นายอภิชาติ ศิริสุนทร ประธานคณะกรรมาธิการ

เรียนท่านประธาน ที่เคารพ กระผม นายอภิชาติ ศิริสุนทร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ขออนุญาต ท่านประธาน ตามที่ที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรชุดที่ ๒๒ ปีที่ ๑ ครั้งที่ ๑๒ (สมัยสามัญ ประจำปีครั้งที่หนึ่ง) วันพฤหัสบดีที่ ๑๒ ตุลาคม ๒๕๖๖ ได้พิจารณาญัตติ เรื่อง ขอให้ สภาผู้แทนราษฎรตั้งกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาการแก้ไขปัญหาและพัฒนาลุ่มน้ำ ทะเลสาบสงขลาและลุ่มน้ำทะเลสาบอื่น ๆ อย่างยั่งยืน โดย นายร่มธรรม ขำนุรักษ์ เป็นผู้เสนอ และมีมติให้กรรมาธิการการที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พิจารณาญัตติดังกล่าวตามข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. ๒๕๖๒ ข้อ ๙๐ นั้น บัดนี้กรรมาธิการการที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สภาผู้แทนราษฎร ได้พิจารณาศึกษาญัตติดังกล่าวเสร็จสิ้นแล้ว จึงขอนำเสนอรายงานผลการศึกษาต่อที่ประชุม สภาผู้แทนราษฎร ดังนี้

คณะกรรมาธิการได้จัดทำรายงานผลการพิจารณาศึกษาเรื่อง ญัตติพิจารณา ศึกษาการแก้ไขปัญหาและพัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาและลุ่มน้ำทะเลสาบอื่น ๆ อย่างยั่งยืน ภายใต้ข้อจำกัดของเวลาในการพิจารณา จึงได้ใช้พื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา เป็นกรณีศึกษาและเป็นไปตามข้อเสนอของผู้เสนอญัตติในสภาผู้แทนราษฎร ปรากฏผล การศึกษาโดยสรุปดังนี้

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

สภาพปัญหาลุ่มน้ำ ทะเลสาบสงขลา สาเหตุสำคัญเกิดจากการที่หน่วยงานที่รับผิดชอบในพื้นที่มีหลายหน่วยงาน แต่ไม่ได้มีการทำงานร่วมกันอย่างบูรณาการ โดยไม่มีแนวทางการแก้ไขปัญหาและพัฒนา ในองค์รวมอย่างเป็นระบบ และภาคประชาสังคมไม่มีส่วนร่วมในการบริหารจัดการและ พัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาเท่าที่ควร กล่าวคือมีปัญหาการบริหารจัดการลุ่มน้ำพื้นที่ไม่มี ประสิทธิภาพ และพัฒนา และแก้ไขปัญหาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาในเชิงนโยบายที่ล้มเหลว

การบริหารจัดการลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลามีหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการลุ่มน้ำจำนวนมากถึง ๓๕ หน่วยงาน จาก ๘ กระทรวง และสำนักนายกรัฐมนตรีมีกฎหมายที่เกี่ยวข้องเป็นจำนวนถึง ๑๗ ฉบับ สำหรับกระทรวง ที่มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมากที่สุดคือ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจำนวน ๙ หน่วยงาน รองลงมาคือกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จำนวน ๘ หน่วยงาน ทั้งนี้หน่วยงาน ที่นับว่ามีบทบาทสำคัญคือ กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช เนื่องจากมีประกาศ เป็นพื้นที่อนุรักษ์ในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาหลายแห่ง ได้แก่ เขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลน้อย เขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลหลวง เขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลสาบ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเทือกเขา บรรทัด และอุทยานแห่งชาติเขาปู่-เขาย่า

นอกจากหน่วยงานของรัฐดังกล่าวแล้ว ในภาคส่วนของพี่น้องประชาชนหรือ ภาคประชาชน ที่ผ่านมามีการรวมตัวขององค์กรชุมชนเครือข่ายภาคประชาสังคมและ นักวิชาการในนามของสภาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา โดยมีบทบาทเข้าไปมีส่วนร่วมในการแก้ไข ปัญหาและพัฒนาลุ่มน้ำ ทั้งการปฏิบัติการในพื้นที่และการร่วมกำหนดแผนและนโยบายต่าง ๆ ด้วยการจัดทำธรรมนูญน้ำทะเลสาบสงขลา เพื่อเป็นแนวนโยบายของชุมชน เพื่อนำไปสู่การ พัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาอย่างยั่งยืน

ท่านประธานครับ การพิจารณาศึกษาพบว่าลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลามีปัญหา สำคัญในด้านการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกฎหมายที่ใช้ ในพื้นที่อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติของทะเลสาบสงขลาขาดความชัดเจน มีหน่วยงาน ราชการและมีกฎหมายที่เกี่ยวข้องในการบริหารจัดการลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาจำนวนมาก จึงทำให้ขาดประสิทธิภาพและความเป็นเอกภาพในการบริหารจัดการ จากข้อมูลจะเห็นได้ว่า การบริหารจัดการลุ่มน้ำแบบบูรณาการในปัจจุบัน เน้นให้ความสำคัญในการบริหารจัดการ น้ำเป็นหลัก ขาดการแก้ไขปัญหาและพัฒนาลุ่มน้ำในด้านอื่น ๆ โดยเฉพาะด้านทรัพยากร ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ขณะที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่มีการบูรณาการในด้านอื่น ๆ เท่าที่ควร ดังนั้นกรรมาธิการจึงมีข้อสังเกตไปยังหน่วยงานต่าง ๆ คือสำนักนายกรัฐมนตรี สำนักงาน ทรัพยากรน้ำแห่งชาติ คณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ กรมชลประทาน กรมประมง กรมวิชาการเกษตร กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กรมโยธาธิการและผังเมือง สำนักงาน นโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช องค์การจัดการน้ำเสีย ท่านประธานครับ ผมใคร่ขออนุญาตท่านประธานได้อนุญาตให้คณะ อนุกรรมาธิการได้ชี้แจงรายละเอียด ซึ่งทางคณะอนุกรรมาธิการได้แบ่งประเด็นกันรับผิดชอบ เรียบร้อยแล้ว ขอบคุณครับท่านประธาน