พงศ์รัตน์ ภิรมย์รัตน์ แถลงรายงานการปฏิบัติตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562 ของปีงบประมาณ 2564 ถึง 2565 ต่อที่ประชุมสภา โดยชี้แจงความคืบหน้าการจัดทำผังนโยบายระดับประเทศ ภาค และจังหวัด รวมถึงผลการดำเนินงานด้านผังเมืองรวมและผังเมืองเฉพาะ พร้อมแผนการประกาศใช้ในปี 2568 ส่วนการดำเนินงานในภาพรวมครอบคลุมการพัฒนาเมืองผ่านการจัดรูปที่ดิน การใช้เทคโนโลยีดรอว์นสำรวจพื้นที่ การปักหมุดแนวถนน การพัฒนาแอปพลิเคชันตรวจสอบการใช้ที่ดิน การปรับปรุงข้อมูลลุ่มน้ำเพื่อบูรณาการการวางแผน และการส่งเสริมความรู้ด้านผังเมืองผ่านการฝึกอบรมและประชาสัมพันธ์ โดยขอให้ที่ประชุมรับทราบผลการดำเนินงานและแผนงานในอนาคต
กราบเรียน ท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร และสมาชิกสภาผู้ทรงเกียรติทุกท่านครับ กระผม นายพงศ์รัตน์ ภิรมย์รัตน์ อธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมืองครับ ขอนำเสนอรายงานประจำป้ เกี่ยวกับการปฏิบัติตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๒ สำหรับป้งบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๔ และป้งบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๕ ควบคู่กันไป
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเป่ด Presentation)
การจัดทำ รายงานประจำป้เปึนการดำเนินการตามมาตรา ๑๐ วรรคสอง ประกอบมาตรา ๗๕ (๗) แห่งพระราชบัญญัติการผังเมือง ซึ่งกำหนดไว้ว่า ให้กรมโยธาธิการและผังเมืองจัดทำรายงาน ประจำป้เกี่ยวกับการปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้ ของป้งบประมาณที่ผ่านมา เสนอต่อ คณะกรรมการนโยบายการผังเมืองแห่งชาติ เพื่อให้ความเห็นชอบภายใน ๙๐ วัน นับแต่สิ้นป้งบประมาณ โดยอย่างน้อยต้องสรุปผลการดำเนินการวางและจัดทำผังเมือง ซึ่งประกอบด้วยผังนโยบายระดับต่าง ๆ ผลสัมฤทธิ์ของการดำเนินการตามพระราชบัญญัตินี้ รวมทั้งปัญหา อุปสรรค และเมื่อคณะกรรมการนโยบายการผังเมืองแห่งชาติให้ความ เห็นชอบแล้ว ให้เสนอต่อคณะรัฐมนตรี เพื่อพิจารณาเห็นชอบก่อนเสนอสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา และเผยแพร่ให้ประชาชนทราบเปึนการทั่วไป กรมโยธาธิการและผังเมืองจึงได้ ดำเนินการจัดทำรายงานประจำป้เกี่ยวกับการปฏิบัติการตาม พ.ร.บ. ผังเมืองดังกล่าว และดำเนินการตามลำดับขั้นตอน ดังนี้
รายงานประจำป้เกี่ยวกับการปฏิบัติตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๒ ของกรมโยธาธิการและผังเมือง ในป้งบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๔ ประกอบด้วย เนื้อหา ๕ ส่วนด้วยกัน และป้งบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๕ มีเนื้อหา ๖ ส่วน โดยมีการเพิ่มเติม ส่วนที่ ๖ เปึนการดำเนินการเพื่อสนับสนุนภารกิจด้านการผังเมืองและการพัฒนาเมืองขึ้นมา อีกบทหนึ่ง
ในส่วนที่ ๑ สถานการณ์ด้านการผังเมืองของประเทศไทย ในป้งบประมาณ ๒๕๖๔ ซึ่งมีเนื้อหาประกอบด้วย ๓ ส่วน ส่วนในป้งบประมาณ ๒๕๖๕ นั้น มีเนื้อหา ๔ ส่วน โดยมีเนื้อหาโดยสังเขป ดังนี้ สถานการณ์ด้านการผังเมืองที่กรมโยธาธิการและผังเมือง นำมาใช้ในการพิจารณาในการวางผังเมืองของประเทศไทย ก็จะเปึนสถานการณ์ด้าน ยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ป้ แผนปฏิรูปประเทศ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ ๑๒ และการประยุกต์ใช้ Model เศรษฐกิจ BCG สถานการณ์การเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ สถานการณ์โควิด ๑๙ และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยในป้ ๒๕๖๕ มีสถานการณ์ ที่เพิ่มเติมขึ้นคือการพัฒนาที่ยั่งยืน หรือ SDC
ในส่วนที่ ๒ ผลการดำเนินการของคณะกรรมการตามพระราชบัญญัติ การผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๒ ในป้ ๒๕๖๔ และป้ ๒๕๖๕ กรมได้ดำเนินการจัดประชุม คณะกรรมการในชุดต่าง ๆ เพื่อดำเนินการให้เปึนไปตามอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการ ตามที่พระราชบัญญัติกำหนด ดังนี้ ในการประชุมคณะกรรมการนโยบายการผังเมือง แห่งชาติ ป้ ๒๕๖๔ มีการประชุม ๑ ครั้ง ป้ ๒๕๖๕ ประชุม ๒ ครั้ง คณะกรรมการ การผังเมือง ป้ ๒๕๖๔ มีการประชุม ๔ ครั้ง การประชุมในป้ ๒๕๖๕ มีประชุมทั้งสิ้น ๙ ครั้ง คณะกรรมการผังเมืองระดับจังหวัด ในป้ ๒๕๖๔ มีการประชุม ๑๗ จังหวัด ๒๑ ครั้ง ในป้ ๒๕๖๕ มีการประชุม ๕๔ จังหวัด ๘๓ ครั้งด้วยกัน โดยมีผลการประชุมตามภาพฉาย
ในส่วนที่ ๓ ผลการดำเนินการและผลสัมฤทธิ์ของการวางและจัดทำผังเมือง ๑. ผังนโยบายระดับประเทศ ในป้ ๒๕๖๔ ได้มีการดำเนินการในขั้นตอนที่ ๒ เปึนการศึกษา วิเคราะห์สถานการณ์และทิศทางการพัฒนา พร้อมกับการวางและจัดทำผังร่างนโยบาย ระดับประเทศ แล้วก็ในป้ ๒๕๖๕ ได้ดำเนินการในขั้นตอนที่ ๓ ขั้นตอนต่อมา เปึนการจัดทำแผน และแผนผังทางกายภาพ เพื่อการพัฒนาและการอนุรักษ์ของประเทศนะครับ ซึ่งในเรื่องของ การจัดทำผังนโยบายระดับประเทศนั้น ก็มีแผนที่จะดำเนินการต่อเนื่องไป แล้วก็จะ ประกาศใช้โดยผ่านคณะกรรมการนโยบายผังเมืองแห่งชาติภายในป้หน้า ป้ ๒๕๖๘ นี้
ในส่วนของผังนโยบายระดับภาค มีทั้งสิ้น ๖ ภาคด้วยกัน โดยในป้ ๒๕๖๔ ได้ดำเนินการในขั้นตอนที่ ๒ เปึนการศึกษาวิเคราะห์สถานการณ์และทิศทางการพัฒนา พร้อมวาง และจัดทำผังนโยบายระดับภาคกรุงเทพมหานครและปริมณฑล และทำในขั้นตอนที่ ๓ จัดทำร่างแผนผังรายสาขานโยบายและมาตรการต่าง ๆ ในป้ ๒๕๖๕ ในการดำเนินการในผังนโยบายระดับภาคนั้น ได้ดำเนินการในขั้นตอนที่ ๒ ขั้นตอนที่ ๓ และขั้นตอนที่ ๕ มีการประชุมรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับร่างผังนโยบาย ระดับภาค ในภาคตะวันออก ภาคกลาง ภาคใต้ และภาคเหนือ ทั้งนี้ผังนโยบายระดับภาค ทั้ง ๖ ภาคนั้น ได้มีการดำเนินการคู่ขนานไปกับผังนโยบายระดับประเทศ แล้วก็มีแผน ที่จะนำเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการนโยบายการผังเมืองแห่งชาติ ในช่วงระหว่าง ป้หน้าจนถึงป้ ๒๕๖๙ ตามลำดับ
ในผังนโยบายระดับที่ ๓ เปึนผังนโยบายระดับจังหวัด ในป้ ๒๕๖๔ ได้ ดำเนินการในขั้นตอนที่ ๑ เปึนการจัดประชุมชี้แจงวางและจัดทำผัง พร้อมกับรับฟัง ความคิดเห็นเกี่ยวกับปัญหาศักยภาพ โอกาส และทิศทางการพัฒนาของแต่ละจังหวัดนะครับ ในป้ ๒๕๖๕ ได้ดำเนินการในขั้นตอนที่ ๒ มีการศึกษาวิเคราะห์สถานการณ์และทิศทางการ พัฒนา พร้อมทั้งวางและจัดทำผังนโยบายระดับจังหวัด ทั้งนี้ทั้งนั้นในการทำผังนโยบายระดับ จังหวัดมีการนำร่องใน ๔ จังหวัด ได้แก่ จังหวัดสมุทรปราการ จังหวัดนนทบุรี จังหวัดภูเก็ต และจังหวัดสมุทรสงคราม แล้วก็จะดำเนินการให้ครบทั่วทั้งประเทศในป้ ๒๕๖๘ จนถึง ๒๕๗๓
ในส่วนที่ ๓ ของรายงาน เปึนผลการดำเนินงานและผลสัมฤทธิ์ของการวาง และจัดทำผังเมือง แบ่งออกเปึนผังการใช้ประโยชน์ที่ดิน ซึ่งมี ๒ ประเภทด้วยกัน คือ ผังเมืองรวมและผังเมืองเฉพาะ สำหรับผังเมืองรวมนั้นผลการดำเนินการในป้ ๒๕๖๔ มีจำนวนทั้งสิ้น ๖๒๐ ผัง ประกาศบังคับใช้ไปแล้ว ๓๒๖ ผัง อยู่ระหว่างดำเนินการ ๒๙๔ ผัง ในป้ ๒๕๖๕ มีจำนวน ๖๕๓ ผัง ประกาศบังคับใช้แล้ว ๓๒๗ ผัง และอยู่ระหว่างดำเนินการ ๓๒๖ ผัง ทั้งนี้ในป้ ๒๕๖๖ นี้ก็จะมีจำนวนที่เพิ่มขึ้นอีก ในเรื่องของผังเมืองเฉพาะ ผลการ ดำเนินการในป้ ๒๕๖๔ มีการประสานงานกับท้องถิ่น เพื่อเสนอแนะแนวทางการจัดทำ ผังเมืองเฉพาะจำนวน ๔ ผังด้วยกัน ได้แก่ จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดพิษณุโลก จังหวัดระยอง และจังหวัดจันทบุรี ในป้ ๒๕๖๕ มีการนำเสนอข้อมูลต่อสภาท้องถิ่นจำนวนทั้ง ๕ ผัง โดยเปึนการเพิ่มจำนวนผังเมืองเฉพาะ เมืองตะกั่วป์าที่จังหวัดพังงาเพิ่มเข้ามาอีก ๑ ผัง
การประเมินผลการเปลี่ยนแปลงสถานการณ์ สภาพการณ์ และสิ่งแวดล้อม การบังคับใช้ผังเมืองรวม ซึ่งแบ่งออกเปึน ๒ ขั้นตอนด้วยกัน ขั้นตอนแรกเปึนการติดตาม สภาพการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปของผังเมืองรวมในป้ ๒๕๖๔ ได้ดำเนินการแล้วเสร็จทางทั้ง ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ จำนวน ๖๐ ผัง ในป้ ๒๕๖๕ ได้มีการเพิ่มขึ้นอีกจำนวน ๕๖ ผัง ตามอายุ ของผังที่เข้าสู่การติดตามสภาพการณ์ ในส่วนที่ ๒ เปึนการประเมินผลผังเมืองรวม มีผังเมือง รวมที่ดำเนินการประเมินผลผังในป้ ๒๕๖๔ จำนวน ๔๓ ผัง แล้วก็ดำเนินการแล้วเสร็จ จำนวน ๑๙ ผัง อยู่ระหว่างดำเนินการอีก ๒๔ ผัง ในป้ ๒๕๖๕ มีผังเมืองรวมที่ดำเนินการ จำนวน ๓๙ ผัง ดำเนินการแล้วเสร็จ จำนวน ๒๐ ผัง
ส่วนที่ ๔ การพัฒนาเมือง ซึ่งในป้งบประมาณ ๒๕๖๔ จะปรากฏในส่วนที่ ๕ ของป้ ๒๕๖๕ ด้วยควบคู่กันไป ทั้งนี้การพัฒนาเมืองประกอบด้วย ๒ ส่วนด้วยกัน คือการ พัฒนาเมืองด้วยการจัดรูปที่ดินเพื่อการพัฒนาพื้นที่ในป้ ๒๕๖๔ กรมส่งเสริมให้มีการจัดรูป ที่ดินในพื้นที่ ๔๙ จังหวัด ดำเนินการโครงการแล้ว ๕๘ โครงการ ในป้ ๒๕๖๕ กรมจัดให้มี การจัดรูปที่ดินเพิ่มขึ้นในจำนวนทั้งสิ้น ๕๓ จังหวัด ดำเนินการแล้ว ๖๖ โครงการด้วยกัน ทั้งนี้ในการดำเนินการโครงการยังมีกองทุนจัดรูปที่ดิน ซึ่งจัดตั้งขึ้นตามมาตรา ๗๕ แห่งพระราชบัญญัติจัดรูปที่ดิน ป้ ๒๕๔๗ โดยในป้ ๒๕๖๔ มีผลการดำเนินการ จำนวน ๒ โครงการ และป้ ๒๕๖๕ มีผลการดำเนินการ จำนวนทั้งสิ้น ๖ โครงการ โครงการออกแบบ และวางผังพื้นที่เฉพาะ ในป้ ๒๕๖๔ มีการศึกษาออกแบบวางผังพื้นที่เฉพาะ จำนวน ๑๖ ผัง มีผลสัมฤทธิ์ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานต่าง ๆ ได้นำเอาโครงการไป ดำเนินการจัดสรรงบประมาณ ไปขอรับจัดสรรงบประมาณจำนวนทั้งสิ้น ๗๗ โครงการ ในป้ ๒๕๖๕ มีการศึกษาและออกแบบวางผังพื้นที่เฉพาะ จำนวน ๑๑ ผัง มีการนำผังไป ปฏิบัติโดยการได้รับการจัดสรรงบประมาณจำนวนทั้งสิ้น ๒ โครงการ
ในส่วนที่ ๕ เปึนการดำเนินการอื่น ๆ ตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๒ ซึ่งตรงกับส่วนที่ ๔ ของรายงานป้ ๒๕๖๕ ซึ่งการดำเนินการในป้ ๒๕๖๔ ได้มีการแต่งตั้งคณะทำงานจัดทำร่างธรรมนูญว่าด้วยการผังเมือง ซึ่งถือว่าเปึนอีกชิ้นงานหนึ่ง ที่เปึนการดำเนินการอื่น ๆ ตาม พ.ร.บ. การจัดทำร่างธรรมนูญดังกล่าวในป้ ๒๕๖๕ นั้น คณะทำงานจัดทำร่างก็ได้จัดทำร่างแล้วเสร็จ แล้วก็เสนอต่อคณะกรรมการนโยบาย การผังเมืองแห่งชาติและคณะรัฐมนตรี โดยต่อมาในป้ ๒๕๖๖ ได้ประกาศใช้ในราชกิจจานุเบกษา แล้วเมื่อ ๑๗ มีนาคม ๒๕๖๖ การดำเนินการอื่น ๆ ในเรื่องของการจัดทำอนุบัญญัติตาม พระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๖๒ มีการจัดทำจำนวนทั้งสิ้น ๑๕ ฉบับด้วยกัน โดยใน ป้ ๒๕๖๔ ทำอนุบัญญัติแล้วก็ประกาศบังคับใช้ไปแล้ว ๓ ฉบับ แล้วก็ป้ ๒๕๖๕ มีอนุบัญญัติ ที่ประกาศใช้แล้วจำนวน ๘ ฉบับด้วยกัน ในปัจจุบันมีการประกาศอนุบัญญัติที่มีผลบังคับ ใช้แล้วอีก ๑๔ ฉบับ ซึ่งเหลืออีก ๑ ฉบับเท่านั้นที่อยู่ระหว่างการพิจารณาของคณะกรรมการ ร่างกฎหมายของกระทรวงมหาดไทย ซึ่งจะได้รอประกาศในราชกิจจานุเบกษาต่อไป
การดำเนินการเพื่อสนับสนุนภารกิจด้านการผังเมืองและการพัฒนาเมือง ในป้ ๒๕๖๔ มีงานสำรวจพื้นที่เพื่อจัดทำแผนที่ และข้อมูลโครงการจัดรูปที่ดิน โดยใช้ เทคโนโลยีเรื่องอากาศยานไร้คนขับ หรือ Drone มีผลดำเนินการใน ๓ พื้นที่ นอกจากนั้นมีการ จัดทำ Application เพื่อให้ประชาชนใช้ในการตรวจสอบการใช้ประโยชน์ที่ดินโดยไม่ต้องมา ขอรับข้อมูลที่ทำการ สามารถตรวจสอบโดยใช้ Application ได้ ผังโดยส่วนในป้ ๒๕๖๕ ข้อมูลดังกล่าวนี้จะอยู่ในส่วนที่ ๖ ในป้ ๒๕๖๕ ยังมีได้มีการนำเอาถังน้ำของ สทนช. ซึ่งมีการ ปรับเปลี่ยนจำนวนลุ่มน้ำจาก ๒๕ ลุ่มน้ำ เปึน ๒๒ ลุ่มน้ำนั้น กรมโยธาธิการและผังเมือง ได้ดำเนินการนำข้อมูลลุ่มน้ำดังกล่าวนี้มาปรับปรุงข้อมูล แล้วก็ขอบเขตของลุ่มน้ำเพื่อใช้ ในบูรณาการในการจัดทำการงานด้านผังเมืองต่อไป
ในป้ ๒๕๖๕ มีการเพิ่มเติม ในส่วนที่ ๖ การดำเนินการเพื่อสนับสนุนภารกิจ ด้านการผังเมืองและการพัฒนาเมือง ได้แก่ งานสำรวจพื้นที่เพื่อจัดทำแผนที่และข้อมูลทาง กายภาพของพื้นที่เพื่อพัฒนา โดยใช้ Drone เช่นเดียวกัน งานสำรวจปักหมุดแนวถนน โครงการตามแผนผังแสดงเส้นทางคมนาคมและการขนส่ง และการจัดทำ Application ซึ่งมี การพัฒนาขึ้นในป้ ๒๕๖๕ อีกเพิ่มเติม เรื่องของการพัฒนาบุคลากรและการเผยแพร่ องค์ความรู้ด้านการผังเมือง เพื่อสนับสนุนภารกิจด้านการผังเมืองและการพัฒนาเมือง โดยการฝ๊กอบรมและสัมมนาเพื่อให้เจ้าหน้าที่การวางผังในทุกองค์กร ไม่ว่าจะเปึนท้องถิ่น หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีความรู้เกี่ยวกับการวางและจัดทำผังเมืองในทุกระดับ มีการดำเนินการประชาสัมพันธ์ภารกิจ และงานด้านการผังเมืองในรูปแบบต่าง ๆ ไม่ว่าจะเปึน สื่อต่าง ๆ ในทุกรูปแบบ จึงเรียนมาต่อท่านประธานสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิก สภาผู้ทรงเกียรติทุกท่านเพื่อโปรดทราบครับ