปึนการใช้สมองของเราในการที่จะแก้ไขปัญหานะครับ เรารวมปัญหา ในการจัดการทั้งหมดเปึนขั้นตอน เปึนลำดับขั้น และเราก็ได้มีการปรึกษากับทางสภาว่า เราสามารถดำเนินการโดยการที่จะสรุปประเด็นต่าง ๆ เหล่านี้ได้หรือไม่ ก็ได้รับคำตอบ ออกมาว่า เราสามารถจะดำเนินการด้วยการที่เราจะสรุปเปึนประเด็นสำคัญ ๆ มาให้ ซึ่งประเด็นผมคงไม่ได้ต้องมองบอกว่า เราคงไม่อยากจะใช้ตัวทรัพยากรสิ้นเปลืองนะครับ เอาแต่น้ำไม่เอาเนื้อ อย่างนี้เปึนต้น แต่คือเรากำลังจะบอกว่า เรากำลังพยายามที่จะให้ รายงานนี้มีความครบถ้วนมากที่สุด เมื่อท่านไปเป่ดอ่าน ท่านจะรู้เลยว่าวิธีการในการแก้ไข ปัญหา ตามหัวเรื่องที่ว่าไว้มีกระบวนการอย่างไร และที่สำคัญที่สุดวันนี้ทุกคนพูดถึง ในเรื่องเดียวกันว่า ตอนนี้เรายังไม่มีตัวร่างกฎหมายที่สำคัญที่จะเอาไปใช้ในการบริหาร จัดการขยะแบบสมัยใหม่ เรามีเรื่องของ พ.ร.บ. การสาธารณสุข มี พ.ร.บ. ในเรื่องของ การรักษาความสะอาด พ.ร.บ. ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ซึ่ง พ.ร.บ. เหล่านี้ ไม่ได้มี พ.ร.บ. ไหนเลยที่พูดถึงเรื่องการบริหารจัดการสมัยใหม่ ซึ่งก็รวมถึงการขยายความ รับผิดชอบของผู้ผลิต หรือ EPR ลำดับขั้นในการจัดการขยะ หรือว่า Waste Hierarchy ผู้ก่อของเสียเปึนผู้จ่าย Polluter Pay Principle พวกนี้ไม่ได้มีการพูดถึงไว้ นั่นคือที่มาว่า เราต้องเน้นสรุป แล้วก็มีการพูดถึงว่า ร่างกฎหมายเปึนสิ่งที่จำเปึนที่เราควรจะต้องมี ซึ่งหลาย ๆ ท่านก็คงทราบดีว่า ตอนนี้ร่างอยู่ที่มือนายกรัฐมนตรี เพราะเปึนร่างทางการเงิน ตั้งแต่สมัยท่านนายกรัฐมนตรีท่านที่แล้ว ท่านนายกรัฐมนตรีเศรษฐา จนกระทั่งมาถึงท่าน นายกรัฐมนตรีแพทองธารในปัจจุบัน ผมว่าน่าจะประมาณ ๑๐ เดือนแล้ว ก็เกือบป้หนึ่งแล้ว ทุกท่านโหยหา ทุกท่านพูดถึงการมีระเบียบที่สนับสนุน หรือว่าส่งเสริมกระบวนการ ในการจัดการขยะ ผมเชื่อว่าจำนวนของผู้ที่อภิปรายหลาย ๆ ท่านก็คงสามารถสะท้อนได้ว่า สภาในชุดปัจจุบัน ในชุดที่ ๒๖ ควรจะมีรูปแบบ มีแนวทางในการบริหารจัดการขยะ เพื่อตอบสนองการเปลี่ยนแปลงของโลกในปัจจุบัน รวมถึงการจัดการขยะภายในตัวสภา ของเราเองด้วย อันนี้ผมคิดว่าก็เปึนสิ่งที่ผมอยากจะสรุป แล้วก็ชี้แจงให้กับทางเพื่อนสมาชิก ทุกท่านให้ได้รับทราบ ก็ต้องขอขอบพระคุณเวลาของทุก ๆ ท่าน รวมถึงของท่านประธาน สภาด้วย ขอบคุณครับ