ธิษะณา สนับสนุน พ.ร.บ. อากาศสะอาด ชี้ฝุ่น PM2.5 กระทบสิทธิมนุษยชน

เรียนท่านประธานที่เคารพ ดิฉัน ธิษะณา ชุณหะวัณ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตกรุงเทพมหานคร เขต ๒ พรรคก้าวไกล ดิฉันมาอภิปรายสนับสนุนร่าง พ.ร.บ. อากาศสะอาดค่ะ เนื่องจากปัญหาฝุ่น PM2.5 ยังคงเป็นปัญหาอย่างต่อเนื่องและกระทบต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยตรงและไม่เห็นว่าสถานการณ์จะดีขึ้นค่ะ อากาศสะอาดเป็นสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานค่ะ ขอสไลด์ด้วยค่ะ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

ถือเป็นสิทธิมนุษยชน ขั้นพื้นฐานอย่างหนึ่งนะคะ และเป็นความเป็นความตายของประชาชนค่ะ เพราะทุกคน ควรจะได้รับคุณภาพอากาศที่ดีต่อสุขภาพโดยไม่จำเป็นต้องใช้ชีวิตประจำวันที่เสี่ยงต่อ ผลกระทบจากมลพิษที่มีค่าวัดเกินมาตรฐานที่เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เกิดโรคภัยไข้เจ็บ ไม่ว่าจะเป็นโรคหัวใจ โรคมะเร็งปอด โรคผิวหนัง หรือโรคหอบหืดที่มักตรวจพบในประชากร ที่เป็นเด็กเล็กด้วยค่ะ จากรายงานข่าวของ BBC Thailand พบว่าหลายพื้นที่ในประเทศไทย โดยเฉพาะกรุงเทพมหานครและปริมณฑล รวมไปถึงหลายจังหวัดทางภาคเหนือกำลัง ประสบปัญหามลพิษทางอากาศโดยเฉพาะช่วงฤดูหนาวและยังไม่มีวี่แววที่จะลดลง อีกทั้ง ในเชิงของเศรษฐกิจเองทางธนาคารโลกก็ยังได้ระบุว่ามลภาวะทางอากาศทำให้เกิดมูลค่า ความเสียหายทางสุขภาพที่มีสัดส่วนมากถึง ๖ เปอร์เซ็นต์ GDP ในปี ๒๕๖๒ และแนะนำให้ประเทศไทยเพิ่มแนวทางการแก้ไขในด้านนโยบายให้มากขึ้นค่ะท่านประธาน ที่ผ่านมามีหลายหน่วยงานและองค์กร ทั้งภาคการเมืองและภาคประชาสังคมพยายาม ผลักดันและเสนอร่าง พ.ร.บ. อากาศสะอาด รวมไปแล้วไม่ต่ำกว่า ๖ ฉบับ ไม่ว่าจะเป็น ร่าง พ.ร.บ. อากาศสะอาดฉบับประชาชน หรือโดยเครือข่ายอากาศสะอาด หรือร่าง พ.ร.บ. บริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาดของสำนักงาน ป.ย.ป. หรือแม้แต่ทาง ครม. คณะรัฐมนตรี ก็ได้มีการชี้แจงที่จะนำร่าง พ.ร.บ. บริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด พ.ศ. .... เสนอต่อรัฐสภา และทางพรรคเพื่อไทยเองก็มี พ.ร.บ. อากาศสะอาดเพื่อสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานซึ่งทราบกัน ดีอยู่แล้วว่าอยู่ในช่วงพิจารณา ในส่วนของพรรคก้าวไกลค่ะ ได้เสนอร่าง พ.ร.บ. ฝุ่นพิษ และการก่อพิษมลพิษข้ามพรมแดน ซึ่งมีหลักการที่สอดคล้องกับร่าง พ.ร.บ. อากาศสะอาด เช่นกันค่ะ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับแหล่งกำเนิดของปัญหามลพิษในและ นอกราชอาณาจักร มาตรการในการควบคุม กำหนดข้อกำหนดทางแพ่งและอาญาที่เพิ่มเติม ให้มีการจัดทำรายงานผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมสำหรับผู้ประกอบการ และจะต้อง ครอบคลุมทั้งระบบตั้งแต่ต้นสายถึงปลายสายค่ะ รวมไปถึงแนะนำว่าให้มีการใช้เทคโนโลยี เข้ามาตรวจสอบ ให้มีโทษทางสังคม แล้วก็ผ่านการประกาศข้อมูลของแหล่งกำเนิดที่มาจาก ผู้ประกอบการทั้งในและนอกประเทศ โดยที่กล่าวมาข้างต้นดิฉันเห็นว่าสามารถนำ เรื่องร้องเรียนไปพิจารณาพร้อม ๆ กันกับฉบับอื่น ๆ ได้ แต่อย่างไรก็ตามประเด็นที่สำคัญ อยู่ที่ข้อถกเถียงเรื่องมลพิษที่มาจากนอกราชอาณาจักรค่ะ ด้วยปัญหาเรื้อรังของฝุ่น PM2.5 ที่มาจากการเผาไฟในพื้นที่โล่งแจ้งในพื้นที่เกษตรกรรม กิจการระดับอุตสาหกรรมและการใช้ เชื้อเพลิง Fossil ของยานพาหนะ ยิ่งไปกว่านั้นต้นตอเหล่านี้มาจากประเทศเพื่อนบ้านค่ะ ท่านประธาน ซึ่งยังคงเป็นปัญหาระหว่างพรมแดน แต่ที่หนักที่สุดคือโรงงานอุตสาหกรรม โดยเฉพาะโรงงานไฟฟ้าถ่านหินหรือ Fossil Fuel มารร้ายของ Global Warming ไม่ใช่ เกษตรกรหรือคนตัวเล็กตัวน้อยแต่อย่างใด แต่เป็นกลุ่มนายทุนผูกขาดทางการไฟฟ้า อย่างเช่นบริษัทขึ้นตัวย่อด้วย ก แล้วก็นิคมอุตสาหกรรมจะนะอย่างเช่น อุตสาหกรรมเหมือง ถ่านหินของอำเภออมก๋อย และการปล่อยสารเคมีและสิ่งปฏิกูล ไม่ว่าจะเป็นทางอากาศ ทางน้ำ ทางพื้นดิน ซึ่งสุดท้ายแล้ว พ.ร.บ. อากาศสะอาดก็อาจจะไม่พอในการจัดการมลภาวะ จากทุกช่องทางดิฉันกล่าวมาก่อนหน้านี้ รัฐบาลต้องมีความเด็ดขาดกับการปฏิรูป กระบวนการ EIA ที่ไม่เป็นกลางและสามารถที่จะ Lobby ได้โดยนายทุนผูกขาดค่ะ ที่สำคัญต้องมีความเป็นอิสระอย่างแท้จริง การมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่ไม่ปิดกั้น ผู้เห็นต่างในการเข้าร่วมประชาพิจารณ์ ตัวอย่างเช่น นิคมอุตสาหกรรมจะนะ ดิฉันเคยแจ้งไป แล้วตอนที่ไปร่วมขบวนหน้าสหประชาชาติว่ามีการปิดกั้นผู้เห็นต่างไม่ให้เข้าร่วมทำ ประชาพิจารณ์ มีการออกหมายจับกุมผู้ออกมาต่อต้านโครงการนิคมอุตสาหกรรมหรือ ออกมาชุมนุมโดยสันติค่ะ จากข้อมูลที่ท่านเห็นในสไลด์เป็นข้อมูลของสถาบันสุขภาพ แห่งชาติ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกระทรวงสาธารณสุขและบริหารมนุษย์ของสหรัฐอเมริกา มลภาวะทางอุตสาหกรรมถูกสงสัยว่าเป็นต้นเหตุของมะเร็งหลายชนิดค่ะโดยเฉพาะมะเร็ง ต่อมน้ำเหลืองด้วย โดยพิจารณาจากความเกี่ยวพันทางการสัมผัสทางด้านเคมี เรามี การทำการศึกษาการควบคุมมลภาวะทั้ง ๔ ภาคของสหรัฐอเมริกา โดยที่สถานที่ตั้งมีการวิจัย จากผู้ติดเชื้อทั้งหมด ๘๖๔ ราย และการควบคุมใน ๖๘๔ รายในช่วง ๑๐ ปีก่อนที่จะมี การ Establish หรือมีการก่อตั้งอุตสาหกรรมขึ้นมา และมีการปล่อยสารเคมีที่เป็นสารพิษ ออกมา ๑๕ ประเภทด้วยกัน ซึ่งได้ประเมินความเสี่ยงแล้วจากสถานที่หนึ่ง จากอุตสาหกรรม ไปยังสถานที่ที่ใกล้ที่สุดกับชุมชนค่ะ อย่างต่ำคือ ๐.๕ กิโลเมตร ท่านจะเห็นในสไลด์จะมี อุตสาหกรรมต่าง ๆ อย่างเช่น อุตสาหกรรมการแปรรูปไม้และผลิตภัณฑ์ และบริเวณพื้นที่ ใกล้เคียงของที่อยู่อาศัยที่มีความเชื่อมั่นว่าจะไม่มีการเผยแพร่มลภาวะที่จะส่งผลกระทบ ต่อสุขภาพ และช่วงความเชื่อมั่นส่วนมากจะอยู่ที่ ๓ กิโลเมตร ในรัศมี ๓ กิโลเมตรขึ้นไป เท่านั้น และโรงงานผลิตโลหะต่าง ๆ โรงงานผลิตพลาสติก โรงงานอุตสาหกรรมต่าง ๆ ที่จำเป็น ที่จะต้องอยู่ห่างไกลจากที่อยู่อาศัย ในสูตรคำนวณที่อยู่ในสไลด์ดังต่อไปนี้ การต่อต้าน Green Washing หรือการโฆษณาของบริษัทที่โฆษณาตัวเองว่ารักสิ่งแวดล้อม แต่แท้จริงแล้วเป็นผู้ทำลายสิ่งแวดล้อมเสียเอง รวมถึงความรับผิดชอบของผู้ประกอบการ นายทุนขนาดใหญ่ หรือ Accountability นั่นเอง เช่น นายทุนผูกขาดอุตสาหกรรมการไฟฟ้า และโรงงานถ่านหินที่ปล่อยมลภาวะมากที่สุด ประเทศไทยเป็นภาคีข้อตกลงปารีสในปี ๒๕๕๙ ได้ลงสัตยาบันไปแล้ว และข้อตกลงเกียวโต ปี ๒๕๔๐ จึงจำเป็นต้องปฏิบัติตามข้อตกลง ทางด้านสิ่งแวดล้อมโดยสุจริต หรือภาษาลาตินเรียกว่า Pacta Sunt Servanda ความตกลง ปารีสให้ลงนามอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ ๒๒ เมษายน ๒๕๕๙ ซึ่งตรงกับวันคุ้มครองโลก หรือ Earth Day ณ สำนักงานใหญ่สหประชาชาติในนิวยอร์ก และมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ ๔ พฤศจิกายน ๒๕๕๙ มีประเทศร่วมให้สัตยาบันกว่า ๕๕ ประเทศและมีระดับการปล่อยก๊าซ เรือนกระจกร่วมกันมากกว่า ๕๕ เปอร์เซ็นต์ของโลก นับตั้งแต่นั้นมาประเทศต่าง ๆ มีการเข้า ร่วมข้อตกลงมากขึ้นจนปัจจุบันมี ๑๙๕ ประเทศทั่วโลกรวมถึงประเทศไทยที่ให้สัตยาบันใน วันที่ ๒๙ กันยายน ๒๕๕๙ ความตกลงปารีส มุ่งเน้นให้ประเทศภาคีเกิดการเสริมสร้างและ ตอบสนองจากภัยคุกคามความเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ โดยจำกัดการเพิ่มขึ้นของ อุณหภูมิเฉลี่ยของโลกให้ต่ำกว่า ๒ องศาเซลเซียส การลดก๊าซเรือนกระจก การปรับตัวต่อ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โครงสร้างทางการเงิน หรือ Climate Finance กลไก การสร้างความโปร่งใส หรือ Transparency การทบทวนการดำเนินการระดับโลกหรือ Global Stocktake การให้การสนับสนุนในด้านต่าง ๆ ทั้งในด้านการพัฒนาการถ่ายทอด เทคโนโลยีที่จะลดโลกร้อน การเสริมสร้างศักยภาพของประเทศที่กำลังพัฒนา อย่างเช่น ผู้ประกอบการที่จำเป็นที่จะต้อง Add Cost ในการที่จะทำเข้ากับข้อตกลงนะคะ โดยประเทศ ที่เป็นภาคีต้องมีข้อเสนอแนะที่ดำเนินการแล้ว ชื่อว่า National Determine Contribution ของประเทศในทุก ๆ ๕ ปี ซึ่งจากการคาดการณ์ประเทศไทยจะมีการปล่อยก๊าซเรือนกระจก มากที่สุดในปี ๒๕๗๓ และจะพยายามลดให้เป็น Net Zero ให้เร็วที่สุดในครึ่งหลังของ ศตวรรษนี้เพื่อให้เป็นความเป็นกลางทางคาร์บอนในปี ๒๖๐๘ รวมถึงการตั้งเป้าการลดก๊าซเรือน กระจกลงให้ได้ร้อยละ ๒๐-๒๕ ภายในปี ๒๕๗๓ และร่างแผนตามแนวทางของการลดก๊าซ เรือนกระจกในปี พ.ศ. ๒๕๖๔-๒๕๗๕ ผลการดำเนินการ ตัวอย่างเช่น การเปลี่ยนมาใช้ พลังงานหมุนเวียน การจำกัดทุนผูกขาดในอุตสาหกรรมการผลิตการไฟฟ้าที่สร้างมลภาวะ การอนุรักษ์พันธุ์พืชสัตว์ป่าและลดการทำลายป่าเพื่อแก้ไขการค้าสัตว์ป่าที่ผิดกฎหมายแล้วก็ ค้าพืชพันธุ์ที่ผิดกฎหมาย เนื่องจากตลาดมืดสำหรับการผลิตผลิตภัณฑ์เหล่านี้มีสูงถึง ๒๐,๐๐๐ ล้านเหรียญสหรัฐต่อปี การตัดไม้ทำลายป่าและการค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมาย จึงกลายเป็นกิจกรรมสำหรับกลุ่มอาชญากร และมีความเชื่อมโยงมากขึ้นเกี่ยวกับความรุนแรง ด้านอาวุธ การค้ามนุษย์ การขนยาเสพติดข้ามแดน และอาชญากรรมข้ามชาติอื่น ๆ ที่รัฐ จำเป็นที่จะต้องจัดการควบคู่กันไปด้วยค่ะ ดังนั้นเราต้องแก้ไขปัญหานี้ในเชิงโครงสร้าง การเจาะไปที่การตรวจ Check ควบคุมและสร้างความรับผิดชอบในทุกระดับ ไม่ว่าจะผ่าน กลไกหรือแนวทางใด ๆ ที่กำหนดไว้ในการลดมลพิษทางอากาศ การบังคับใช้กฎหมาย การกำหนดราคาคาร์บอน หรือ Carbon Pricing การกำหนดคาร์บอนเครดิต อีกทั้งยังต้อง ร่วมมือจากทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการสื่อสารกับสาธารณชนให้เข้าใจในกลไกนี้ด้วย โดยการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารต้องมีความชัดเจนเข้าใจง่าย เข้าถึงได้ และรวมถึงการเจรจา กับประเทศเพื่อนบ้าน และมีข้อตกลงเป็นพหุภาคีหรือทวิภาคีในการควบคุมมลภาวะทาง อากาศ ทางน้ำ ทางดิน และต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่องค่ะท่านประธาน ดิฉันอยากฝากไว้ มันคงเป็นเรื่องน่าเศร้าถ้าหากประชาชนต้องเผชิญกับความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและยัง ไม่สามารถมีอากาศบริสุทธิ์ที่จะหายใจได้ หรือสิทธิในการเข้าถึงอากาศสะอาด เพราะสิ่งนี้แทบ จะเป็นสิ่งเดียวที่ทุกคนจะมีได้ ดิฉันหวังว่าในอนาคตไม่มีใครต้องซื้ออากาศบริสุทธิ์ในการ หายใจ เพราะอากาศคือคุณภาพชีวิต คือสิ่งที่ธรรมชาติให้มา อากาศที่บริสุทธิ์เป็นปัจจัยหลัก ต่อสุขภาพของมนุษย์ และกรณีนายแพทย์กฤตไท ดิฉันต้องขออภัยที่เอ่ยนามนะคะ เรื่องของ นายแพทย์ท่านนี้เป็นประโยชน์ต่อสังคมเป็นอย่างมาก ท่านเป็นปูชนียบุคคลที่ทำให้สังคม ตระหนักถึงปัญหามลภาวะ ดิฉันไม่อยากเห็นความสูญเสียของบุคคลที่มีคุณภาพแบบนี้ ไปอีกแล้วเพราะอากาศที่ไม่สะอาด มีผู้เสียชีวิต ๑๒๕.๕ รายต่อประชากร ๑๐๐,๐๐๐ คน ในปีปัจจุบันนี้จากมะเร็งปอด และมีแนวโน้มว่าจะสูงขึ้นเรื่อย ๆ จากที่เพื่อนสมาชิกอภิปรายในกราฟก่อนหน้านี้ รวมไปถึง ภัยพิบัติต่าง ๆ ซึ่งเป็นผลกระทบจากการทำลายสิ่งแวดล้อม ทำลายป่า และมลภาวะจาก อุตสาหกรรมต่าง ๆ มารร้ายของการเปลี่ยนแปลงทางสภาพอากาศไม่ใช่เกษตรกรหรือคน ตัวเล็กตัวน้อย แต่เป็นกลุ่มนายทุนผูกขาดและเป็นรัฐที่ให้สัมปทานกับกลุ่มทุนโดยไม่คำนึงถึง ผลกระทบต่อชีวิตของคนและสุขภาพในประเทศเรา สุดท้ายดิฉันหวังว่ารัฐบาลจะนำ ร่าง พ.ร.บ. ทุกฉบับเข้าไปพิจารณาเพื่อให้ได้ผลประโยชน์สูงสุดกับคุณภาพชีวิตของ ประชาชน ขอบพระคุณค่ะ