อภิสิทธิ์ ไล่สัตรูไกล หารือความจำเป็นในการตั้งกรรมาธิการวิสามัญเพื่อพิจารณาการอยู่ร่วมกับปัญญาประดิษฐ์อย่างปลอดภัยและเป็นธรรม โดยเน้นการกำกับดูแลที่โปร่งใส ไม่เลือกปฏิบัติ และเคารพสิทธิมนุษยชน พร้อมเสนอให้มีกรอบกฎหมายควบคุมการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในลักษณะเดียวกับกฎหมาย AI Act ของยุโรป เพื่อรองรับทั้งประโยชน์และผลกระทบต่อสุขภาพ ความปลอดภัย และสิ่งแวดล้อมในอนาคต
เรียนท่านประธานสภา ที่เคารพครับ ผม อภิสิทธิ์ ไล่สัตรูไกล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล ผมคิดว่าในญัตติเรื่องนี้ที่เสนอมาขอให้สภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมาธิการ วิสามัญเพื่อพิจารณาเรื่องการอยู่ร่วมกันของสังคมในยุคปัญญาประดิษฐ์เป็นเรื่องสำคัญ ซึ่งเพื่อนสมาชิกหลายท่านก็ได้อภิปรายเรื่องนี้ในแง่ของทั้งข้อดี ข้อเสีย แต่ผมคิดว่าในอนาคต ข้างหน้ามันเป็นเรื่องที่หลีกหนีไม่พ้น เพราะเราจะเจอกับเรื่องใหม่ ๆ เกิดขึ้น แล้วก็จะมีภาษา ใหม่เกิดขึ้นในโลกอนาคตข้างหน้า เช่น เขาบอกว่าภาษาที่เราใช้ด้วยเสียงมันจะกลายเป็น คล้าย ๆ กับแขนขาเราในการที่จะสั่งงาน ในการที่จะทำงานต่อไปในอนาคต เราจะมี ภาษาสากลเกิดขึ้นก็คือภาษากายที่เราสามารถสื่อสารได้กับคนทั้งโลกด้วยภาษากาย ผมคิดว่า เงื่อนไขต่าง ๆ ในเรื่องของ AI ในตลาดปัจจุบันทุกคนก็ทราบดีแล้วว่ามีการทำธุรกิจที่ใช้จาก พื้นฐาน AI ซึ่งตัวเลขที่ผมลองค้นดูก็ตั้ง ๗๔,๐๐๐ ล้านยูเอส ซึ่งเป็นเงินไทยตั้ง ๒.๔๘ ล้านล้านบาท เพราะฉะนั้นในอนาคตข้างหน้าถึงแม้ว่าบริษัทใหญ่ ๆ นักธุรกิจใหญ่ ๆ หรือคน ที่มีชื่อเสียงของโลกก็ออกมาเตือนว่าเรื่อง AI มันอาจจะกลายเป็นปัญหาเกิดขึ้นในแง่ของ ความยุติธรรม ในแง่ของการควบคุมความเป็นมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นอีลอน รีฟ มัสก์ (Elon Reeve Musk) ไม่ว่าจะเป็นมาร์ก เอลเลียต ซักเคอร์เบิร์ก (Mark Elliot Zuckerberg) ก็พูดถึงเรื่องนี้ แต่หลายคนอีกฝั่งหนึ่งก็บอกว่าเรื่องนี้มันคงไม่สามารถที่จะทนแรงความเจริญของเทคโนโลยี ได้ เพราะฉะนั้นสิ่งที่เราควรจะต้องทำกันข้างหน้าก็คือความตกลงกันว่าเราจะจัดการปัญหา เรื่อง AI ในสิ่งที่มันเป็นประโยชน์ ก็คือส่งเสริมทำให้มันเกิดขึ้น ส่วนข้อเสียก็คงต้องมาดู เงื่อนไขว่าเราจะทำเงื่อนไขอะไรเพื่อทำให้ความปลอดภัย เช่น ในเรื่องความปลอดภัยของ ความมั่นคงในเรื่องของทหาร ในเรื่องของข้อมูลข้อเท็จจริง เพราะเนื่องจากหลักการของ AI ก็คือการประมวลผลโดยดูจากข้อมูลที่ได้รับเข้ามาอยู่ตลอดระยะเวลา ซึ่งเป็นข้อมูลมหาศาล ซึ่งเขาบอกว่าในโลกอนาคต Quantum Computer มันเจริญขึ้นมาแล้วมันสามารถใช้ในการ พาณิชย์ได้ดี เพราะฉะนั้นการตัดสินใจบนข้อมูลมหาศาลนี้มันก็จะทำให้งานของ AI มัน ก้าวหน้าเพิ่มมากขึ้นไปได้อีกไกลมาก แต่ในฐานะที่เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผมคิดว่า สภาแห่งนี้ควรจะต้องพัฒนาหลาย ๆ เรื่อง ซึ่งเรื่องนี้ในยุโรปก็ออก AI Act ออกมาแล้ว ใน European Parliament ก็ออก AI Act ขึ้นมาแล้ว สิ่งที่เขาคำนึงถึงในแง่ของกฎหมายที่ ใช้ในการควบคุมเรื่อง AI เพื่อจะดูแล AI เพื่อทำให้สังคมมันอยู่กันได้ด้วยสันติ เพราฉะนั้นผม ฝากหลักการกับกรรมาธิการที่จะพิจารณาต่อไปในประมาณ ๕ ประเด็นที่จะพูดถึง
เรื่องแรก ก็คือผมว่ามันต้องอยู่บน Principle ของความปลอดภัย เรามี AI เราส่งเสริม ทำให้สังคมมันปลอดภัยมากยิ่งขึ้น เราไม่สามารถที่จะปล่อยให้ AI มันทำให้ คุณภาพชีวิตถดถอยลง
เรื่องที่ ๒ ก็คือเรื่องความโปร่งใส เพราะฉะนั้นตัว AI เองมันต้องสามารถที่จะ ตรวจสอบได้ว่าข้อมูลที่ใส่เข้าไปมัน Tracking ได้ว่ามาจากไหน แหล่งไหน มันเป็นข้อมูลจริง ข้อมูลเท็จ
เรื่องที่ ๓ ก็คือเรื่องมันต้องไม่เลือกปฏิบัติ คือตัวข้อมูลจะต้องทำให้ข้อมูล มันไม่ถูกเลือกปฏิบัติว่าข้อมูลนี้ถูกไปใช้กับใคร เพราะผลสุดท้ายใน AI มันก็จะทำให้คำตอบ ออกมานี้มันถูกเลือกไปถูกใช้กับคนบางกลุ่ม บางเชื้อชาติ บางศาสนา บางเพศ บางอะไร
สุดท้ายอีกเรื่องหนึ่งก็คือเรื่องมันต้องเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เพราะว่า ไม่อย่างนั้นเองมันจะทำให้ความได้เปรียบของข้อมูลเยอะ ๆ ทำให้ไปทำลายกับเรื่องสิ่งแวดล้อม เพราะฉะนั้น Environment Friendly เป็นเรื่องสำคัญ
และสุดท้ายของประการทั้ง ๕ เรื่องมันต้องถูกควบคุมด้วยตัวเอง ที่ปล่อยให้ มันควบคุมด้วยตัวเองมันต้องเป็นถูกควบคุมด้วยมนุษย์ แล้วก็ AI ในยุโรป ในสหรัฐอเมริกาเอง ก็บอกว่าประเด็นเรื่อง AI ถือว่าเป็นระดับความเสี่ยงสูง แล้วก็เป็นสิ่งที่เราควรจะต้องคำนึงถึง ซึ่งในอเมริกาเองก็พยายามที่จะออกกฎหมาย ออกเรื่องเหล่านี้ มีประเด็นที่เขามองแล้ว ฝากถึง ผมคิดว่าเราคงฝากถึงคณะกรรมาธิการก็คือเรื่อง ๑. ก็คือมันต้องไม่ไปรบกวนกับ เรื่องสุขภาพ ๒. ก็คือเรื่องความปลอดภัย ๓. ก็คือเรื่องสิทธิพื้นฐานของประชาชน ทีนี้ข้อมูล ที่ใส่เข้าไปถ้ามันไม่เคารพสิทธิพื้นฐานความเป็นคน ท้ายที่สุดมันก็จะทำให้กฎหมายอื่น ๆ ที่จะต้องถูกแก้ไข เราคงไม่สามารถพูดกฎหมายเรื่องเฉพาะ AI เรื่องเดียวได้ มันมีกฎหมาย ที่เกี่ยวข้องในเรื่องของประเด็น AI อีกหลายเรื่อง เช่น กฎหมายเกี่ยวกับเรื่องการคุ้มครอง ผู้บริโภค เพราะพอ AI เกิดขึ้น ท้ายที่สุดวิธีการมองกฎหมายของการคุ้มครองผู้บริโภคมันจะ เปลี่ยนไป มุมมองในการพิจารณาปัญหามันก็จะเปลี่ยนไป อย่างกฎหมายลิขสิทธิ์ก็ต้องถูก มองใหม่ เพราะเนื่องจากปัจจุบันเราก็คงจะเห็นรูปภาพแปลก ๆ ตาเกิดขึ้น แต่เนื่องจากว่า ฐานเดิมมันเป็นเรื่องของลิขสิทธิ์จากข้อมูลที่ถูกใส่เก็บไว้ เพราะฉะนั้น AI ถูกจัดให้เป็นเรื่องที่ เป็นประเด็นความเสี่ยงสูงในอนาคต เพราะฉะนั้นผมฝากท่านที่จะเป็นคณะกรรมาธิการ ในประเด็นต่าง ๆ อนาคตด้วยครับ ขอบคุณครับ