อิทธิพล ชี้ปัญหาน้ำท่วมอีสานจากอ่างเก็บน้ำเต็มความจุ เรียกร้องรัฐเร่งแผนรับมือ

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๙ · ๒๙ สิงหาคม ๒๕๖๗

อิทธิพล ชลธราศิริ ชี้ปัญหาน้ำท่วมในภาคอีสานที่เกิดจากโครงสร้างเขื่อนและอ่างเก็บน้ำที่ไม่สามารถกักเก็บน้ำได้เพียงพอ ส่งผลให้เกิดน้ำท่วมในฤดูฝนและน้ำขาดในฤดูแล้ง จึงเรียกร้องให้ภาครัฐเร่งประเมินความเสี่ยงและจัดทำแผนบริหารจัดการน้ำอย่างเป็นระบบและเร่งด่วน

นายอิทธิพล ชลธราศิริ ขอนแก่น

เรียนท่านประธานที่เคารพครับ กระผม อิทธิพล ชลธราศิริ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดขอนแก่น พรรคประชาชน ท่านประธานครับ ถ้าจากสถานการณ์ปัจจุบันวันนี้ ภาคอีสานบ้านผมครับ ลุ่มน้ำชี ลุ่มน้ำมูล อาจจะยังไม่ท่วมตอนนี้ แต่ว่าเดือนกันยายนนี้ ไม่แน่ครับท่านประธาน ในอดีตที่ผ่านมาครับ หรือแม้แต่เดือนกรกฎาคมที่ผ่านมานี้เอง ที่อ่างเก็บน้ำห้วยเชียงคำ อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม รับน้ำเกินความจุจนอ่างแตก น้ำไหลบ่าเข้าบ้านเรือนพี่น้องประชาชน สร้างความเดือดร้อนเสียหายให้กับพี่น้องประชาชนหลายตำบล นี่แค่ฝนลูกเดียว จนอ่างแตก และในเดือนกันยายนที่กำลังจะมาถึงนี้ ภาคอีสานจะมีปริมาณฝนมากกว่ากรกฎาคมที่ผ่านมา จะมีฝนตกต่อเนื่อง เท่ากับว่าน้ำจะมาเติมในอ่างเก็บน้ำหรือเขื่อนอยู่เรื่อย ๆ ดังนั้นโอกาส ที่พี่น้องประชาชนจะได้รับผลกระทบมากแน่ ๆ ครับท่านประธาน ที่ขอนแก่นบ้านผมวันนี้ ก็เพิ่งตกต่อเนื่องไปครับเมื่อช่วงที่ผ่านมา ท่วมรอการระบายทั่วเมืองขอนแก่นครับตอนนี้ ท่านประธานครับ ภาคอีสานบ้านผมหน้าแล้งก็แล้งหนักครับ หน้าฝน พอฝนตกอ่างเก็บน้ำ ไม่ล้นก็แตก ส่งผลกระทบต่อเกษตรกรรม ประมง ปศุสัตว์ หมู่บ้าน ชุมชน พื้นที่ทางเศรษฐกิจ เพราะโครงสร้างทางภูมิศาสตร์ทำให้เกิดข้อจำกัดในการก่อสร้าง ไม่สามารถสร้างเขื่อนขนาดใหญ่ ให้มีความลึกที่มากพอเหมือนกับภาคอื่น ๆ อย่างเขื่อนอุบลรัตน์ที่ขอนแก่น รับน้ำได้เพียง ๒,๔๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตร น้อยกว่าเขื่อนภูมิพลถึง ๕ เท่าครับท่านประธาน ทั้ง ๆ ที่ความยาว ของเขื่อนมากกว่าเขื่อนภูมิพลครับ และความลึก หรือว่าความสูงของเขื่อนนี้ครับ เขื่อนภูมิพล สูงกว่าถึง ๕ เท่าครับท่านประธาน เพราะภาคอีสานมันทำให้ลึกกว่านี้ไม่ได้ครับ ภาคอีสาน เป็นแอ่งกระทะ กระทะคือแอ่ง แต่ไม่ลึก สักครู่เดียวน้ำก็ล้นท่วม ถ้าฝนตกเหนือเขื่อน ติดต่อกันแค่สัปดาห์เดียว น้ำนี้เต็มเขื่อนนะครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

อย่างปี ๒๕๕๔ ถ้าจากในสไลด์ ปี ๒๕๖๐ แล้วก็ปี ๒๕๖๕ ที่ปริมาณน้ำฝนมาก ตอนแรกเหมือนน้ำจะหมดเขื่อนอยู่แล้วครับ พอ ๒ สัปดาห์ต่อจากนั้น น้ำมากจนเกินปริมาณที่เขื่อนสามารถรับได้ แล้วก็ต้องเร่งระบายน้ำออก สุดท้ายก็ต้องไปท่วมบ้านพี่น้องประชาชนที่อยู่ตามริมน้ำพองครับ รวมทั้งพื้นที่ภาคอีสานครับ ไม่ว่าจะลุ่มน้ำชี ลุ่มน้ำมูล ส่วนใหญ่ไม่มีพนังกั้นน้ำ ไม่ค่อยมีเขื่อนป้องกันตลิ่ง อย่างที่ขอนแก่น เลียบลำน้ำชีครับ ท่วมเป็นประจำก็คือหมู่บ้านถาวร หมู่บ้านกุดกว้าง ตำบลเมืองเก่า หมู่บ้านท่าพระเนาว์ ตำบลท่าพระ หรือที่หนัก ๆ ท่วมทุกปี อย่างโซนยโสธร อุบลราชธานี กลุ่มลุ่มแม่น้ำมูล อันนี้ก็เช่นกัน เวลาน้ำเอ่อขึ้นจากลำน้ำครับ ไม่มีพนังกั้นครับ ท่วมเท่านั้นครับ ไม่มีทางอื่นครับ รวมทั้งบ้านเมืองพัฒนาเจริญขึ้น พื้นที่รับน้ำบางจุดถูกทำลาย ถูกพัฒนาพื้นที่ พื้นที่ที่รับน้ำก็ค่อย ๆ หมดไปครับ ดังนั้นสิ่งที่รัฐบาลต้องเร่งทำเวลานี้ การเตรียมความพร้อม ของการรับฝนลูกใหม่ที่จะมาและหนักกว่าเดิม เราต้องตื่นตัว เตรียมตัว ติดตามสถานการณ์อยู่เสมอครับ เพราะสำหรับภาคอีสานเวลาท่วม แป๊บเดียวท่วมครับ แป๊บเดียวล้นอ่าง แป๊บเดียวอ่างแตกครับ ก็เนื่องจากสภาพภูมิศาสตร์ ของภาคอีสานที่เป็นแอ่งกระทะแบบนี้ รัฐบาลต้องประเมินผลกระทบและเตรียมความช่วยเหลือ ประชาชนที่มีโอกาสได้รับความเดือดร้อน เพื่อหาพื้นที่อพยพกรณีน้ำท่วม ไม่ใช่ไปตั้งเต็นท์ นอนตามข้างถนนครับ หากรัฐบาลจะเร่งซ่อมอ่างเก็บน้ำต่าง ๆ ที่แตกหรือว่าชำรุดตอนนี้ คงไม่ทันแน่ ๆ อย่างที่เขตพื้นที่ผม อ่างเก็บน้ำห้วยสายบาตร ฝายห้วยสายบาตร ตำบลโคกสี ฝายขาดครับท่านประธาน ขาดแล้วซ่อม ขาดแล้วซ่อมแบบนี้อยู่ ๓ ครั้ง ๓ รอบแล้วครับ ท่านรัฐมนตรีลงพื้นที่ไป ๒ ท่านแล้วครับ ปัจจุบันนี้ก็ยังขาดอยู่ยังไม่ได้รับการแก้ไข ถ้าเจอฝนหนัก ๆ ในเดือนหน้าลำบากแน่นอน อีกสิ่งหนึ่งที่น่าเป็นห่วงครับท่านประธาน อ่างเก็บน้ำขนาดกลางและขนาดเล็ก เพราะขนาดของอ่างเก็บน้ำขนาดกลางที่มีปริมาณน้ำ มากกว่า ๘๐ เปอร์เซ็นต์ของความจุ หรือเรียกว่าใกล้จะเต็มมีอยู่ถึง ๗๔ แห่ง จากทั้งสิ้น ๔๓๕ แห่ง โดยเฉพาะในภาคอีสานที่มีอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง แล้วก็ขนาดเล็กที่มีปริมาณเกิน ๘๐ เปอร์เซ็นต์ของความจุอยู่มากถึง ๔๔ แห่ง หากเกิดพายุ Depression จากทะเลจีนใต้ เคลื่อนเข้าประเทศไทย หรือมีหย่อมความกดอากาศมาปกคลุมหนักครับ หนักเลยครับ ท่านประธาน เพราะฉะนั้นรัฐบาลควรเตรียมการประเมินความเสี่ยงการจัดทำแผนรับมือ สำหรับอ่างเก็บน้ำเหล่านี้โดยเร่งด่วนครับ ในพื้นที่ภาคอีสานมีโอกาสอ่างเต็ม อ่างล้น บางอ่างก็โอกาสแตก เพราะฉะนั้นฤดูกาลพายุฝนที่กำลังจะเข้ามาในพื้นที่เริ่มชุกมาก ในเดือนกันยายนนี้ครับ นี่เรายังไม่พูดถึง La Nina สิ่งที่เกิดขึ้นในเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา นี่แค่อากาศมันร้อน มันแล้ง แล้วก็มันระเหยขึ้นไปสะสมบนฟ้า มันรอจังหวะเจอมรสุม แล้วก็ดูดรวมกัน แล้วก็ฝนถล่มลงมาครับ ข้อเสนอของผมในการจัดการเขื่อนและอ่างเก็บน้ำ ทุกแห่งที่มีครับ คือการประเมินความเสี่ยงทุกปี และต้องมีแผนเผชิญเหตุฉุกเฉินครับ ถือเป็นมุมมองสำคัญที่ประเทศไทยจะต้องทบทวนบทเรียนต่าง ๆ ที่เกิดในภาคอีสานเกี่ยวกับน้ำ เพราะปัญหาเหล่านี้รุนแรงขึ้น บวกกับสภาพอากาศและสภาพโลกร้อนที่ไม่เหมือนเดิม ยกตัวอย่างที่ผ่านมาก็คือ อ่างเก็บน้ำห้วยเชียงคำที่กล่าวไปข้างต้น จึงอยากอภิปรายในครั้งนี้ เพื่อไปถึงคณะรัฐมนตรีในการแก้ไขปัญหา ในการเตรียมรับมือในเดือนตุลาคมที่จะมาถึง ข้างหน้านี้ครับ และในอนาคตข้างหน้า เพื่อพี่น้องชาวอีสาน เพื่อคนไทยทุกคนครับ ขอบพระคุณครับ