อนุสรณ์ วิจารณ์ประกาศ คสช. ชี้ขัดประชาธิปไตย ขอเพิกถอนทั้งหมด

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๓ · ๑๔ สิงหาคม ๒๕๖๗

อนุสรณ์ แก้ววิเชียร อภิปรายร่างกฎหมายยกเลิกประกาศและคำสั่ง คสช. โดยตั้งข้อสังเกตถึงความชอบด้วยกฎหมายของคำสั่งที่เกิดจากปฏิวัติรัฐประหาร พร้อมวิพากษ์วิจารณ์การรัฐประหารปี 2557 และการละเมิดสิทธิเสรีภาพที่ตามมา เรียกร้องให้ยกเลิกทุกคำสั่งที่ขัดหลักประชาธิปไตยและนิติธรรมอย่างครบถ้วน เพื่อคืนอำนาจให้ประชาชนและฟื้นฟูหลักนิติรัฐอย่างแท้จริง

นายอนุสรณ์ แก้ววิเชียร นนทบุรี

เรียนท่านประธานที่เคารพ ผม อนุสรณ์ แก้ววิเชียร ผู้แทนราษฎรจังหวัดนนทบุรี อดีตพรรคก้าวไกล ปัจจุบัน พรรคประชาชน ท่านประธานครับ วันนี้ผมขออนุญาตร่วมอภิปรายร่างพระราชบัญญัติ ยกเลิกประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ และคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ พ.ศ. .... ผมเริ่มต้นอย่างนี้นะครับท่านประธาน วันนี้ผมฟังเพื่อนสมาชิกอภิปรายมาหลายท่าน ไม่มีท่านใดชื่นชมยินดีกับคำสั่งของ คสช. หรือประกาศ คสช. ทั้งสิ้น ณ วันที่ ๒๒ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๗ คณะรักษาความสงบแห่งชาติ หรือ คสช. ได้ก่อการรัฐประหาร อ้างจำเป็น ต้องเข้าควบคุมสถานการณ์และยุติความขัดแย้งของคนในชาติ และขอเวลาการปฏิรูป ประเทศ โดยภายหลังการรัฐประหาร คสช. ได้ยกเลิกรัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. ๒๕๕๐ ยึดอำนาจ การปกครองประเทศไว้ ออกประกาศและคำสั่งจำนวนมากที่ละเมิดสิทธิและเสรีภาพ ไม่ว่าจะเป็นการห้ามชุมนุมทางการเมือง การขอความร่วมมือห้ามจัดเสวนาวิชาการ การเรียก บุคคลจำนวนมากไปรายงานตัว การจับกุม คุมขัง หรือควบคุมตัวประชาชน การกำหนด ให้พลเรือนขึ้นศาลทหาร และมีบุคคลจำนวนมากถูกดำเนินคดี ผลสุดท้ายถูกพิพากษา ให้จำคุก สิ่งที่ผมจะอภิปรายต่อไปนี้ ผมอยากเรียนท่านประธานว่า ผมสะอิดสะเอียน ผมรู้สึกว่ามันเป็นสิ่งสกปรกในระบอบประชาธิปไตย ซึ่งไม่สมควรจะมาพูดในสภาแห่งนี้ แต่ด้วยความจำเป็นในฐานะผู้แทนราษฎร ผมจำเป็นต้องพูดนะครับ

อันดับแรก ใครหรือหน่วยงานใด ให้การรับรองความสมบูรณ์ หรือความ ชอบธรรมของการรัฐประหาร ผมเรียนท่านประธานอย่างนี้นะครับว่า ศาลของประเทศไทย ได้วินิจฉัยข้อพิพาทที่เกี่ยวกับการรัฐประหารไว้หลายครั้ง โดยปรากฏถึงการรับรอง และความสมบูรณ์ของรัฐประหารทั้งโดยตรงและโดยปริยาย ในคำพิพากษาฎีกาหลายเรื่อง ผมขออนุญาตยกตัวอย่างฎีกาที่ ๑๘๗๔/๒๔๙๒ ฎีกาที่ ๑๑๕๓-๑๑๕๔/๒๔๙๕ ฎีกาที่ ๑๕๑๒-๑๕๑๕/๒๔๙๗ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการรัฐประหาร เมื่อวันที่ ๒๒ พฤษภาคม ๒๕๕๗ มีฎีกาที่ ๓๕๗๘/๒๕๖๐ รับรองความสมบูรณ์ของรัฐประหารไว้ โดยมีเนื้อความตอนหนึ่งว่า ไม่ปรากฏว่ามีประชาชน หรือหน่วยงานองค์กรของรัฐต่อต้านการยึดอำนาจการปกครอง ในครั้งนี้ จน คสช. ไม่อาจบริหารประเทศได้ คำพิพากษาเหล่านี้มักจะยึดโยงกับความเป็น รัฏฐาธิปัตย์ภายหลังการรัฐประหาร โดยเฉพาะอย่างยิ่งฎีกาที่ ๓๕๗๘/๒๕๖๐ กล่าวอ้าง อีกด้วยว่าไม่มีประชาชนต่อต้าน ทั้ง ๆ ที่ในความเป็นจริงมีประชาชนคัดค้านจำนวนมาก เพราะฉะนั้นมันเห็นได้อยู่ในตัวว่าใครให้ความชอบธรรม หรือการรับรองกับรัฐประหาร

อันดับต่อไปครับ คำพิพากษาที่เกี่ยวกับความชอบด้วยกฎหมายของประกาศ หรือคำสั่งของคณะรัฐประหาร สถานะของคำสั่งและประกาศที่ออกโดยคณะรัฐประหารนี้ เป็นประเด็นที่สืบเนื่องมาจากการรับรองความสมบูรณ์ของรัฐประหารว่า เมื่อมีการรัฐประหาร สำเร็จ คณะรัฐประหารมีอำนาจนิติบัญญัติโดยสมบูรณ์ ท่านประธานสังเกตไหมครับ คณะรัฐประหารมีอำนาจนิติบัญญัตินะครับ กรณีดังกล่าวปรากฏในฎีกาที่ ๔๕/๒๔๙๖ ซึ่งเพื่อนสมาชิกผม ท่านรังสิมันต์ โรม ได้อภิปรายไปแล้ว ในฎีกาดังกล่าวทั้งรับรองความสมบูรณ์ ของการรัฐประหาร และรับรองอำนาจในการตรารัฐธรรมนูญ อำนาจนิติบัญญัติ และของ คณะรัฐประหารอีกด้วย มีอีกหลายฎีกาที่เดินตามมา ไม่ว่าจะเป็นฎีกาที่ ๑๖๖๒/๒๕๐๕ ฎีกาที่ ๑๒๓๔/๒๕๒๓ ที่รับรองสถานะของกฎหมาย หรือคำสั่งที่ออกโดยคณะรัฐประหาร แม้ว่าจะมีการใช้รัฐธรรมนูญใหม่ภายหลังที่คณะรัฐประหารไม่ได้มีอำนาจอยู่แล้ว ก็ยังให้มี อำนาจอยู่ต่อไป ดังปรากฏในฎีกาที่ ๑๒๓๔/๒๕๒๓ ว่า แม้จะมีรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ออกประกาศใช้แล้วก็ตาม แต่ก็หาได้มีกฎหมายยกเลิกประกาศ หรือคำสั่งคณะปฏิวัติ หรือคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดินไม่ ประกาศหรือคำสั่งนั้นจึงยังคงเป็นกฎหมายใช้บังคับอยู่ สิ่งที่ผมอยากจะถามเพื่อนสมาชิกในสภาแห่งนี้ง่าย ๆ เลยว่า ท่านยอมรับอำนาจ คณะรัฐประหารในการเป็นฝ่ายนิติบัญญัติหรือไม่ คำพิพากษาฎีกาต่าง ๆ ที่ผมอ่านมามีสาระ อยู่แค่ ๒ เรื่องครับ คือยอมรับอำนาจรัฐประหารและยอมรับประกาศและคำสั่งของ คณะรัฐประหาร แต่ประเด็นของผมคือวันที่เขาก่อการรัฐประหาร อำนาจของประชาชน มันอยู่ตรงไหน อำนาจของนิติบัญญัติมันสูญหายไปหรือยัง อำนาจของบริหารมันสูญหาย ไปหรือยัง แต่ทำไมอำนาจของตุลาการมันช่างโดดเด่นคู่เคียงกับการรัฐประหารอย่างนี้ ผลสุดท้ายผมเห็นมีเพื่อนสมาชิกหลายคนว่าประกาศและคำสั่งของ คสช. มันไม่ควรที่จะถูก ยกเลิกแค่บางฉบับหรอกครับ มันควรจะถูกยกเลิกทั้งหมด ในความเห็นผม บัญชีแนบท้าย ควรจะไปเป็นประกาศคำสั่งของ คสช. ทั้งหมด ส่วนท่านจะเอาตรงไหนไว้ ท่านไประบุยกเว้นไว้ ผมยกตัวอย่างสิ่งที่เพื่อนสมาชิกร่างมาทั้ง ๘ ฉบับนี้มันเป็นแค่บางส่วน แล้วท่านยกเลิกทั้งฉบับ แต่ความเลวร้ายของประกาศและคำสั่งของ คสช. มันยังแทรกอยู่ใน ประกาศและคำสั่งบางฉบับที่ไปอยู่ในกฎหมายฉบับอื่น ผมยกตัวอย่างคำสั่งหัวหน้า คณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ ๑๔/๒๕๖๐ เรื่อง มาตรการเพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้ กฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก คำสั่ง คสช. ฉบับนี้ ที่ออกคำสั่งโดยใช้มาตรา ๔๔ สั่งให้ ประชาชนที่ไม่จ่ายค่าปรับจราจรถูกระงับการต่อภาษี ซึ่งในสภาวะปกติกฤษฎีกาได้เคย วินิจฉัยไว้ในเรื่องเสร็จ ที่ ๑๕๔๓/๒๕๕๘ ว่าไม่สามารถกระทำได้ เหตุผลคือใบสั่งจราจร เป็นโทษทางอาญา เป็นคนละเรื่อง เป็นคนละกรณีกับการต่อภาษี แต่ทำไมในสภาวะที่มี อำนาจตามรัฐประหารท่านใช้อำนาจตามมาตรา ๔๔ มาออกกฎหมายฉบับนี้ แล้วมันก็ยัง ตกทอดตกค้างอยู่จนถึงปัจจุบัน ฉบับนี้ไม่อยู่ในร่างกฎหมายทั้ง ๘ ฉบับที่เพื่อนสมาชิกเสนอ ผมตั้งข้อสังเกตไว้นะครับว่า คำสั่งหรือประกาศ คสช. บางส่วนบางข้อที่มันมีปัญหาอยู่ ควรได้รับการยกเลิกหรือไม่

สุดท้ายครับท่านประธาน คำถามแรกที่ผมถามในสภาแห่งนี้ ใครรับรอง สถานะทางกฎหมายให้กับคนทำรัฐประหาร ใครรับรองสถานะทางกฎหมายให้กับประกาศ และคำสั่ง คสช. ด้วยความเคารพคำพิพากษาของศาลผูกพันเฉพาะคู่ความในคดีนั้นเท่านั้น ในเมื่อสภาแห่งนี้เป็นสภานิติบัญญัติที่มีหน้าที่ในการออกกฎหมาย ทำไมเราถึงต้องไปฟัง คำพิพากษาที่มีอำนาจผูกพันเฉพาะคู่ความ มายอมรับอำนาจรัฐประหาร ยอมรับประกาศ คำสั่งที่ออกมาจากคณะรัฐประหาร แล้วมาเสียเวลาในสภาแห่งนี้ เพื่อมานั่งแก้เป็นรายฉบับ รายเรื่อง รายข้อ ผมไม่เห็นด้วย แล้วผมคิดว่าควรจะยกเลิกมันทุกฉบับ ขอบคุณครับ