ธีระชัย แสนแก้ว อภิปรายร่างพระราชบัญญัติการอุดมศึกษา โดยเน้นย้ำปัญหาความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา โดยเฉพาะเด็กยากจนในภาคอีสานที่มีโอกาสเข้าถึงการศึกษาระดับอุดมศึกษาน้อย พร้อมตั้งคำถามถึงคุณภาพและทิศทางการศึกษาที่ไม่สอดคล้องกับตลาดแรงงาน และเรียกร้องให้มีการปฏิรูประบบเพื่อสร้างความเท่าเทียมและโอกาสที่แท้จริง สนับสนุนการจัดตั้งกองทุนพัฒนาการอุดมศึกษาเพื่อผลักดันให้มหาวิทยาลัยทุกแห่งพัฒนาศักยภาพได้อย่างเท่าเทียมกัน และส่งเสริมโอกาสทางการศึกษาอย่างเป็นธรรมสำหรับนักศึกษาทุกพื้นฐาน
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม นายธีระชัย แสนแก้ว สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดอุดรธานี พรรคเพื่อไทย กระผม ขอร่วมอภิปรายร่างพระราชบัญญัติการอุดมศึกษา พ.ศ. .... และร่างพระราชบัญญัติทั้ง ๓ ฉบับ ที่มีความเกี่ยวเนื่องกัน ตามที่คณะรัฐมนตรีเป็นผู้เสนอ กระผมอยากจะขออภิปราย ๒ ประการครับท่านประธาน
ประการแรก ท่านประธานที่เคารพครับ กระทรวง อว. มีภารกิจสำคัญในการ พัฒนากำลังคนในระดับอุดมศึกษาและส่งเสริมด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เพื่อให้ แก้ปัญหาและพัฒนาของประเทศชาติ ซึ่งผลงานผลสำเร็จที่พี่น้องประชาชนคาดหวังจาก กระทรวง อว. และร่างพระราชบัญญัติการอุดมศึกษาฉบับนี้ก็คือ ต้องการให้ลูกให้หลานของ พวกเรา เรียนดีมีความสุข และต้องมีผลทำให้มีรายได้ด้วย ท่านประธานครับ เราต้องยอมรับ ความจริงอย่างหนึ่งนะครับว่า ที่ผ่านมาในอดีตนั้นในสังคมของเรามีความเหลื่อมล้ำทางด้าน การศึกษาอย่างมากมาย ก็คือพูดง่าย ๆ นะครับว่า พ่อแม่ไม่มีสตางค์ ลูกก็แทบจะไม่มีโอกาส ได้เล่าเรียนในระดับอุดมศึกษาและมหาวิทยาลัยดัง ๆ ท่านประธานครับ แม้จะมีนโยบาย เรียนฟรี ๑๕ ปี แต่ความเป็นจริงยังพบว่าโรงเรียนยังมีการเก็บค่าใช้จ่ายที่เรียกว่า ค่าบำรุง การศึกษา หรือค่าธรรมเนียม เรื่องนี้ไม่แตกต่างจากมหาวิทยาลัยและสถาบันอุดมศึกษา เลยครับท่านประธาน ที่บอกว่าเรียนฟรี แต่ก็ใช้คำเลี่ยงบาลีในการเก็บค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ท่านประธานครับ มีผลงานวิจัยที่บ่งบอกประเภทเด็กด้อยโอกาสทางด้านการศึกษาที่พบมาก ที่สุด ๓ อันดับครับท่านประธาน ก็คืออันดับ ๑ เด็กยากจน อันดับ ๒ เด็กประเภทอื่น ๆ และอันดับ ๓ เด็กถูกปล่อยปละละเลย ในส่วนภูมิภาคและสาเหตุของความด้อยโอกาสที่พบ มากที่สุดก็คือภาคตะวันออกเฉียงเหนือครับท่านประธาน ก็คือภาคอีสานนี่แหละครับ งานวิจัยบ่งบอกอีกแล้วครับว่าปัญหาความด้อยโอกาสของเด็กในภาคอีสานบางส่วนเกิดจาก ความขาดแคลนปัจจัยพื้นฐานในการดำรงชีวิต ไม่มีไฟฟ้า ไม่มีอินเทอร์เน็ต ขาดโอกาส และเข้าถึงพื้นฐานของรัฐ ทั้งคมนาคมไม่สะดวก ความเจริญเข้าไปไม่ถึง แล้วมหาวิทยาลัย ก็อยู่ห่างไกลด้วย ท่านประธานครับ สำหรับเด็กยากจนทีมีทรัพยากรไม่พร้อมเหมือนเด็กที่ เกิดในตระกูลร่ำรวย ในฐานะปานกลาง การเข้ารับการศึกษาในระดับมหาวิทยาลัยถือเป็น ก้าวใหญ่นะครับท่านประธาน แต่เป็นก้าวที่เดินข้ามผ่านไปได้ยากเหลือเกินสำหรับเด็ก ยากจนในชนบทบางส่วน ทำให้เด็กเหล่านี้ไม่สามารถที่จะพัฒนาตัวเอง ไม่สามารถที่จะดึง ครอบครัวของพวกเขาให้หลุดพ้นจากความยากจนได้ ท่านประธานครับ ยังมีข้อมูลจาก สำนักงานสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติชี้วัดว่า เด็กที่ร่ำรวยที่สุดร้อยละ ๑๐ ของประชากรทั้งหมด มีโอกาสได้เข้าเรียนปริญญาตรีถึงร้อยละ ๖๔ ซึ่งโอกาสมากกว่า เด็กยากจนถึง ๖ เท่าเลยนะครับ ท่านประธานที่เคารพ การที่เด็กอีกกว่าร้อยละ ๙๐ ของประเทศ ไม่ได้เข้าเรียนในระดับปริญญาตรีหรือระดับอุดมศึกษา กระผมถือว่าเป็น ความสูญเสียของมหาวิทยาลัยและสูญเสียถึงระดับประเทศ และเป็นความบกพร่อง ในประเทศที่ต้องมีการพัฒนาคน นอกจากนี้ครับท่านประธาน ปัญหาของการศึกษาอีก เรื่องหนึ่งคือการผลิตนักศึกษาบางสาขาวิชาออกมามากมาย แต่กลับไม่ตรงกับความต้องการ ของนายจ้างมากนัก นั่นคือทำให้ลูกหลานของเราจำนวนมากตกงาน ไม่มีรายได้และบางคน อาจจะมีรายได้ครับ แต่ก็ไม่เพียงพอ เกิดความรู้สึกว่าไม่คุ้มค่าต่อการที่จะไปเรียน ๔ ปีนะครับ ปัญหาทุกวันนี้จะเห็นได้ว่าลูกหลานของเราจำนวนมากยอมที่จะหลุดพ้นจาก มหาวิทยาลัย เนื่องจากฐานะทางบ้านของเด็ก ความเหลื่อมล้ำของสังคม และเกิดจากปัญหา เรื่องค่านิยมที่บางคนที่เป็น Net Idol หรือ Influencer ดัง ๆ ก็หาเงินได้มากมาย เช่นเดียวกัน แต่โอกาสอย่างนี้คือไม่ต้องการปริญญาก็ได้ ไม่ต้องเรียนก็ได้ แต่เนื่องจาก กระผมก็มีความเป็นห่วงนะครับว่า อยากจะกล่าวว่าลูกหลานของพวกเราไม่ได้มีความถนัด กันทุกเรื่อง มันไม่เก่งทุกเรื่อง มันมีความจำเป็นจะต้องเข้าเรียนในมหาวิทยาลัย จริง ๆ แล้วมีคำเขาบอกว่า คนจะมีความรู้ความสามารถได้นั้นไม่จำเป็นจะต้องข้ามรั้ว มหาวิทยาลัยเสมอไป แต่ของเราเดี๋ยวนี้มหาวิทยาลัยเต็มบ้านเต็มเมือง แต่มหาวิทยาลัยที่ ต้องมีคุณภาพจะต้องทำอย่างไรต่อ
ท่านประธานครับ ประเด็นที่ ๒ เข้าเรื่องแล้วครับ มันก็เข้าเรื่องทั้งหมด นะครับท่านประธาน ร่างพระบัญญัติการอุดมศึกษาที่มีการแก้ไขเพิ่มเติม มีการจัดตั้งกองทุน เพื่อการพัฒนาอุดมศึกษา กระผมเห็นว่าเป็นเรื่องที่ดีต่ออนาคตของลูกหลานของเราอย่าง มากมายเลยครับท่านประธาน เพราะการจัดตั้งกองทุนเพื่อการพัฒนาอุดมศึกษา มีแนวความคิด มีความจำเป็นที่จะต้องพัฒนาสถาบันอุดมศึกษา ในการผลิตกำลังคน ให้มีคุณภาพ สามารถรองรับการเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลัน เพราะฉะนั้นการลงทุนมี ความจำเป็นในการที่จะต้องมีการพัฒนาให้เกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อให้สามารถที่จะ ตอบสนองความต้องการของทุกช่วงวัยให้มีการเข้าถึงการศึกษาตามความต้องการของผู้เรียน ได้ครับ การจัดตั้งกองทุนจะช่วยสนับสนุนภารกิจในด้านการพัฒนาความเป็นเลิศของสถาบัน อุดมศึกษา และช่วยให้ผลิตกำลังคนระดับสูง มีความเชี่ยวชาญ ให้เป็นไปตามความต้องการ ของประเทศได้ แล้วยังจะสร้างความเข้มแข็งให้แก่ระบบเศรษฐกิจและสังคมตามมาอีกด้วย ท่านประธานครับ กองทุนพัฒนาการอุดมศึกษาตามมาตรา ๔๕ (๓) จะใช้แหล่งงบประมาณ จากกองทุนและงบอุดหนุน เพื่อนำมาพัฒนาความเป็นเลิศและผลิตกำลังคนในระดับสูง และวัตถุประสงค์ของกองทุนตามมาตรา ๕๐/๑ (๘) คือการสนับสนุนงบประมาณให้กู้ยืม ดอกเบี้ยต่ำให้แก่สถาบันอุดมศึกษา และผลิตบัณฑิตกำลังคน และมีสมรรถภาพให้สูงยิ่งขึ้น เพียงพอต่อความต้องการของต่าง ๆ นะครับ นี่ละความเหลื่อมล้ำ ในเมื่อความเหลื่อมล้ำทาง มหาวิทยาลัยแล้วยังมีความเหลื่อมล้ำทางบุคคลที่จะเข้าไปเรียนตามมหาวิทยาลัยด้วยนะครับ มีการด้อยค่า มีการอย่างนั้นอย่างนี้ ต้องมหาวิทยาลัยอย่างนั้นอย่างนี้อันดับหนึ่ง มันไม่เรียน ได้ทั้งหมดหรอกครับ เพราะฉะนั้นเด็กในชนบทเขาก็ต้องการเรียน เขาจบในชนบท เขาสามารถประสบความสำเร็จเป็น สส. เต็มสภาก็มีครับ จบมาจากบ้านนอกทั้งนั้น มาออก กฎหมายนี่นะครับ เพราะฉะนั้นผมไม่อยากจะให้มีการบอกว่าคนนี้จบมหาวิทยาลัยดัง ๆ อันดับหนึ่งของประเทศ คนนี้อันดับ ๒ อันดับ ๓ อันดับ ๙ ของประเทศนะครับ แล้วอยู่ต่างจังหวัดล่ะ อย่างภาค อีสานของผมยังติดอันดับหน่อยครับ มหาวิทยาลัยขอนแก่นต้องยกตัวอย่างครับ นั่นก็ยัง พอติดอันดับหน่อย แต่ในขณะเดียวกันการคัดสรรการดูแลมหาวิทยาลัยต่าง ๆ มันไม่จำเป็น คนเก่ง ๆ เด็กบ้านนอกสอบเข้ามหาวิทยาลัยได้ ยากจนสอบหมอได้ สอบวิศวะได้ ลงข่าว YouTube ออกมาไม่มีโอกาสได้เรียนหนังสือคนพวกนี้ทำอย่างไรถึงจะได้เรียนครับ นี่ละครับ ท่านต้องไปคิดดูนะครับ ดังนั้นไม่ว่าลูกหลานของเราจะจบการศึกษามหาวิทยาลัยไหนก็มี ความสำคัญ มหาวิทยาลัยชื่อดังของประเทศเท่า ๆ กันครับ นี่ท่านทำออกมากองทุนมันดีแล้ว มันจะได้ทัดเทียมกัน ไม่มีก็กู้นะครับ ก็กู้ไป ตามมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ก็กู้ไป มีการพัฒนา ศักยภาพ แต่อย่ากู้ไปโกงก็แล้วกันนะครับ กู้ไปพัฒนาศักยภาพ กู้ไปทำะไรก็แล้วแต่ แล้วกองทุนตรงนี้สนับสนุนให้กองทุนมันเยอะ ๆ ขึ้นไปนะครับ กองทุนนี้จะช่วยพัฒนา การเรียนรู้และสามารถตอบสนองพัฒนาศักยภาพของพวกเราในช่วงชีวิตของพวกเรา สามารถครอบคลุมทุกกลุ่ม และให้เข้าถึงระบบอุดมศึกษาอย่างมีคุณภาพครับท่านประธาน ได้ทุกที่ทุกเวลา และสำคัญก็สามารถเข้าสู่ระบบการศึกษาให้ต้นทุนเข้าถึงได้ง่ายด้วย ดังนั้น กระผมจึงขอสนับสนุนรับหลักการร่างพระราชบัญญัติทั้ง ๔ ฉบับ ทั้ง ๔ ฉบับนะครับ ผมจะ พูดฉบับเดียวนั่นละ แต่มันรวมกันทั้งหมด เพราะนอกนั้นก็เป็นลูกคู่ของฉบับนี้ครับ ขอขอบพระคุณครับ เพื่ออนาคตที่ดีของลูกของหลานต่อไปครับ กราบขอบคุณครับท่านประธาน