วีรภัทร คันธะ หารือปัญหาความเปราะบางของกลุ่มคนทำงานที่ต้องดูแลทั้งผู้สูงอายุและเด็กในครอบครัว รวมถึงปัญหาสวัสดิการและสิทธิของผู้พิการ ผู้ป่วยติดเตียง และผู้สูงอายุในชุมชนแออัด โดยเสนอให้รัฐเสริมสร้างระบบสนับสนุนด้านการลาคลอด-เลี้ยงลูก การเข้าถึงบริการสาธารณะ ศูนย์เด็กเล็กได้มาตรฐาน และการพัฒนากฎหมายคุ้มครองอย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมเน้นย้ำการแก้ปัญหายาเสพติดที่ต้นเหตุจากความยากจนและการขาดโอกาสของเยาวชน โดยเรียกร้องให้รัฐสนับสนุนกลุ่มเปราะบางในด้านเศรษฐกิจ สังคม การศึกษา และสุขภาพจิตอย่างบูรณาการเพื่อสร้างสังคมที่เป็นธรรมและยั่งยืน
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพครับ ผม วีรภัทร คันธะ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสมุทรปราการ อำเภอพระประแดง จากพรรคประชาชน ท่านประธานครับ ผมขอเริ่มด้วยคำกล่าวของมหาตมะคานธี (Mahatma Gandhi) ว่า การวัดความเข้มแข็งของสังคมไม่ได้วัดจากการปฏิบัติตน ต่อผู้มีอำนาจ แต่วัดจากการปฏิบัติต่อผู้ที่เปราะบางที่สุด ท่านประธานครับ ปัจจุบัน ประเทศไทยเรานี้มีชุมชนแออัดอยู่เป็นจำนวนมากแล้วก็มีกลุ่มผู้ที่อยู่อาศัยอยู่ในชุมชนแออัด หลากหลายเพศ หลากหลายวัย อย่างเช่น วัยทำงาน วัยเด็ก ผู้สูงอายุ ผู้พิการ ซึ่งทุกคน ต่างต้องเผชิญกับปัญหาความยากจน นำไปสู่ปัญหาทางอ้อม เช่น ปัญหาความรุนแรง ในครอบครัว อาชญากรรม ยาเสพติด สุขอนามัย ปัญหาหนี้สิน หลาย ๆ ท่านอาจบอกครับว่า ปัจจุบันรัฐบาลก็มีการออกกฎหมายมารองรับกลุ่มเปราะบางแล้ว อย่างเช่น เงินอุดหนุน เด็กแรกเกิด เบี้ยคนพิการ เบี้ยผู้สูงอายุ ซึ่งก็เป็นสิ่งที่ดีครับ แต่ในความเป็นจริงครับ ท่านประธาน เรียนตามตรงว่าสวัสดิการที่มีในปัจจุบันไม่ได้ตอบโจทย์เลยครับ เพราะสุดท้าย ภาระหน้าที่ก็ต้องตกไปอยู่กับกลุ่มคนวัยทำงานที่เรียกว่า The แบก หรือว่า Sandwich Generation ซึ่งบางคนเป็นทั้งพ่อทั้งแม่ของเด็ก หรือในขณะเดียวกันก็เป็นลูกที่มีหน้าที่ ต้องเลี้ยงดูพ่อแม่ ซึ่งในสังคมไทยเราตอนนี้ก็ก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มตัวแล้ว ก็เท่ากับว่าคนทำงานต้องแบกรับภาระทั้งสอง บางครอบครัวเจอศึกหนัก ก็คือการรับมือกับ สมาชิกในครอบครัวที่มีร่างกายพิกลพิการ ดังนั้นกลุ่มคน Sandwich Generation จึงพบกับ ความกดดันหลายด้าน แล้วก็ในขณะเดียวกัน กลุ่ม Sandwich เหล่านี้เราต้องเตรียม ความพร้อมให้กับตัวเอง แล้วก็กังวลถึงอนาคตในวันที่ตัวเองต้องเข้าสู่วัยเกษียณ ไม่ว่าจะเป็น เรื่องสุขภาพ เรื่องความมั่นคงทางการเงิน เพื่อไม่ให้ตนเองลำบากในบั้นปลายชีวิต อาจเป็น เรื่องที่ยาก ในการวางแผนทุก ๆ ด้านให้สมาชิกทุกคนในครอบครัว เพราะว่าสวัสดิการของรัฐ ไม่ได้ครอบคลุมมากพอ ท่านประธานครับ ปัญหาที่ The แบกก็ต้องพบ ก็คือปัญหาการดูแล เด็ก ท่านทราบไหมครับว่า ๓ ปีที่ผ่านมาอัตราการเกิดเหลือเฉลี่ยปีละ ๕๐๐,๐๐๐ คน แต่อัตราการเกิดที่เพิ่มขึ้นกลับเป็นอัตราการเกิดจากคุณแม่วัยใสแทนครับท่านประธาน ซึ่งจากข้อมูลของโครงการเงินอุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด ไตรมาส ๒ เดือนมกราคม ถึงมีนาคม ๒๕๖๗ ระยะเวลา ๓ เดือน มีคุณแม่วัยใสขอรับเงินอุดหนุนเลี้ยงดูเด็กกว่า ๓๔๖,๐๕๙ คน การมีจำนวนคุณแม่วัยใสที่เยอะขึ้นจะส่งผลต่อปัญหาการเลี้ยงดูเด็กครับ เพราะคุณแม่ขาดความรู้และประสบการณ์ ซึ่งจากผลพวงในการที่ต้องลาออกจากโรงเรียน กลางคันมาเพื่อเลี้ยงดูลูก โจทย์ยากที่คุณแม่วัยใสต้องเจอ ก็คือเขาต้องทำงานไปพร้อม ๆ กับ การเลี้ยงดูเด็กที่เพิ่งเกิด แล้วจะทำให้เด็กเหล่านี้เติบโตมาให้มีคุณภาพได้อย่างไร นี่ก็เป็น ปัญหาสังคมเช่นเดียวกันครับ ดังนั้นแล้วเด็กก็ควรจะเกิดจากพ่อแม่ที่มีความพร้อม ด้านความรู้และความมั่นคงทางการเงิน ซึ่งก็เป็นโจทย์ของกลุ่ม Sandwich Generation ดังนั้นแล้ว เราก็ควรมีสวัสดิการดูแลเด็กให้กับกลุ่มวัยทำงานที่มีความรู้ด้านนี้ เช่น สวัสดิการ การลาหยุดสำหรับพ่อแม่มือใหม่ที่ยาวนาน แล้วก็ได้รับเงินสนับสนุนที่สมเหตุสมผล การที่มี เงินสนับสนุนครอบครัวที่มีบุตรช่วยลดภาระทางการเงินให้กับครอบครัว ศูนย์ดูแลเด็กเล็ก ที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลในค่าใช้จ่ายที่ต่ำหรือว่าฟรี แล้วก็มีมาตรฐานที่ปลอดภัยครับ
ประเด็นต่อมาครับท่านประธาน ผู้พิการหรือผู้ป่วยติดเตียงในพื้นที่แออัด ไม่มีบัตรคนพิการ แล้วก็กระบวนการทางสาธารณสุขมีไม่เพียงพอ ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นสวัสดิการ ที่คนพิการและผู้ป่วยติดเตียงควรได้รับอย่างยิ่ง ท่านครับ ผมคิดว่าสวัสดิการเหล่านี้ควรเอื้อ ให้กับกลุ่มผู้เปราะบางในสภาพแวดล้อมเหล่านี้ การนำผู้พิการออกจากพื้นที่ชุมชนแออัด และการผลักดันให้ผู้พิการได้ใช้ชีวิตในสังคมอย่างเท่าเทียมกัน เป็นเรื่องที่สมควรพิจารณา ให้ความสำคัญเป็นอย่างมาก ซึ่งสวนทางกับเบี้ยเลี้ยงคนพิการเดือนละ ๘๐๐-๑,๐๐๐ บาท ต่อเดือน ที่คนพิการได้รับในปัจจุบัน การนำผู้พิการออกจากพื้นที่ก็กลายเป็นความรับผิดชอบ อีกแล้วของกลุ่ม Sandwich อีกเช่นเคยครับ ผมยกตัวอย่าง สวัสดิการของสหรัฐอเมริกา ที่มีชื่อว่า Americans with Disabilities Act หรือ ADA ซึ่งรับประกันว่าทุกคนจะมีโอกาส เท่าเทียมกันในการมีส่วนร่วม ซึ่งคุ้มครองใครบ้าง ๑. ปกป้องคนพิการในสถานที่ทำงาน ปกป้องคนพิการในสถานที่สาธารณะ คุ้มครองคนพิการเมื่อใช้บริการขนส่งสาธารณะ กฎหมายนี้ได้ประโยชน์ทั้งบุคคลทุพลภาพและกลุ่ม The แบก ซึ่งกฎหมายนี้เราต้องมั่นใจว่า ใช้ได้จริง ไม่ใช่กฎหมายที่ออกมา แต่กลุ่มผู้เปราะบางก็ยังโดนเลือกปฏิบัติอยู่เช่นเดิม
ประเด็นสุดท้าย ผู้สูงอายุในพื้นที่ชุมชนแออัด บ่อยครั้งที่ผมลงพื้นที่นำของ ฝากไปให้ผู้สูงอายุ ก็คือการประสานหน่วยงานเอกชน นำของมือสองที่เขาบริจาคไปแล้ว ก็คือกลุ่ม Wheelchair แล้วก็ไม้เท้าช่วยพยุง หลายคนก็นำเสนอว่าอยากให้มีรถรับส่ง ผู้สูงอายุไม่ใช่แค่กรณีฉุกเฉิน แต่บ่อยครั้งที่ผู้สูงอายุจะต้องไปพบแพทย์ตามนัด ซึ่งการเดินทางออกจากชุมชนแออัดล้วนมีค่าใช้จ่ายที่กลุ่ม The แบกต้องแบกรับอยู่เสมอ ในกรุงเทพฯ มีโครงการ Taxi Wheelchair ส่วนผมในฐานะ สส. อำเภอพระประแดง ก็เห็นด้วยกับโครงการนี้ แต่จะดีกว่านี้มากหากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง กระทรวงสาธารณสุข พม. ร่วมกันพิจารณาโครงการนี้ ให้เป็นสวัสดิการที่มีอยู่ในพื้นที่ชุมชนแออัดทั่วประเทศครับ
สุดท้ายครับท่านประธาน ผมเคยกล่าวไว้เกี่ยวกับปัญหายาเสพติดในชุมชน แออัด คำถามคือ ทำไมยาเสพติดถึงแพร่ระบาดง่ายมากในชุมชนแออัด ซึ่งมีกลุ่มเปราะบาง อยู่เยอะ ผมจะตอบให้ครับว่า เยาวชนในชุมชนแออัดมีทรัพยากรที่จำกัดและมักขาดโอกาส ในการเข้าถึงการศึกษา แล้วก็การฝึกฝนทักษะที่จำเป็นในการหางานที่ดี ซึ่งทั้งหมดนี้ ก็เป็นปัจจัยเสี่ยงที่เพิ่มโอกาสให้เยาวชนหันไปสู่ยาเสพติด เพื่อหาทางออกอย่างรวดเร็ว ชุมชนที่ขาดการสนับสนุนจากภาครัฐในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด ก็จะทำให้ สถานการณ์เลวร้ายลง ดังนั้นแล้วการเพิ่มความเข้มแข็งให้กับกลุ่มเปราะบางในชุมชนแออัด สนับสนุน Sandwich Generation ทางด้านเศรษฐกิจและสังคม เช่น การเสริมสร้างงานที่มี รายได้อย่างเพียงพอ ให้การศึกษาและการดูแลสุขภาพจิต รวมถึงการสร้างชุมชนที่มี ความเข้มแข็งและมีการสนับสนุนจากภาครัฐในการแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างยั่งยืน ย้ำนะครับ ต้องทำอย่างยั่งยืนจริง ๆ นะครับ ผมขออนุญาตเป็นตัวแทนของกลุ่มคนวัย The แบก ที่จะต้องแบกรับภาระความรับผิดชอบในการดูแลเยาวชนให้เติบโตมาอย่าง มีคุณภาพ ดูแลพ่อแม่ผู้สูงวัยด้วยความรักและอยากทดแทนบุญคุณ อยากให้รัฐบาลช่วย พิจารณาสวัสดิการสำหรับกลุ่มเปราะบางในชุมชนแออัด เพื่อแบ่งเบาภาระกลุ่ม Sandwich Generation และเพื่อศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของกลุ่มเปราะบางเหล่านี้ด้วยครับ การที่เรา ดูแลกลุ่มเปราะบางคือการสร้างสังคมที่ยุติธรรมและเท่าเทียมครับ ขอบคุณครับ