เท่าพิภพ ชี้แจงร่างกฎหมายควบคุมแอลกอฮอล์ เสนอเปิดพื้นที่ถก-เพิ่มโปร่งใส

นายเท่าพิภพ ลิ้มจิตรกร กรุงเทพมหานคร

ท่านประธานที่เคารพ กระผม นายเท่าพิภพ ลิ้มจิตรกร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบแบ่งเขต กรุงเทพมหานคร ธนบุรี คลองสาน บางปะกอก พรรคก้าวไกล ในฐานะผู้เสนอร่างกฎหมายนะครับ ก่อนอื่นก็คิดว่า ร่างนี้จะไม่ได้เข้าเสียแล้ว ก็ชื่นชมท่านนายกรัฐมนตรีนะครับ เพราะว่าร่างนี้เป็นร่างการเงิน เพราะว่าต้องการจะประหยัดเงินให้ภาครัฐ ท่านก็เซ็นมาให้เข้าทันพอดี ก่อนอื่นเพื่อความ เข้าใจกันในสาธารณะนะครับ หลายคนบอกว่าอันนี้เป็นสุราก้าวหน้าหรือเปล่า ซึ่งจริง ๆ แล้ว ผมพูดเสมอว่านโยบายสุราก้าวหน้าของพรรคก้าวไกล เรียกว่าเป็น Political Project หรือ เป็นโครงการทางการเมืองหนึ่ง หรือนโยบายทางการเมืองหนึ่ง ซึ่งจริง ๆ แล้ว มันมีหลาย พ.ร.บ. ที่ต้องแก้ไข อย่างที่เคยตกไปในสภาเมื่อสมัยก่อนนี้ มันก็คือ พ.ร.บ. ภาษีสรรพสามิต ซึ่งก็คือเรื่องที่เกี่ยวกับการผลิตใบอนุญาตต่าง ๆ ว่าทำไมรายเล็กมันทำไม่ได้ ทำเบียร์ไม่ได้ ต้อง ๑๐ ล้านลิตรโน่นนี่นั่น ซึ่งมันจะไปแก้กฎกระทรวง เรื่องเกี่ยวกับสุราและการผลิต ซึ่งปฏิเสธไม่ได้เลยครับหากเราแก้ไขร่างนั้น ซึ่งก็มีทีท่าและหวังว่าจะผ่าน เพราะว่าเพื่อน สมาชิกของอีกฝั่งหนึ่งของทางเดินก็พูดในสื่อบ่อย ๆ ว่า สนับสนุน ไม่เป็นอะไรหรอกครับ จะเรียกว่าสุราพื้นบ้าน สุราอะไร OTOP เหมือนท่านเติ้ง เสี่ยวผิง (Mr. Deng Xiaoping) พูดครับ แมวมันจะสีอะไรถ้ามันจับหนูได้ก็พอ ผมไม่ติดนะครับถ้าฝั่งรัฐบาลจะนำไปใช้ ก็เป็นประโยชน์ของประชาชน ไม่ได้มีนัยทางการเมืองสำหรับผมเลย ถ้าเกิดผ่านมาแล้ว มันจะเกิดขึ้นไม่ได้จริงเลยครับ ความฝันหรือนโยบายที่ทุกคนพูดออกมาว่าอยากให้ส่งเสริม การท่องเที่ยว ชาวนาลืมตาอ้าปากได้ อะไรต่าง ๆ นานา ถ้าไม่แก้ไข พ.ร.บ. ควบคุมเครื่องดื่ม แอลกอฮอล์อันนี้ ซึ่งก็เป็นหนึ่งใน Project การเมือง หรือในโครงการสุราก้าวหน้านั่นเอง ผมก็ได้มีโอกาสได้ยื่นมา ณ วันนี้นะครับ ก็เรียนชี้แจงเข้าใจตรงกันว่าก็เป็นส่วนหนึ่ง แต่ไม่ใช่ เรื่องเกี่ยวกับการผลิตอันนี้ ซึ่งผมไล่เลียงนะครับท่านประธานว่ามันมีปัญหาอย่างที่ผู้ชี้แจงอีก ร่างหนึ่งพูดมาแทบจะทั้งหมดแล้วนะครับ ผมเลยจะไม่พูดในปัญหาที่มันเกิดขึ้นมา รวมถึง สมาชิกพรรคของผมหลาย ๆ ท่าน เดี๋ยวจะได้แบ่งประเด็นแล้วพูดกันไป แต่ผมอยากพูด ภาพรวมของความแตกต่างของทั้ง ๓ ร่างที่เข้ามาในวันนี้ ทั้งร่างแรกที่โดนอุ้มไปแล้ว และร่าง ที่ ๒ นี้ที่คาดว่าน่าจะโดนอุ้มไปต่อ เพราะว่าเรียนท่านประธานครับ ผมยังเห็นท่านรัฐมนตรี อยู่ตรงนี้อยู่เลย ก็ได้แต่โดยอุ้มไปตามระเบียบ ซึ่งผมยืนยันว่าไม่ควรนะครับ และการที่มี ๓ ร่าง ที่มีความแตกต่างกันในเนื้อหา นี่ละครับกระบวนการสภาคือคำตอบ คณะกรรมาธิการ รัฐมนตรี คณะ ครม. เอากลับไป คุยอยู่กับตัวคนเดียวไม่เหงาหรือครับ ทำไมไม่ให้ประชาชน เข้ามาทะเลาะ มาเถียงกันหรือครับ แล้วประเด็นแรกผมขอขึ้นสไลด์ที่ส่งไว้ให้นะครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิดคลิปภาพ)

คำถามก็ต้องย้อนกลับไปว่า กฎหมายนี้มันได้ผลสัมฤทธิ์จริง ๆ หรือไม่นะครับ หรือว่า สามารถพูดได้ว่ามันใช้ดุลพินิจ ของเจ้าหน้าที่เยอะเกินไปหรือเปล่า จนมันกลายเป็นเรื่องของธุรกิจสีเทา จริง ๆ แล้ว ผมไม่ต้องการให้กฎหมายนี้มันอ่อนลง ผมอยากให้กฎหมายนี้มันเข้มแข็งขึ้นด้วยซ้ำ ซึ่งมันมี หลายประเด็น ผมจะแยกเปรียบเทียบทั้ง ๓ ร่าง ขอสไลด์ถัดไปครับ โดยหลักคือเรื่องแรกเลย เรื่องของคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือว่าคณะกรรมการนโยบายควบคุม เครื่องดื่มแอลกอฮอล์

ร่างแรก ก็คือเป็นร่างของคุณธีรภัทร์ ขออนุญาตเอ่ยนามนะครับ ที่บอกว่า ให้เพิ่มสัดส่วนกรรมการในส่วนของประชาชน สมัชชาประชาชนในระดับจังหวัด ซึ่งผมก็ได้ อภิปรายว่าไม่มีปัญหาครับ

ร่างที่ ๒ ร่างของผู้เสนอที่ได้เสนอไปก่อนหน้าผม อาจารย์เจริญ เจริญชัย ก็บอกว่าให้มีสมาคมธุรกิจการค้าของสุราด้วย ท่านประธานครับ เรื่องนี้ผมเคยคุยกับทุกฝ่าย จริง ๆ ครับ บางมาตราบางครั้งช่วยร่างกันด้วยซ้ำ ผมก็ต้องยืนยันว่าไปเถียง คนนี้ก็ไม่เอา พ.ร.บ. ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มันจะไปมีการค้าได้อย่างไร คนนั้นก็บอกว่าทำไม มันมีแต่ฝ่ายต่อต้าน ฝั่งนี้ก็ทะเลาะกันไปทะเลาะกันมา ผมก็เลยบอกว่าร่างของผมและ พรรคก้าวไกลนี้ก้าวข้ามความขัดแย้งครับท่านประธาน ผมยังบอกแย่งกันเป็นคณะกรรมการ ใช่ไหม ผมเลยบอกว่ายกเลิกไปเลย ไม่ต้องมี ดีไหมครับ ยกเลิกไปเลยครับ แล้วคนก็ถามว่า คณะกรรมการนี้ยกเลิกไปมันจะเกิดอะไรขึ้น คณะกรรมการเหล่านี้มีอำนาจหน้าที่สามารถ ออกกฎต่าง ๆ นานาได้ วันดีคืนดีอย่างโควิด-๑๙ มา บอกให้ปิดร้าน ร้านเขาระบาย Stock อยู่ก็ออกมาบอกว่า ห้ามขาย Online นะ ก็คือเป็นอำนาจของคณะกรรมการนี้ ซึ่งก็มี ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข มีหน่วยงานราชการ คือเป็นข้าราชการไปกว่าครึ่ง ซึ่งอันนี้ผมยืนยันว่าทำไมผมถึงต้องยกเลิกครับ คณะกรรมการเหล่านี้ไม่มีความรับผิดชอบ ทางการเมืองอย่างเพียงพอ เขาเป็นข้าราชการ ไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง อยู่ไปเรื่อย ๆ และที่สำคัญที่สุด ขัดกับหลัก นิติรัฐ นิติธรรม และการแบ่งแยกอำนาจอย่างยิ่ง เพราะว่า หน่วยงานราชการที่มาเป็นผู้ออกกฎเองกลับเป็นผู้ใช้กฎหมายเอง ถูกต้องหรือไม่ครับ และอำนาจที่ให้โดย พ.ร.บ. กลับไปขัดแย้งกับกฎหมายอื่นอย่างมากมาย อยู่ดี ๆ ห้ามเขาขาย Online อันนี้อาจจะขัดรัฐธรรมนูญหรือไม่ ปกป้องสิทธิเพียงพอจริง ๆ หรือ กลายเป็นว่า พระราชบัญญัตินี้ได้ตีเช็คเปล่าให้คณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ไปออกกฎ ตามอำเภอใจอย่างนี้รับไม่ได้ครับ ซึ่งอันนี้เป็นมรดกบาปของการทำรัฐประหาร ตั้งแต่บิ๊กบัง ขออนุญาตเอ่ยนาม ที่จะแต่งตั้งคณะกรรมการอะไรต่าง ๆ ขึ้นมาเพื่อเอาข้าราชการ Consolidate หรือรวบรวมอำนาจเพื่อให้รัฐปกครองเป็นรัฐราชการ แล้วผลของมันก็มา ปัจจุบัน และทุกคนพอมาเป็น สส. ใหม่บ้าง ก็เห็นกฎหมายนั้นมันมีคณะกรรมการ ก็อยาก มีบ้าง มีบ้าง มีบ้าง กลายเป็นเทอะทะไปหมด ฝ่ายการเมืองเราสมาชิกทุกท่านอย่ายอม นะครับ ผมจะแก้ไขอันนี้โดยการที่หลาย ๆ มาตราที่เกี่ยวเนื่องมันจะเป็นการออกกฎโดย คณะกรรมการนโยบายควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ผมจะคืนอำนาจให้ท่านรัฐมนตรีที่นั่งอยู่ เลยครับ ก็คือออกเป็นกฎกระทรวงแทน ผมว่าอันนี้เหมาะสมที่สุด หลายคนบอกว่า เดี๋ยวนักการเมืองจะเปลี่ยนอะไรก็ได้ รัฐบาลก็เปลี่ยนไป แต่ผมยืนยันครับว่าถ้าคุณไม่พอใจ คุณไป Mob เขาได้ ไปกระทรวงเขาได้ คุณรู้ว่าใครเป็นคนออกกฎ ใคร Decision Maker ใครเป็นคนตัดสินใจ คุณ Mob คนเดียวได้ครับ คนไม่ได้ไป Mob ข้าราชการ และข้าราชการ บอกว่า เดี๋ยวอั๊วก็เกษียณแล้วเดี๋ยวดูให้ ไม่มีประโยชน์นะครับ

ในประเด็นที่ ๒ เป็นประเด็นที่ผมว่าหลายคนพูดเรื่องมาตรา ๓๒ เรื่อง การห้ามโฆษณาที่ผมได้อภิปรายไปเล็กน้อยครั้งก่อนแล้ว ร่างแรกก็อาจจะเรียกได้ว่าเข้มงวด ขึ้นนิดหนึ่ง ไม่ได้เปลี่ยนแปลงของเก่า แต่เพิ่มเติมก็คือ ตราเสมือนไม่ได้ ผมขออนุญาตชูอันนี้ ขึ้นมา ก็เป็นน้ำทั่วไปโรงทำน้ำอยู่ข้าง ๆ สภาเรานี่เอง ต่อไปอย่างนี้คือชูขึ้นมาอย่างนี้ ผิดกฎหมาย ฝ่ายเลขาต้องไปหาจัดซื้อจัดจ้างน้ำใหม่นะครับท่านประธาน เพราะว่าไม่ได้แล้ว อย่างเช่น โซดาหรือน้ำดื่มที่เหมือนปิด Logo ก็ไม่ได้ ก็คือเข้าใจครับว่า ปิดรอยรั่ว แต่อย่าลืม ว่าเรื่องสิ่งนี้ เพื่อนสมาชิกผ่านท่านประธานครับว่า ถ้าสุราก้าวหน้าหรือสุราพื้นบ้านหรืออะไร ก็ตามผ่าน รายเล็กทำได้แต่โฆษณาไม่ได้ ขายใครครับ บังเอิญนะครับผมเป็นคนทำเบียร์ แต่ผมไม่ได้มีคุณปู่ผมเป็นเจ้าพระยา Something ที่เปิดบริษัทเบียร์มาก่อนผมครับ ผมไม่มี ต้นทุนทางการตลาดอย่างนั้นนะครับ ผมเพิ่งเริ่ม Gen นี้ รุ่นผม แล้วผมจะโฆษณาได้อย่างไร ครับ ใครจะมากินเบียร์ของผมละครับ ใช่ไหมครับ ร่างที่ ๒ เป็นร่างของภาคประชาชน ที่เสนอมา ก็คือไม่เกินจริงก็โฆษณาได้นะครับ ก็คือไม่เกินจริง ซึ่งจริง ๆ แล้ว ไม่ต้องเขียนก็ได้ ไม่เกินจริง คือถ้าอวดอ้างสรรพคุณเกินจริง ตามกฎหมายอื่นไม่ได้อยู่แล้ว ผมก็คิดว่าโอเคล่ะ ไปคุยกับ ๒ คนมาครับ ผมเสนอทางเลือกกลาง ๆ หน่อยก็แล้วกัน ถึงแม้ผมจะเห็นด้วยกับ ร่างที่ ๒ มากที่สุด แต่เพื่อหาทางออกให้วิกฤตการณ์แอลกอฮอล์นี้นะครับ ผมก็เลยบอกว่า ถ้าอย่างนั้นเอาอย่างนี้ก็แล้วกันเพื่อแก้ปัญหาหลักการเดียวที่ผมคิดใหญ่ ๆ เลย ก็คือ ประชาชนปกติควรจะโฆษณาหรือ Post รูปเบียร์ได้ เราไม่ควรจะโดนติดคุกหรือปรับ ๕๐,๐๐๐ บาท แค่เรา Post รูปเบียร์ ซึ่งจริง ๆ ครับท่านประธาน ค่าปรับนี้เชื่อไหมครับว่า การโฆษณาของบุคคลธรรมดาค่าปรับแพงกว่ากรณีคดีเมาแล้วขับอีก การ Post แสดงความ คิดเห็นของประเทศนี้มันร้ายแรงจริง ๆ คือผมไม่รู้นะครับว่าเกี่ยวกับมาตรา ๑๑๒ เป็น ฐานคิดของการออกกฎหมายนี้หรือเปล่า กลัวคนพูด ประเทศนี้กลัวคนพูด แล้วก็ดูถูกคนว่า พูดไปนี่ โฆษณาไปมันเห็นรูปเบียร์ในโฆษณาทีวี ใน Facebook เด็กมันจะวิ่งไปซื้อ ดูถูก ประชาชน ไม่ให้เกียรติประชาชนนะครับ โอเคละ ฟังฝ่ายที่รณรงค์เขาบอกว่ากลัวเด็กกิน ผมก็โอเคละ ถ้าอย่างนั้นเอาอย่างนี้ไหมครับพี่ผมเสนอเลย คนธรรมดา Post ไม่ผิด แต่ถ้า ผู้ผลิต ผู้ขายโฆษณากับเด็กที่ต่ำกว่าอายุ ๒๐ ปีถือว่าผิดก็แล้วกัน ก็คือไม่เอาผิดคนธรรมดา แต่เอาผิดผู้ผลิตและผู้ขาย ในกรณีนี้คนก็หาว่า เอ๊ะ อย่างไร อย่างเช่นคุณเข้า Website คุณอายุถึง ๒๐ ปีหรือยัง เจตนาของคุณไม่อยากให้เด็กเข้า คุณก็ไม่มีความผิดใช่ไหมครับ คุณจะติด Billboard ไหม รายใหญ่มีตัง กลัวรายใหญ่โฆษณาเยอะ