เสน่ห์ แจงความคืบหน้าบริหารตำแหน่งดาวเทียม 50.5-142 องศา พร้อมเสนอแนวทางใหม่

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๔ · ๑๕ สิงหาคม ๒๕๖๗

เสน่ห์ สายวงศ์ ชี้แจงความคืบหน้าการบริหารจัดการตำแหน่งวงโคจรดาวเทียม โดยเฉพาะกรณีการประมูลที่ล้มเหลวสำหรับตำแหน่ง 50.5, 51 และ 142 องศาตะวันออก ซึ่งไม่มีผู้สนใจร่วมประมูลเนื่องจากข้อจำกัดด้านพื้นที่ให้บริการและการแข่งขันที่สูง จึงเสนอแนวทางใหม่ด้วยการคัดเลือกผู้รับใบอนุญาตผ่านข้อเสนอร่วมกับการประเมินแบบ Beauty Contest พร้อมร้องขอทิศทางนโยบายจากรัฐบาลสำหรับการใช้ตำแหน่งที่เหลืออยู่ เสนอให้ขยายระยะเวลาการใช้งานดาวเทียมที่ 50.5 องศาตะวันออกออกไปอีก 12 เดือนเพื่อรอผลการคัดเลือก และเน้นย้ำความจำเป็นในการเพิ่มการประสานงานระหว่าง กสทช. ผู้ประกอบการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประเทศและประชาชน

นายเสน่ห์ สายวงศ์ วิศวกรเชี่ยวชาญพิเศษ สำนักงานคณะกรรมการกิจการ กระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ

กราบเรียน ท่านประธานสภาที่เคารพ แล้วก็เรียนท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ผม เสน่ห์ สายวงศ์ วิศวกร เชี่ยวชาญพิเศษ สำนักงาน กสทช. ขออนุญาตใช้เวลาสั้น ๆ ของที่ประชุมแห่งนี้กล่าวถึง การบริหารกิจการดาวเทียม ซึ่งมีสมาชิกหลายท่านได้แสดงความกังวล แล้วก็แสดงข้อคิดเห็น ข้อสังเกต กสทช. รับผิดชอบการบริหารกิจการดาวเทียมในเรื่องของการรักษาวงโคจร ดาวเทียมที่ประเทศไทยมีสิทธิอยู่ ๗ ตำแหน่ง ตั้งแต่ปี ๒๕๖๒ แล้วก็ทาง กสทช. ได้มีความ พยายามอย่างเต็มที่ที่จะดำเนินการรักษาสิทธิดังกล่าวให้เป็นของประเทศต่อไป ในการ ดำเนินการก็คือ กสทช. ได้เร่งดำเนินการหาผู้รับอนุญาต เพื่อดำเนินการจัดหาดาวเทียม ส่งขึ้นสู่วงโคจรต่าง ๆ ทั้ง ๗ ตำแหน่ง โดยแบ่งออกเป็น ๕ ชุด โดยจัดการประมูลทั้งหมด ๓ ครั้ง ครั้งแรกเมื่อปี ๒๕๖๔ ซึ่งในขณะนั้นได้ยกเลิกการประมูลไป เนื่องจากว่ามีผู้เข้าร่วม การประมูลเพียงแค่รายเดียว ไม่เกิดการแข่งขัน ในครั้งที่ ๒ จัดขึ้นเมื่อปี ๒๕๖๕-๒๕๖๖ ในการประมูลครั้งนี้มีผู้เข้าร่วมการประมูล ๓ ราย แล้วก็มีผู้ได้รับสิทธิในชุดที่ ๒ ชุดที่ ๓ และชุดที่ ๔ ไป ซึ่งเป็นตำแหน่ง ๗๘.๕ องศาตะวันออก ตำแหน่ง ๑๑๙.๕ องศาตะวันออก ตำแหน่ง ๑๒๐ องศาตะวันออก และตำแหน่ง ๑๒๖ องศาตะวันออก ซึ่งตำแหน่งดังกล่าวนี้ เป็นตำแหน่งที่มีพื้นที่ให้บริการครอบคลุมประเทศไทย และประเทศข้างเคียงเป็นหลัก เพราะฉะนั้นก็คือว่าเป็นตำแหน่งที่ดีในแง่ของเศรษฐกิจและธุรกิจ ในครั้งที่ ๓ กสทช. จึงได้นำตำแหน่งวงโคจร ๓ ตำแหน่ง ๒ ชุด ที่ยังไม่มีผู้ได้รับอนุญาตนำมาประมูลอีกครั้ง ในปี ๒๕๖๗ ที่ผ่านมา ชุดแรก ก็คือ ๕๐.๕ องศาตะวันออก และ ๕๑ องศาตะวันออก และชุดที่ ๒ ก็คือว่า ๑๔๒ องศาตะวันออก ก็อย่างที่ท่านสมาชิกได้นำเรียนต่อที่ประชุมว่า ในครั้งนี้ก็คือว่า ไม่มีผู้แสดงความสนใจเข้าร่วมประมูลนะครับ สาเหตุที่ไม่มีผู้เข้าร่วมสนใจ การประมูล บางส่วนอาจจะเกิดจากการที่พื้นที่ให้บริการของตำแหน่งดังกล่าว ไม่ได้ ครอบคลุมพื้นที่ประเทศไทยโดยชัดแจ้ง ก็คือว่าตำแหน่ง ๕๐.๕-๕๑ องศาตะวันออก จะครอบคลุมพื้นที่ทางแอฟริกา ตะวันออกกลาง และยุโรปตะวันออกเป็นหลัก ส่วนขณะที่ ตำแหน่ง ๑๔๒ องศาตะวันออก จะครอบคลุมพื้นที่ทางมหาสมุทรแปซิฟิกทางด้าน ออสเตรเลีย แล้วก็ญี่ปุ่น ซึ่งตำแหน่งในพื้นที่ดังกล่าวมีการแข่งขัน หรือว่ามีผู้ให้บริการ ดาวเทียมอยู่มากรายอยู่แล้วนะครับ ก็คือว่าก็ย่อมสร้างความจูงใจในทางธุรกิจน้อย ที่จะเข้าร่วม ถึงแม้ กสทช. จะได้ปรับเงื่อนไขการประมูล ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของราคา และเงื่อนไขบางประการที่มองว่า เข้มงวดเกินไปให้ผ่อนปรนมากขึ้นก็ยังไม่มีความสนใจ แต่อย่างไรก็ตาม กสทช. ก็ยังไม่ได้ละทิ้งความพยายามที่จะดำเนินการรักษาวงโคจรนะครับ ในการประชุมเมื่อวันที่ ๑๓ กรกฎาคมที่ผ่านมา หลังจากได้รับทราบผลว่า ไม่มีผู้เข้าร่วม การประมูล ทาง กสทช. จึงได้ขอให้ทางสำนักงาน กสทช. พิจารณาไปร่างหลักเกณฑ์ เพื่ออนุญาตอีกครั้ง แต่คราวนี้จะไม่ใช้วิธีการประมูล คราวนี้จะใช้วิธีที่ผสมผสานกันระหว่าง Open Direct Award และ Beauty Contest เพื่อคัดเลือกจากข้อเสนอของผู้รับอนุญาต จากผู้สนใจ ที่จะร่วมเข้ามา ในชั้นนี้ก็คือสำนักงานยังอยู่ระหว่างการร่างหลักเกณฑ์ แล้วก็กระบวนการ ดำเนินการทั้งหมดน่าจะเสร็จสิ้นภายในเดือนกันยายน ๒๕๖๗ ที่จะถึงนี้ อีกคู่ขนานกันไป ก็คือว่าทาง กสทช. ซึ่งตระหนักดีว่า เรื่องนี้เป็นเรื่องสำคัญ จึงได้นำเสนอสั่งการให้มีหนังสือ สอบถามไปยังคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับนโยบายของรัฐบาล ในเรื่องการใช้ตำแหน่งวงโคจร ในส่วนที่เหลืออยู่นั้น ๆ ก็คือ ๕๐.๕ องศาตะวันออก ๕๑ องศาตะวันออก แล้วก็ ๑๔๒ องศาตะวันออก ซึ่งทางสำนักงานได้ส่งหนังสือไป เหตุผลนะครับ ก่อนหน้านี้ ทางสำนักงาน กสทช. ได้เคยสอบถามไปยังกระทรวง DEs ในฐานะหน่วยงานของรัฐ ที่รับผิดชอบนโยบายเกี่ยวกับเรื่องนี้ว่า มีความประสงค์จะใช้ตำแหน่งดังกล่าว เพื่อดาวเทียม แห่งชาติหรือไม่ ซึ่งกระทรวง DEs ได้แจ้งว่าก็คือว่า ดาวเทียมแห่งชาติไม่เหมาะสมที่อยู่ ในตำแหน่ง ๕๐.๕ องศาตะวันออก หรือ ๑๔๒ องศาตะวันออก เหตุผลก็เนื่องจากว่า พื้นที่ ให้บริการไม่ได้ครอบคลุม

อีกทางหนึ่ง ก็คืออย่างที่ท่านรักษาการเลขาธิการได้นำเรียนไปแล้ว ก็คือว่า ทางบอร์ดก็ได้สั่งการให้สำนักงานมีหนังสือแจ้งไปยังสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ เพื่อขอขยายระยะเวลาการใช้งานข่ายงานดาวเทียม โดยเฉพาะที่ ๕๐.๕ องศาตะวันออก ออกไปอีกเป็นเวลา ๑๒ เดือน เนื่องจากอยู่ระหว่างการดำเนินการคัดเลือกผู้ได้รับอนุญาต อันนี้ทางสำนักงานได้มีหนังสือแจ้งขอขยายระยะเวลาไปทางสหภาพโทรคมนาคมระหว่าง ประเทศแล้ว แล้วก็จะได้ติดตามผลความคืบหน้าต่อไป

ในส่วนของทางข้อเสนอแนะของท่านประธานคณะกรรมาธิการ ที่เสนอให้มี การคุยกันมากขึ้นระหว่าง กสทช. แล้วก็ผู้ประกอบการ รวมทั้งหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง อันนี้ทางสำนักงาน กสทช. ก็จะได้น้อมรับข้อคิดเห็น และข้อเสนอแนะ ข้อสังเกตของท่าน สมาชิกผู้ทรงเกียรติทั้งหลาย เพื่อว่าจะเป็นการสร้างสมดุลระหว่างการอนุญาตในกิจการ ดาวเทียม ไม่ว่าจะเป็นในกรณีของนโยบายภาครัฐ แล้วก็ความเหมาะสมของผู้ประกอบการ การส่งเสริมผู้ประกอบการไทย แล้วก็ผลประโยชน์ของประเทศชาติ และประชาชน ในภาพรวม ก็ขออนุญาตกราบเรียนชี้แจงในส่วนของกิจการดาวเทียมแต่เพียงเท่านี้ครับ ขอบพระคุณครับ