ธีระชัย ชี้นักโทษล้นคุก ขอเร่งย้ายเรือนจำกลางเมือง

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๗ · ๒๒ สิงหาคม ๒๕๖๗

ธีระชัย แสนแก้ว อภิปรายปัญหานักโทษล้นเรือนจำที่ส่งผลให้เกิดการคอร์รัปชัน การค้ายาเสพติด และปัญหาสิทธิพิเศษภายในเรือนจำ พร้อมเรียกร้องให้กรมราชทัณฑ์เร่งย้ายเรือนจำอุดรธานีซึ่งตั้งอยู่กลางเมืองมานานกว่าร้อยปีไปยังพื้นที่ใหม่ และปรับปรุงระบบราชทัณฑ์ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยอ้างผลประชาพิจารณ์ที่สนับสนุนการก่อสร้างเรือนจำแห่งใหม่เพื่อแก้ปัญหาอย่างยั่งยืนและเพิ่มคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่

นายธีระชัย แสนแก้ว อุดรธานี

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม นายธีระชัย แสนแก้ว สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดอุดรธานี พรรคเพื่อไทย กระผม ขออนุญาตท่านประธานในการที่จะอภิปรายเกี่ยวกับปัญหานักโทษล้นเรือนจำ แนวทาง การย้ายเรือนจำออกจากชุมชนเมือง และปรับปรุงการบริหารราชทัณฑ์ภายในเรือนจำ ทั่วประเทศให้มีสภาพที่เหมาะสม ท่านประธานที่เคารพครับ คำว่า คุกหรือเรือนจำ ศาล หรือแม้กระทั่งโรงพยาบาล ถ้าไม่จำเปึนก็ไม่อยากจะเดินใกล้นะครับท่านประธาน ที่เรามาพูด ในวันนี้ก็เปึนเรื่องที่มีความจำเปึนอย่างยิ่ง ในการที่คณะกรรมาธิการที่ผมติดตามมาโดยตลอด ตั้งแต่ชุดที่ ๒๕ มาจนถึงคณะนี้ชุดที่ ๒๖ ของสภาผู้แทนราษฎรในการศึกษาในเรื่องนี้ ผมอยากจะขอกราบเรียนว่า ในจังหวัดอุดรธานีก็เช่นเดียวกัน สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แม้กระทั่งอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมสมัยก่อน ป้ ๒๕๕๔ สมัยท่านยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ท่านประชา พรหมนอก ได้มีการดำริตั้งแต่ตอนนั้น แล้วทีนี้ท่านศราวุธ เพชรพนมพร ท่านเทียบจุฑา ขาวขำ ได้ยื่นกระทู้ตั้งแต่ป้ ๒๕๕๔ ป้ ๒๕๖๒ และป้ ๒๕๖๖ และป้ ๒๕๖๗ ก็ยื่นแล้วนี่ ในเรื่องเรือนจำที่มันแออัดเหลือเกิน ท่านที่เคารพครับ ก่อนที่จะวกเข้าไปถึง จังหวัดอุดรธานี ผมอยากจะขอกราบเรียนกับท่านว่า ขอขอบคุณท่านสมาชิกที่ได้เสนอ ญัตตินี้เข้ามาจนถึงคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชนได้เข้าไป ศึกษา ผมอยากจะขอพูดสัก ๒ ประเด็น

ประเด็นแรกว่า ทุกวันนี้กรมราชทัณฑ์และคุกทั่วประเทศกำลังเผชิญกับ ปัญหาหลายเรื่องครับท่านประธานครับ ปัญหานักโทษล้นคุก แล้วนักโทษล้นคุกก็ไม่ใช่เกิด เฉพาะเพียงในประเทศไทยเท่านั้น อยู่ที่ประเทศฟ่ลิปป่นส์ อินโดนีเซียก็มีปัญหาเช่นเดียวกับเรา ท่านประธานครับ ทันฑสถานหรือคุกของไทยมีพื้นที่ความจุมาตรฐานเพื่อรองรับผู้ต้องขังแค่ ๒๐๐,๐๐๐ รายเท่านั้น ตามที่ท่านรายงาน จากสถิติของกรมราชทัณฑ์ ประเทศไทย มีเรือนจำ คุก ๑๔๓ แห่ง สามารถรองรับได้เพียง ๒๐๐,๐๐๐ ราย แต่ท่านประธานครับ ทราบหรือไม่นะครับว่า ประเทศเรามีสถิตินักโทษที่ติดคุก ๓๗๐,๐๐๐ ราย นั่นเท่ากับว่า มีปัญหานักโทษล้นคุกมากถึง ๑๗๐,๐๐๐ รายครับท่านประธาน อันนี้มันเปึนปัญหาจริง ๆ แล้วนับวันจะล้นคุกเรื่อย ๆ เรื่อย ๆ เรื่อย ๆ จริง ๆ มันปลายเหตุนะครับ เรื่องคุกนี่ปลายเหตุ แล้วเราจะทำอย่างไรต้นเหตุถึงจะไม่ให้คนติดคุก เท่านั้นละครับลองคิดดูเอาเองก็แล้วกัน แต่มันก็มีความจำเปึนนะครับ มันมีคนดี มันก็มีคนชั่ว บางครั้งคุกก็ขังคนดีก็มีครับท่านประธาน ท่านประธานที่เคารพครับ หลายรัฐบาลไม่ได้เพิกเฉยในเรื่องนี้ ก็มีมาตรการต่าง ๆ ออกมา มากมายแก้ไขปัญหา เช่น เราใช้มาตรการพักโทษนะครับ พักโทษไปกว่า ๕๐,๐๐๐ รายแล้ว ในช่วงโควิด แล้วก็ยังมีมาตรการนักโทษยาเสพติด หลายรายสมัครใจบำบัดแทนการติดคุก และยังมีการใช้อุปกรณ์ติดตามตัว EM ในการพักโทษแทนนะครับท่านประธานครับ ทั้ง ๓ มาตรการนี้ก็ลดหลายหมื่นรายแล้วนะครับ แต่ยังมีปัญหานักโทษล้นคุกอีกมาก เพราะจากข้อมูลสถิติ วันที่ ๑ มกราคม ๒๕๖๗ กรมราชทัณฑ์บอกว่าเรามีนักโทษอยู่ในคุก ๒๕๐,๐๐๐ ราย นั่นแสดงว่าประเทศเรามีนักโทษอยู่ในคุกทั่วประเทศเกินกว่ามาตรฐาน ที่รองรับถึง ๕๐,๐๐๐ รายครับท่านประธาน ปัญหาของนักโทษล้นคุกไม่ได้มีปัญหาแออัด สกปรกในคุกเท่านั้น แต่ปัญหาล้นคุกทำให้เรือนจำ คุกทุกแห่งมีปัญหาเครื่องบำบัด และปัญหาการแก้ไขพฤตินิสัย ไม่สามารถทำให้ได้อย่างมีประสิทธิภาพด้วย พอเกิดปัญหาล้นคุก ก็มีระบบขาใหญ่ครับ ท่านประธานรู้จักขาใหญ่ไหม ในคุกเขาเรียกว่าขาใหญ่ มีระบบ Mafia ในคุก มีระบบส่วยทุจริตคอร์รัปชันในคุกตามมา แล้วมีทั้งที่หลับที่นอนที่ไม่เพียงพอ ห้องน้ำ ไม่เพียงพอ บานปลายไปถึงขั้นข้าวปลาอาหารในคุกไม่เพียงพอสำหรับนักโทษ มันเลยต้อง เกิดระบบขาใหญ่ขึ้นมา ระบบ Mafia นักโทษ คนไหนมีเงิน นักโทษคนไหนมีอิทธิพลหน่อย ก็ขู่เข็ญรังแกนักโทษด้วยกัน มันเหมือนอยู่นอกคุกนะครับ แล้วมันก็เกิดช่องทางให้เจ้าหน้าที่ บางคนครับท่านประธานเห็นช่องทางนี้ก็ทำมาหากิน ให้การดูแลอำนวยความสะดวกขาใหญ่ Mafia มากกว่านักโทษรายอื่น เรื่องนี้เปึนเรื่องที่พวกเรายอมรับเกิดขึ้นไม่ได้อีกต่อไป พวก Mafia ก็คือพวกยาเสพติดครับ พวกยาเสพติดจับไปแล้วอยู่ในคุกก็ค้ายาบ้าเฉย ประเด็นนี้ จากบทสัมภาษณ์นะครับ ผมเอามาจากบทสัมภาษณ์ของนักโทษ ในรายงานหน้า ๔๗ ครับ ท่านประธานครับ เขาบอกว่ามีทั้งปัญหาเจ้าหน้าที่บางคนรับสินบนผู้ต้องขัง โดยผู้ต้องขัง มีฐานะดีจะใช้เงินแลกกับความสะดวก ทั้งห้องนอน อาหารพิเศษ ทีวีส่วนตัว หรือซื้อ Ranking สำหรับนักโทษชั้นเยี่ยม ชั้นดี ชั้นเลวได้ มันขนาดนั้นเลยหรือครับ ขอฝากไปถึงรัฐมนตรีว่าการ กระทรวงยุติธรรมด้วยนะครับ ฝากท่านคณะกรรมาธิการ ท่านประธานด้วย แล้วยังปัญหา หลักล้นคุก ยังมีผลเกี่ยวกับการแพร่กระจายยาเสพติดที่ผมได้กล่าว การพนันในเรือนจำก็มี อันนี้นักโทษสัมภาษณ์นะครับ ไม่ได้พูดขึ้นเอง ไม่ได้กล่าวหานักโทษ และไม่ได้กล่าวหา เจ้าหน้าที่ นักโทษออกมามันพูดอย่างนี้เปึนเสียงเดียวกันท่านประธานครับ ทั้งหมดนี้เกิดขึ้น ไม่ได้อีกละครับ ต้องจัดการให้เรียบร้อย ถ้าไม่เกิดการทุจริต เจ้าหน้าที่ ดังนั้นถ้าสภาของเรา เห็นชอบรายงานฉบับนี้ ส่งรายงานฉบับนี้ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องแก้ปัญหานี้ด้วยนะครับ ท่านประธาน

ประเด็นที่ ๒ ครับท่านประธาน ในรายงานฉบับนี้ก็ยังมีข้อมูลเกี่ยวกับคุก หน้า ๔๘ บอกว่า คุกนครสวรรค์สร้างมา ๑๓๐ ป้ คุกที่กระบี่สร้างมา ๘๖ ป้ ถึงอุดรธานีแล้ว ครับท่านประธาน นิดเดียวครับ อย่างคุกเรือนจำอุดรธานีนี้ครับ สร้างมาตั้งแต่ป้ ๒๔๖๐ ร้อยกว่าป้แล้วครับท่านประธาน ก็เหมือนกันกับข้อมูลที่ท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ให้ความสนใจมา ในเรื่องนี้มันอยู่ในใจกลางชุมชน ใกล้กับตลาดสด ใกล้กับโรงเรียนอนุบาล ใกล้กับร้านก๋วยเตี๋ยว ถ้าอยากกินก๋วยเตี๋ยว กินลาบเปึด หลังเรือนจำครับ นี่นะครับ ท่านอดิศรก็ไปประจำครับ เพราะฉะนั้นอยากจะขอกราบเรียนกับท่านทั้งหลายว่าย้ายได้แล้ว งบประมาณที่ท่านได้จัดการไว้นั้นให้รีบจัดการเสีย และไม่ต้องให้คุกหลงเหลืออยู่ใน ใจกลางเมืองอุดรธานี จะทำไปเพื่ออะไรก็แล้วแต่ให้ทุบคุกทิ้ง แล้วก็ย้ายคุกออกนอกเขต ที่สวนสาธารณะให้จัดการ และสถานที่ก็ทำไว้ให้ สถานที่ก็มีมากมายแล้ว เดี๋ยวนี้นักโทษ ๔,๐๐๐-๕,๐๐๐ คนแออัดกัน ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมชวน สส. ไปเยี่ยมที่ จังหวัดอุดรธานี เรือนจำครับท่านประธาน เพราะฉะนั้นได้รู้ได้เห็นทุกสิ่งทุกอย่างแออัด กันไปหมด ผมถึงกราบเรียนกับท่านประธานนะครับว่า เมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมานั้น ท่านนายกวิเชียร ขาวขำ ได้ทำประชาพิจารณ์หาสถานที่ หน่วยงานราชการ ข้าราชการ ประชาชนชาวจังหวัดอุดรธานี และผลการประชาพิจารณ์เห็นชอบให้มีการก่อสร้างเรือนจำ จังหวัดอุดรธานีแห่งใหม่ และเปึนการแก้ไขปัญหาระยะยาว ดังนั้นกระผมขอให้กรมราชทัณฑ์ กระทรวงยุติธรรม เร่งรัดก่อสร้างเรือนจำจังหวัดอุดรธานีแห่งใหม่ เพื่อเปึนสถานที่บำบัด การกระทำความผิด และคืนคนดีเข้าสู่สังคม และทำให้การใช้ชีวิตประจำวันของพี่น้อง ชาวจังหวัดอุดรธานีมีความสงบสุข ไม่ต้องอยู่ด้วยความหวาดระแวง ขอกราบขอบพระคุณ ท่านประธานครับ