นพดล ทิพยชล อภิปรายสนับสนุนร่างกฎหมายขนส่งทางบกเพื่อเพิ่มอำนาจท้องถิ่นในการจัดการบริการขนส่งสาธารณะ ยกตัวอย่างปัญหาการเดินทางของนักเรียนในนนทบุรีและการปรับเส้นทางรถโดยสารสาย 166 ที่ทำให้ประชาชนได้รับความเดือดร้อน ชี้รัฐบาลขาดการรับฟังความคิดเห็นและไม่ให้ความสำคัญในงบประมาณ กระทบโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาและความเสมอภาค พร้อมเสนอแนวทางจากประเทศญี่ปุ่นเพื่อผลักดันให้ท้องถิ่นสามารถบริหารระบบขนส่งเองได้ตามความต้องการของประชาชน และเรียกร้องให้สภาเปิดทางรับร่างกฎหมายก่อนเพื่อพิจารณาปรับปรุงในขั้นตอนต่อไป
เรียนท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม นพดล ทิพยชล ผู้แทนราษฎรจากจังหวัดนนทบุรี เขต ๔ อำเภอปากเกร็ด เฉพาะตำบลบางพูด ตำบลบ้านใหม่ ตำบลคลองเกลือ และตำบลบางตลาด จากพรรคก้าวไกลครับ ท่านประธาน ผมขอมีส่วนร่วมในการอภิปรายสนับสนุนร่างพระราชบัญญัติขนส่งทางบก เพื่อเพิ่มอำนาจให้ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สามารถจัดทำบริการขนส่งสาธารณะได้มากยิ่งขึ้นครับ ที่เสนอโดยเพื่อนสมาชิกของพรรคก้าวไกล ท่านสุรเชษฐ์ ประวีณวงศ์วุฒิ ท่านประธานครับ เรื่องการกระจายอำนาจให้ท้องถิ่นมันไม่ใช่เรื่องใหม่เลยครับ เป็นเรื่องที่เราอภิปรายกันในสภา มาหลายสมัยแล้วครับ โดยเฉพาะปัญหาระบบขนส่งสาธารณะทางบก ซึ่ง สส. เขตแทบจะ ทุกพรรคก็เคยนำมาหารือในสภาหลายต่อหลายครั้งก็ยังไม่ได้รับการแก้ไขอย่างเป็นรูปธรรม ซ้ำร้ายครับท่านประธาน รัฐบาลยังไม่เล็งเห็นถึงความสำคัญในงบประมาณปี ๒๕๖๘ ที่กำลังพิจารณากันอยู่ในสภาแห่งนี้ด้วยครับ ไม่มีตัวชี้วัดเรื่องบริการขนส่งสาธารณะในเมือง ภูมิภาคเลย เมื่อตัวชี้วัดไม่มีงบประมาณก็หายไปด้วยครับท่านประธาน แล้วเราจะเอา งบประมาณจากที่ไหนมาแก้ปัญหาให้กับพี่น้องประชาชนในเมืองภูมิภาคทั้งประเทศได้ครับ ท่านประธานครับ ทำไมถึงต้องสนับสนุนร่างพระราชบัญญัติขนส่งทางบกเพื่อเพิ่มอำนาจ ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นฉบับนี้ ผมในฐานะผู้แทนราษฎรของคนนนทบุรี หากไม่พูดถึง ปัญหาของคนในนนทบุรีก็คงจะไม่ได้ท่านประธานครับ เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมานี้เองครับ ผมได้รับเชิญไปร่วมกิจกรรมเสวนาที่จัดโดยรัฐสภาของเรานี่เองครับ เป็นโครงการที่ชื่อว่า ต้นกล้ารัฐสภา โครงการนี้เป็นโครงการที่ดีมากช่วยผลักดันให้น้อง ๆ เยาวชนตื่นตัว ตื่นรู้ ให้ทุกคนรู้ว่าการเมืองเป็นเรื่องของทุกคนให้เยาวชนได้มีส่วนร่วมในฐานะประชาชน ผู้เสียภาษี ครั้งนี้รัฐสภาได้ไปที่โรงเรียนหอวัง นนทบุรี พื้นที่ของผมเองครับท่านประธาน ในงานนะครับได้มีการจำลองการประชุมสภาผู้แทนราษฎรให้น้อง ๆ ได้ลองตั้งกระทู้ขึ้นมา ถามปัญหาต่าง ๆ และผมจะเป็นผู้ตอบ ท่านประธานครับ คำถามแรกที่ผมได้รับจากน้อง ๆ โรงเรียนหอวัง นนทบุรี คือเรื่องอะไรทราบไหมครับ คำถามแรก น้องก็ลุกขึ้นมาถามผมว่า ทุกวันนี้เด็กนักเรียนที่นี่ต้องมาเรียนสายอยู่บ่อยครั้ง เพราะรถโดยสารประจำทาง มีไม่เพียงพอครับหากน้องตกรถรอบแรกตอนเช้า นั่นหมายความว่าวันนั้นน้อง ๆ จะมา โรงเรียนสายกันทันที ปัญหานี้กำลังบอกเราว่า นนทบุรีเป็นเมืองที่ออกแบบมาบังคับให้ ทุกคนต้องมีรถยนต์ส่วนตัว ท่านประธานครับ รถเมล์ที่วิ่งกันอยู่ทุกวันนี้ก็มีไม่กี่เส้นทาง Feeder ที่ขนน้อง ๆ ออกมาจากหมู่บ้านหรือชุมชนเพื่อมารถเมล์ก็ไม่มี แม้แต่ตัวผมเองครับ หากไม่มีรถยนต์ส่วนตัวผมก็ยังนึกไม่ออกเลยครับว่า ผมจะเดินทางจากจังหวัดนนทบุรีมา ประชุมสภาที่นี่ได้อย่างไรครับ ปัญหานี้เป็นปัญหาที่ท้าทายของประเทศเรามากนะครับ หากแก้ระบบขนส่งสาธารณะพื้นฐานแบบนี้เรายังทำให้เด็ก ๆ เยาวชนของเราไม่ได้ แล้วเราจะยกคุณภาพการศึกษาของน้อง ๆ เยาวชนที่เป็นอนาคตของประเทศเราได้อย่างไรครับ ท่านประธาน
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
อีกประเด็นครับท่านประธาน เร็ว ๆ นี้ผมและทีมงานได้รับเรื่องร้องเรียน เป็นจำนวนมากจากผู้คนในอำเภอปากเกร็ด เกี่ยวกับปัญหารถเมล์ ขสมก. สาย ๑๖๖ เดิม รถเมล์สายนี้จะวิ่งจากต้นทางเมืองทองธานีผ่านห้าแยกปากเกร็ด วนกลับมาที่ถนนแจ้งวัฒนะ ขึ้นทางด่วนเพื่อไปลงที่อนุสาวรีย์ วันดีคืนดีครับท่านประธาน ขสมก. อยากจะปฏิรูป สายรถเมล์ ซึ่งผมก็ยินดีนะครับ ถ้าปฏิรูปแล้วทำให้ประสิทธิภาพมันดีขึ้น แต่ ขสมก. ทำอย่างไรรู้ไหมครับ กลับนำจำนวนรถเมล์จำนวนเดิมที่มีอยู่ ๓๐ คัน สังเกตรูปซ้ายมือ มาแบ่งครึ่งแล้วทำเส้นทางใหม่เป็น ๒ สาย อยู่รูปขวามือนะครับ ด้านบนคือเส้นทางใหม่ สายที่ ๑ ขวาล่างคือเส้นทางใหม่สายที่ ๒ ครับ ใครเป็นคนคิดครับ เคยถามประชาชน ที่เขาใช้บริการอยู่ทุกวันบ้างไหมครับว่าเขาต้องการอะไร ปัญหาที่ตามมามันก็จะเป็น แบบนี้ครับ
ประเด็นแรกครับ เมื่อประชาชนและท้องถิ่นไม่มีส่วนร่วม ในการออกแบบ เส้นทางเดินรถเมล์ของเขาเอง การเปลี่ยนเส้นทางจึงไม่ตอบโจทย์ผู้ใช้รถสาธารณะเลยครับ เดี๋ยวกลับไปสไลด์หน้าเมื่อสักครู่นี้นิดหนึ่งก่อนนะครับ Node ส่วนใหญ่ที่ผู้คนเขาต้องการ เดินทางคือ Node แรกนะครับ ๑. คือที่เมืองทองธานี เมืองทองธานีมีประชากรทั้งที่ มีทะเบียนบ้านแล้วก็เป็นประชากรแฝงอยู่ร่วม ๆ ๕๐,๐๐๐ คน Node นี้ผู้คนส่วนใหญ่ เขาต้องการไปลงที่ห้าแยกปากเกร็ดครับ ที่นั่นมีทั้งโรงเรียน มีวัด มีตลาด มีท่าน้ำนะครับ แต่กลับเปลี่ยนเส้นทางครับ ยกเลิกเส้นทางจากเมืองทองธานีที่มุ่งหน้ามาสู่ห้าแยกปากเกร็ด พอเปลี่ยนเส้นทางแบบนี้นักเรียน พ่อค้า แม่ขาย คนทำงานที่ต้องเดินทางเป็นประจำ จากเมืองทองธานีไปห้าแยกปากเกร็ดเขาก็ลำบากครับ
ประเด็นที่ ๒ พอจำนวนรถวิ่งให้บริการเท่าเดิม แต่แบ่งไปวิ่งเพิ่มเป็น ๒ เส้นทาง ทำให้ความถี่รอบเดินรถมันรอนานกว่าเดิมเป็นเท่าตัวครับท่านประธาน ส่งผลให้ ผู้โดยสารตกค้างเป็นจำนวนมาก ซึ่ง ขสมก. จะมานั่งอยู่ในกรุงเทพฯ แล้วมาคิดแทน คนนนทบุรีแบบนี้มันไม่ได้ครับท่านประธาน นี่ครับจากรูปสังเกตว่าผู้โดยสารตกค้างจาก อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิเพื่อรอนั่งรถปากเกร็ด-นนทบุรี รวมกันเป็นชั่วโมงรถก็ยังไม่มานะครับ ท่านประธานครับ เมื่อวานนี้เองผมส่งทีมงานไปร่วมประชุมหารือกับเขตการเดินรถที่ ๗ ที่อยู่บางบัวทอง ก็ได้ข้อมูลมาว่าเรื่องการเปลี่ยนเส้นทางสาย ๑๖๖ นี้ ทางสหภาพขนส่งเขา ก็ไม่เอาแผนปฏิรูปนี้เช่นกัน กำลังมีการฟ้องกันอยู่เพื่อให้ยกเลิกแผนการปรับเปลี่ยนเส้นทาง เดินรถที่ไม่ตอบโจทย์ผู้โดยสารแบบนี้นะครับ ท่านประธานครับ การกระจายอำนาจให้ ท้องถิ่นออกแบบระบบขนส่งสาธารณะเอง ในต่างประเทศเขาพัฒนากันไปไกลแล้วครับ อย่างประเทศญี่ปุ่น ผมยกตัวอย่าง Osaka รูปที่เราเห็นกันอยู่นี้เป็นเส้นทางการเดินรถของ Metro Osaka ที่เขาดำเนินการสำรวจและออกแบบเส้นทาง รวมทั้งบริหารจัดการโดย เทศบาลนคร Osaka ของเขาเองครับ ด้วยงบประมาณจากภาษีท้องถิ่นที่เก็บโดย เทศบาลนคร Osaka ของเขาเองครับ หรืออย่างที่ Hokkaido อีกทีหนึ่ง อันนี้ไม่มีเมื่อปีที่แล้ว เองผมก็ได้ข่าวว่าเทศบาลนคร Hokkaido เขาต้องการศึกษาการเพิ่มเส้นทางรถไฟสายใหม่ เพื่อให้ครอบคลุมพื้นที่มากขึ้นสำหรับบริการประชาชนในเมือง Hokkaido เทศบาลนคร Hokkaido ทำอย่างไรรู้ไหมครับ เขาต้องการใช้เงินประมาณ ๑๐๐ ล้านเยน ในการจ้างทีม ที่ปรึกษาในการสำรวจเส้นทางแห่งใหม่นี้ เขาก็ไปกู้เงินจากธนาคารท้องถิ่นของ Hokkaido เขาเองครับ โดยไม่ต้องพึ่งพางบประมาณจากรัฐส่วนกลางเลยด้วยซ้ำครับ นี่คือข้อดีของ การกระจายอำนาจที่ต่างประเทศเขาทำให้เราเห็นแล้วครับท่านประธาน
นอกจากนี้การให้ท้องถิ่นและประชาชนในพื้นที่ได้มีส่วนร่วมในการออกแบบ เส้นทางขนส่งสาธารณะเขาเองนะครับ มันยังเกิดผลดีตามมาอีกหลายด้านเลยครับ เช่น ช่วยลดปัญหาการจราจรติดขัดในเมืองภูมิภาค ซึ่งตอนนี้สถานการณ์ของนนทบุรี ก็แทบจะไม่ต่างจากหลายพื้นที่ใน กทม. แล้วครับ ยังช่วยลดอัตราการเสียชีวิตจากการ เกิดอุบัติเหตุบนท้องถนน ช่วยลดค่าครองชีพให้กับพี่น้องประชาชน โดยเฉพาะในช่วงวิกฤติ น้ำมันเชื้อเพลิงที่แพงแบบนี้นะครับ
สุดท้ายครับท่านประธาน เมื่อปัญหาของประชาชนสะท้อนผ่านผู้แทนราษฎร มายังสภาแห่งนี้ รัฐจะเพิกเฉยต่อไปไม่ได้ครับ และผมหวังว่าสภาผู้แทนราษฎรแห่งนี้ จะร่วมกันรับร่างพระราชบัญญัติขนส่งทางบก (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ฉบับนี้ หากบางท่านยังมี ข้อกังวลติดขัดในประเด็นใด เรารับร่างกันก่อนครับ แล้วสามารถมาพูดคุยปรับแก้กันได้ ในวาระที่ ๒ ขอบคุณมากครับท่านประธาน