ว่าที่ร้อยตรี สมชาติ เสนอยกเลิกคำสั่ง คสช. ที่ 4/2559

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๓ · ๑๔ สิงหาคม ๒๕๖๗

สมชาติ เตชถาวรเจริญ หารือปัญหาจากการยกเลิกผังเมืองรวมตามคำสั่ง คสช. ที่ 4/2559 ซึ่งเปิดช่องให้ตั้งโรงงานและโครงการพลังงานในพื้นที่สีเขียวโดยไม่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อมและสิทธิชุมชน จนก่อให้เกิดมลพิษและผลกระทบต่อสุขภาพอย่างรุนแรง โดยยกตัวอย่างกรณีโรงงานรีไซเคิลและโครงการพลังงานในหลายพื้นที่ พร้อมเรียกร้องให้ทบทวนคำสั่งดังกล่าว คืนกลไกการมีส่วนร่วมของประชาชน และเสนอให้ออกกฎหมายใหม่แทนเพื่อคุ้มครองชุมชนและสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบ

ว่าที่ร้อยตรี สมชาติ เตชถาวรเจริญ ภูเก็ต

เรียนประธานสภาที่เคารพ ผม ว่าที่ร้อยตรี สมชาติ เตชถาวรเจริญ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากจังหวัดภูเก็ต เขต ๑ พรรคประชาชน ผมในฐานะผู้เสนอร่างพระราชบัญญัติยกเลิกคำสั่งหัวหน้าคณะรักษา ความสงบแห่งชาติ ที่ ๔/๒๕๕๙ ขอนำเสนอหลักการ การยกเลิกคำสั่งหัวหน้าคณะรักษา ความสงบแห่งชาติ ที่ ๔/๒๕๕๙ เรื่อง การยกเว้นการใช้บังคับกฎกระทรวงให้ใช้ผังเมืองรวม สำหรับการประกอบกิจการบางประเภท ลงวันที่ ๒๐ มกราคม พุทธศักราช ๒๕๕๙ พ.ศ. .... ด้วยเหตุผลดังจะกราบเรียนท่านประธานดังต่อไปนี้ครับ

โดยที่คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ ๔/๒๕๕๙ เรื่อง การยกเว้นการใช้บังคับกฎกระทรวงให้ใช้ผังเมืองรวมสำหรับการประกอบกิจการบางประเภท ลงวันที่ ๒๐ มกราคม ๒๕๕๙ ออกโดยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔๔ ของรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย ฉบับชั่วคราว พ.ศ. ๒๕๕๗ เพื่อระงับและแก้ไขข้อขัดข้องทาง กฎหมายที่เป็นอุปสรรคต่อการพยายามในการแก้ไขปัญหาเร่งด่วน เรื่อง ความมั่นคงในการ จัดหาพลังงานของประเทศไทยและปัญหาสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะการจัดการปัญหาขยะ ล้นเมือง โดยให้ยกเว้นการบังคับใช้กฎกระทรวงให้ใช้บังคับผังเมืองรวมตามกฎหมายว่าด้วย ผังเมืองในทุกพื้นที่ทั่วทั้งประเทศ สำหรับการอนุมัติ อนุญาตให้ประกอบกิจการคลังน้ำมัน ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง โรงงานผลิตพลังงานไฟฟ้าตามที่กำหนดไว้ ในแผนกำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย และแผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงาน ทางเลือก แผนบริหารจัดการน้ำมันเชื้อเพลิงและแผนบริหารจัดการก๊าซธรรมชาติ พ.ศ. ๒๕๕๘ ถึง พ.ศ. ๒๕๗๙ และกิจการอื่นที่เป็นส่วนหนึ่งของการผลิต การขนส่ง และระบบจำหน่ายพลังงานตามแผนดังกล่าว รวมถึงกรณีที่มีการแก้ไขหรือปรับปรุงแผน ในภายหลังด้วย โรงงานผลิตก๊าซซึ่งไม่ใช่ก๊าซธรรมชาติ และโรงงานส่งหรือจำหน่ายก๊าซ แต่ไม่รวมถึงโรงงานส่งหรือจำหน่ายก๊าซที่เป็นน้ำมันเชื้อเพลิงตามกฎหมายว่าด้วย การควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง โรงงานปรับคุณภาพของเสียรวม โรงงานประกอบกิจการเกี่ยวกับ การคัดแยกหรือฝังกลบสิ่งปฏิกูล หรือวัสดุที่ไม่ใช้แล้ว ที่มีลักษณะและคุณสมบัติตามที่ กำหนดไว้ในกฎกระทรวง ฉบับที่ ๒ พุทธศักราช ๒๕๓๕ และโรงงานประกอบกิจการเกี่ยวกับการนำผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่ไม่ใช้แล้ว หรือของเสีย จากโรงงานมาผลิตเป็นวัตถุดิบหรือผลิตภัณฑ์ใหม่ โดยผ่านกรรมวิธีทางอุตสาหกรรม หรือเรียกง่าย ๆ ว่า โรงงานขยะ Recycle นั่นเอง ที่ผมกล่าวนำเรียนท่านประธานก็คือ ประเภทของโรงงาน กิจการของโรงงานที่ส่งผลให้หน่วยงานของรัฐ สามารถอนุญาตให้ ประกอบกิจการดังกล่าวได้โดยที่ไม่ต้องพิจารณาข้อห้ามตามกฎหมายผังเมือง ซึ่งเป็น มาตรการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมเชิงพื้นที่ที่สำคัญอีกต่อไป อันเป็นการทำลายหลักประกัน ในการคุ้มครองสิทธิชุมชนด้านสิ่งแวดล้อม และเป็นการทำลายกลไกผังเมืองของประเทศ ทั้งยังอาจสร้างปัญหาในการตีความประเภทของกิจการบางประเภทที่ไม่มีความชัดเจน อันเป็นการเปิดโอกาสให้นายทุนสามารถเปิดกิจการที่สร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และสร้างโรงงานในพื้นที่ที่ไม่เหมาะสม โดยไม่ต้องคำนึงถึงข้อจำกัดทางด้านสถานที่ตั้ง หรือกระบวนการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน ซึ่งขัดต่อหลักการมีส่วนร่วมของประชาชน และขัดต่อเจตนารมณ์ของกฎหมายผังเมือง ที่กำหนดให้รัฐต้องรับฟังความคิดเห็นของ ประชาชน และนำไปประกอบการพิจารณากำหนดประเภทและจัดระเบียบการใช้ประโยชน์ ในที่ดิน ให้สอดคล้องกับเจตจำนงของประชาชนในพื้นที่ รวมถึงการรักษาสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ สวัสดิการทางสังคมด้วย จึงเห็นสมควรให้มีการยกเลิกคำสั่งดังกล่าว และจำเป็นต้องตราร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้

ผมขออนุญาตนำเรียนท่านประธานอย่างนี้ครับว่า ปัจจุบันมีโรงงานตาม ประเภทภายใต้คำสั่ง คสช. ที่ ๔/๒๕๕๙ ที่อยู่ระหว่างดำเนินการรอเข้าทำสัญญากับภาครัฐ ได้แก่ สัญญากำจัดขยะกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และสัญญาสำหรับซื้อไฟฟ้า โดยทั้ง ๒ สัญญา มีมาตรฐานอายุสัญญาอยู่ที่ ๒๐ ปี ตอบรับไปแล้วปลายปี ๒๕๖๖ มี ๒๙ โครงการ ที่อยู่ระหว่างดำเนินการขยะชุมชน ซึ่งยังไม่ได้รับอนุญาตจากกระทรวงมหาดไทย และ ๑๖ โครงการที่ยังคงต้องทำ COP หากยกเลิกคำสั่ง คสช. ที่ ๔/๒๕๕๙ ให้มีบทเฉพาะกาล เพื่อไม่ให้มีผลย้อนหลัง ผลของการยกเลิกก็เพื่อให้โรงงานเหล่านี้กลับไปใช้กฎหมายเดิม ซึ่งก็คือพระราชบัญญัติผังเมือง พุทธศักราช ๒๕๖๒ นั่นเอง ตามจังหวัดอื่น ๆ ก็จะมี กฎกระทรวงผังเมืองประจำจังหวัด หรือประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม เพื่อให้โรงงานได้อยู่ภายใต้การออกแบบผังเมืองให้เข้ากับบริบทในพื้นที่ของ แต่ละจังหวัด ถัดมาครับท่านประธาน การยกเลิกคำสั่ง คสช. ที่ ๔/๒๕๕๙ จะเป็นการคืนสิทธิ การมีส่วนร่วมของประชาชน เพื่อให้ประชาชนได้แสดงความคิดเห็นในพื้นที่ของตนเองว่า ต้องการโรงงานเหล่านั้นหรือไม่ที่จะมาตั้งอยู่ในชุมชนของตนเอง หรือคิดว่ามันดีหรือไม่ ที่โรงงานเหล่านั้นจะมาช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจ หากเทียบกับผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับ สิ่งแวดล้อม ซึ่งก็เป็นไปตามสิทธิขั้นพื้นฐานตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๕๘ ประกอบกับ พระราชบัญญัติผังเมือง มาตรา ๙ เปิดรับฟังความคิดเห็นการปรึกษาหารือ การมีส่วนร่วม ของประชาชน ไม่ว่าจะเป็นการจัดทำ EIA หรือ EHIAก็ดี

ถัดมาครับท่านประธาน สิ่งที่มันเป็นปัญหาในปัจจุบันนี้ก็คืออะไรครับ จากคำสั่งนี้ทุนจีนสีเทานั่นเองครับ เดิมคำสั่งนี้ต้องการแก้ไขปัญหาความมั่นคงในการจัดหา พลังงานและแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ต้องได้รับการแก้ไขอย่างเร่งด่วน เลยเป็นเหตุผลที่ต้อง อาศัยอำนาจตามมาตรา ๔๔ ของรัฐธรรมนูญราชอาณาจักรไทยฉบับชั่วคราว ๒๕๕๗ ลงวันที่ ๒๐ มกราคม ๒๕๕๙ จวบจนถึงทุกวันนี้ครับท่านประธาน สถานการณ์ในปัจจุบัน เปลี่ยนแปลงไปมาก ปัญหาที่เกิดขึ้นจากคำสั่ง คสช. ที่ ๔/๒๕๕๙ ก็คือทุนจีนสีเทาที่เป็น ต้นเหตุในการเข้ามาประกอบกิจการโรงงานภายใต้คำสั่งนี้ สร้างปัญหาด้วยการปล่อยสารพิษ รั่วไหล ก็คือกากแคดเมียมนั่นเอง จนกลายเป็นปัญหาระดับชาติทำให้การปนเปื้อนออกไป ในวงกว้างกระทบกับสุขภาพของพี่น้องประชาชน เป็นปัญหาที่นายทุนต่างชาติหรือนายทุน จีนสีเทาเข้ามาประกอบกิจการและสบโอกาสในการใช้ช่องว่างทางกฎหมายในการลักลอบ นำสิ่งผิดกฎหมายมาคัดแยกและหลอมในชุมชน จนทำให้เกิดมลภาวะอย่างรุนแรง ตัวอย่าง ที่เห็นได้ชัดครับท่านประธาน ตัวอย่างที่ ๑ ก็คือ การยกเว้นผังเมืองในพื้นที่ EEC ในการตั้ง โรงงานลำดับที่ ๑๐๑ ๑๐๕ และ ๑๐๖ ซึ่งเดี๋ยวจะมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากจังหวัด ระยอง พรรคประชาชน มาอธิบายในรายละเอียดครับ

ตัวอย่างที่ ๒ ปัญหาโครงการโรงไฟฟ้าขยะตำบลพระอาจารย์ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก โครงการโรงไฟฟ้าขยะแห่งนี้ท่านประธานทราบหรือไม่ครับว่า ตั้งอยู่ ในพื้นที่สีเขียว ก็คือพื้นที่ที่เป็นพื้นที่เพื่อชนบทและเกษตรกรรม ห้ามสร้างโรงไฟฟ้าทุกชนิด แต่ด้วยคำสั่งนี้เองไปยกเว้น ทำให้เกิดโรงไฟฟ้ากำจัดขยะขึ้นในพื้นที่สีเขียว ซึ่งเป็นพื้นที่ ที่ประชาชนใช้ปลูกข้าว โดยเฉพาะข้าวไรซ์เบอร์รี่ปลอดสารพิษ มีลำคลองที่มีทัศนียภาพ สวยงาม ชาวบ้านต้องการที่จะพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงชุมชนมากกว่าที่จะมีโรงงานครับ ท่านประธาน

ตัวอย่างที่ ๓ โครงการไฟฟ้าชีวมวลหมู่ที่ ๑ และหมู่ที่ ๑๒ ตำบลวังใหม่ อำเภอวังสมบูรณ์ จังหวัดสระแก้ว ก็เช่นเดียวกันครับ เป็นพื้นที่สีเขียวชนบทและเกษตรกรรม แต่กลับปล่อยให้มีโรงไฟฟ้าก็เพราะด้วยคำสั่ง คสช. ฉบับนี้ละครับท่านประธาน

ตัวอย่างที่ ๔ ปัญหาในจังหวัดสมุทรสาครมีโรงงานคัดแยกและโรงงานหลอม ขนาดเล็กจำนวนมากซึ่งเป็นประเด็นในสื่อมาอย่างต่อเนื่อง เดี๋ยวจะมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จากพรรคประชาชนมาร่วมอภิปรายรายละเอียดในส่วนนี้นะครับ

ตัวอย่างที่ ๕ ครับท่านประธาน ผลจากคำสั่ง คสช. ที่ ๔/๒๕๕๙ ที่ต้องการ สนับสนุนแต่ภาคอุตสาหกรรม โดยพยายามผลักดัน Model BCG อย่างไม่มีทิศทาง และให้ กลุ่มธุรกิจ Recycle สามารถที่จะสร้างโรงงานขยะ Recycle ในพื้นที่ใดก็ได้ด้วยการยกเว้น ผังเมือง ผลกระทบที่เป็นข่าวคืออะไรครับ แวกซ์ กาเบ็จ วิน โพรเสส เอกอุทัย และมีอีก หลายแห่งที่เป็นเหมือนระเบิดเวลาที่พร้อมจะปะทุพร้อมจะระเบิดความรุนแรงออกมาได้ครับ ที่ผมอภิปรายไปนั้นเป็นเพียงแค่ส่วนหนึ่งของปัญหาในบางพื้นที่ที่เกิดขึ้นจากคำสั่ง คสช. ที่ ๔/๒๕๕๙ จากนี้ผมเชื่อว่าจะมีเพื่อนสมาชิกจากทางฝั่งรัฐบาล พรรคร่วมฝ่ายค้าน และจากพรรคประชาชนมาร่วมอภิปราย ผมจึงขอจบการอภิปรายในฐานะผู้เสนอร่างไว้ แต่เพียงเท่านี้แล้วจะมากล่าวปิดในตอนท้ายครับ ขอบคุณครับท่านประธาน