ท่านประธานสภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ และท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติครับ กระผม นายทรงศักดิ์ ทองศรี ในฐานะรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ซึ่งได้รับมอบหมาย จากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงไทยให้เป็นผู้ตอบกระทู้ถามท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ขออนุญาต เอ่ยนามท่านนะครับ ท่านฐิติกันต์ ฐิติพฤฒิกุล ท่านเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของ พรรคก้าวไกล จังหวัดภูเก็ต ก่อนอื่นนั้นผมต้องขอบคุณท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติมากนะครับ ที่ท่านได้ให้ความสำคัญกับเรื่องของที่ดินสาธารณประโยชน์ ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องที่มีความสำคัญ ต่อพี่น้องประชาชน แล้ววันนี้เราจะเห็นว่าที่สาธารณประโยชน์หลายที่ก็ค่อนข้างจะมีการ เปลี่ยนแปลง มีการบุกรุก มีการไปใช้ประโยชน์โดยไม่ได้รับอนุญาตมากมาย แล้วก็เป็นปัญหา กับสังคมในหลาย ๆ พื้นที่นะครับ ผมขออนุญาตกราบเรียนท่านประธานในเรื่องของ ที่สาธารณประโยชน์นั้นเป็นที่ดินที่ทางราชการได้จัดให้ หรือสงวนไว้เพื่อให้กับประชาชนได้ ใช้ประโยชน์ร่วมกันตามสภาพพื้นที่ของแต่ละที่ หรือเป็นที่ดินที่ประชาชนได้ใช้หรือเคยใช้ ประโยชน์ร่วมกันมาก่อน ไม่ว่าปัจจุบันจะยังใช้อยู่หรือเลิกใช้ไปแล้วก็ตาม อย่างเช่น ทำเล เลี้ยงสัตว์ ป่าช้าฝัง ที่เผาศพ ห้วยหนอง คลองบึง ที่ชายตลิ่ง ทางหลวง ที่สาธารณะ ทะเลสาบ อันนี้เป็นตัวอย่างนะครับ ด้วยเหตุสิ่งดังกล่าวเหล่านี้นะครับ เรามีกำหนดขั้นตอนในการที่จะ ดำเนินการเรื่องที่เกี่ยวข้องกับที่สาธารณะ ตามมาตรา ๑๒๒ แห่งพระราชบัญญัติ ลักษณะปกครองท้องที่ พุทธศักราช ๒๔๕๗ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ข้อ ๗ ของระเบียบ กระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการดูแลรักษาและคุ้มครองป้องกันที่ดินอันเป็นสาธารณะสมบัติ ของแผ่นดิน สำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน ปี ๒๕๕๓ ซึ่งได้กำหนดให้นายอำเภอมีหน้าที่ร่วมกับ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในการดูแลรักษาและคุ้มครองป้องกันที่ดินอันเป็นสาธารณะ สมบัติของแผ่นดินที่ประชาชนใช้ประโยชน์ร่วมกัน และสิ่งซึ่งเป็นสาธารณประโยชน์อื่น อันอยู่ในเขตอำนาจอำเภอ แต่ว่าผมเรียนท่านประธานกับท่านสมาชิกที่ท่านกรุณาได้ถาม แล้วก็เป็นความกังวล แล้วก็ ได้มีการเสนอแนะเรื่องของการใช้ที่สาธารณประโยชน์ต่าง ๆ อาจจะมีเงื่อนไขอะไรมากมาย อันนี้ท่านต้องมีความเข้าใจนะครับว่า ที่ดังกล่าวเหล่านี้มันเป็นที่ที่ประชาชนต้องได้ ใช้ประโยชน์ร่วมกันในทางสาธารณะ เพราะฉะนั้นการดำเนินการอะไรก็ต้องกระทำด้วย ความระมัดระวัง ทำอย่างไรให้สิ่งซึ่งเป็นสาธารณประโยชน์ของประชาชนมันยังคงอยู่ แล้วก็ สามารถที่ใช้ประโยชน์ได้อย่างถูกต้อง แล้วก็ไม่เป็นประเด็นในการเอื้อประโยชน์ให้กับ บุคคลอื่น ๆ ในกรณีที่อาจจะเป็นปัญหาในการใช้ที่สาธารณะดังกล่าว เพราะฉะนั้นมันก็จะ มีการแบ่งแยกอำนาจกันในการดำเนินการ อันนี้เป็นขั้นตอนของกฎหมาย ที่ผมกราบเรียน ท่านประธานว่า ที่ผ่านมามาตรา ๑๒๒ มันเป็นวิธีการในการที่จะดำเนินการดูแล ที่สาธารณประโยชน์ แต่ว่าในส่วนที่อยู่ในเขตอำเภอ อำเภอก็ไม่ได้มีอำนาจที่จะให้ใช้ ประโยชน์ในที่ดินได้ อันนี้คือเป็นเงื่อนไขที่มีความจำเป็น กำหนดขั้นตอนของการใช้ว่า ถ้าเป็นเรื่องอย่างนี้นายอำเภอ หรือส่วนองค์กรท้องถิ่นเองก็ไม่มีอำนาจในการได้ใช้ที่ดิน จำเป็นต้องได้รับความเห็นชอบจากผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วก็ต้องปฏิบัติตามประมวล กฎหมายที่ดินและกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง อันนี้เป็นแนวทางที่กำหนดที่ไม่ต้องการให้ที่ดิน สาธารณะมันเปลี่ยนแปลงง่าย เป็นเงื่อนไขที่ต้องยอมรับความจริงว่า วันนี้เราต้องทำ ด้วยความระมัดระวัง แต่อย่างไรก็แล้วแต่เพื่อให้การดำเนินการในหลักการให้เกิดความเห็น ที่ตรงกัน กระทรวงมหาดไทยเองก็ได้มีการกำหนดหลักเกณฑ์เพิ่มเติมในการให้ความ เห็นชอบของผู้ว่าราชการจังหวัด ในการใช้หรือยินยอมให้บุคคลอื่นใช้ที่ดินนั้น อันเป็น สาธารณสมบัติของแผ่นดินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน เพื่อแก้ไขปัญหาและให้เกิดความชัดเจน ในการปฏิบัติ อันนี้ที่ท่านได้กรุณาถาม ทางกระทรวงเองก็เข้าใจนะครับ ก็พยายามทำให้การ พิจารณาขั้นตอนในการใช้ที่ดินสาธารณะทั้งหลายนี้ให้มันเป็นแนวทางที่ถูกต้องตรงกันว่า อะไรจะเป็นเรื่องที่ไปเกี่ยวข้องกับผู้ว่าราชการจังหวัด อะไรที่ท้องถิ่นหรืออำเภอ สามารถที่จะพิจารณาให้ความเห็นชอบเบื้องต้นเองได้ ก็มีหนังสือกระทรวงมหาดไทย ที่ มท ๐๕๑๑.๓/ว ๕๖๐๘ ลงวันที่ ๒๖ มิถุนายน ๒๕๖๖ ซึ่งก็พอจะสรุปได้ดังนี้นะครับ
๑. การขออนุญาตใช้ประโยชน์ที่ดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน สำหรับพลเมืองใช้ร่วมกันที่ต้องได้รับความเห็นชอบจากผู้ว่าราชการจังหวัด และปฏิบัติตาม ประมวลกฎหมายที่ดิน อันนี้เป็นเรื่องที่ต้องขออนุญาตผ่านผู้ว่าราชการจังหวัด เช่น กรณีที่ ทบวงการเมืองใช้ที่ดินสาธารณประโยชน์เพื่อประโยชน์ทางราชการ โดยมีการก่อสร้างหรือ ปลูกสร้างอาคารลักษณะถาวร มีวัตถุประสงค์ในการยึดครอง ครอบครอง เพื่อใช้เป็น ประโยชน์ของทางทบวงการเมือง จะต้องแจ้งความประสงค์ขอถอนสภาพที่ดินตามมาตรา ๘ วรรคสอง (๑) หากมีความจำเป็นเร่งด่วนที่จะเข้าใช้ประโยชน์ในที่ดินก่อนการถอนสภาพ ที่ดินที่จะแล้วเสร็จ จะต้องขออนุญาตใช้ประโยชน์ในที่ดินของรัฐ ตามมาตรา ๙ แห่งประมวล กฎหมายที่ดินด้วย อันนี้เป็นเรื่องที่ทางทบวงการเมืองไปขอใช้พื้นที่เพื่อเอามาสร้าง สิ่งปลูกสร้างอะไรที่มันเป็นถาวร ต้องดำเนินการตามขั้นตอนอย่างนี้ตามที่ท่านสมาชิก ได้กรุณาได้พูดถึงหลักเกณฑ์ถึง ๑๑ ข้อที่มีความยุ่งยากมากมาย ประเด็นก็อยู่ตรงนี้ละครับ การใช้ที่ดินสาธารณะไปทางอื่น มันต้องทำด้วยความระมัดระวังนะครับว่า ทำแล้วมันมี ผลกระทบกับประชาชนหรือไม่ อย่างเช่นการที่จะเสนอเป็นกฎหมายจะต้องไปฟังเสียง ประชาชน เหมือนที่บอกว่า จะขอใช้ที่สาธารณะไปสร้างอาคารอะไรในพื้นที่ ซึ่งขออนุญาต มันก็ต้องผ่านกระบวนการขั้นตอนอย่างนี้นะครับ
๒. การขออนุญาตใช้ประโยชน์ที่ดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสำหรับ พลเมืองใช้ร่วมกัน ที่ต้องได้รับความเห็นชอบจากผู้ว่าราชการจังหวัด และปฏิบัติตาม กฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง โดยไม่ต้องถือปฏิบัติตามประมวลกฎหมายที่ดิน
ข้อแรก ต้องถือปฏิบัติตามกฎหมายที่ดิน ข้อที่ ๒ ไม่ต้องนะครับ แต่ว่าต้อง เป็นกิจกรรมที่ไม่อยู่ในอำนาจของนายอำเภอ หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น แล้วก็ไม่ต้อง ให้ความเห็นชอบจากผู้ว่าราชการจังหวัด หมายถึงการอนุญาตหรือการยินยอมให้บุคคล ได้ใช้ประโยชน์ในที่ดิน อันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน ลักษณะเป็นการใช้ชั่วคราว อันนี้หมายถึงว่าต้องไปขอผู้ว่าราชการจังหวัดหมือนกันนะครับ แต่ว่าเป็นลักษณะการใช้ ชั่วคราว