คำพอง เทพาคำ กล่าวถึงความหลากหลายทางวัฒนธรรมในประเทศไทย และการตรากฎหมายที่จะส่งเสริมคุ้มครองชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมือง นอกจากนี้ยังหารือเรื่องการคืนสิทธิเสรีภาพให้กับชนเผ่าพื้นเมืองและชนกลุ่มน้อย เพื่อให้พวกเขาได้มีสิทธิมีเสียงและความเท่าเทียมกัน
ท่านประธานที่เคารพรับ ผม คำพอง เทพาคำ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล ท่านประธานครับ การอุบัติขึ้นของ ชาติรัฐในดินแดนต่าง ๆ บนพื้นพิภพนี้ แน่นอนไม่ได้ครอบคลุมชนเผ่าหรือชาติพันธุ์เดียว ไม่ว่าอาณาเขตนั้นจะเป็นอาณาเขตเล็ก ๆ หรือกว้างใหญ่ไพศาลต้องมีคนหลายเผ่าพันธุ์ มีหลายชนเผ่า มีหลายชาติพันธุ์เข้าไปตั้งรกรากในนั้น หรือแม้แต่ประเทศโลกใหม่ที่อุบัติขึ้น หลังที่พิสูจน์แล้วว่าโลกกลมอย่างสหรัฐอเมริกาก็ไม่ใช่ชาติพันธุ์เดียวที่อพยพเข้าไป เข้าไปตั้งรกรากแล้วก็แพร่พันธุ์อยู่ในพื้นที่เหล่านั้น ยังมีชนเผ่าพื้นเมือง ชนเผ่า Aryan Arakan ทั้งหลายแหล่เข้าไปอยู่ในโลกใหม่นั้น ประเทศไทยก็เช่นกันครับ แม้ว่าดินแดนสุวรรณภูมิแห่งนี้จะเป็นโลกเก่ามาตั้งแต่โบราณที่เรียกว่า ถ้าประเทศนี้ ผมก็เรียกว่า ประเทศสยาม สยามประเทศ ซึ่งก็เป็นชื่อมาแต่เก่าก่อน เปลี่ยนมาเป็น ประเทศไทยก็เมื่อปี ๒๔๘๒ นี่เองครับท่านประธาน คนที่เกิดในยุคนั้นก็ยังมีชีวิตอยู่ เป็นจำนวนมากห้วงเวลาที่ขอบเขตขัณฑสีมาของสยาม หลัง ร.ศ. ๑๑๒ หรือ พ.ศ. ๒๔๓๖ นิ่งแล้ว มีการปักปันเขตแดนอาจจะไม่ลงตัว อาจจะทะเลาะกับอินโดจีน ฝรั่งเศสบ้าง แต่ว่าในประเทศสยามก็มีชาติพันธุ์ เช่น มีกลุ่มชาติพันธุ์คนลาวในบังคับสยามอะไรพวกนี้ แล้วก็ชนเผ่าอื่น ๆ เผ่าพื้นเมืองอื่น ๆ ก็จะใช้คำว่า โน่น นี่ก็ว่ากันไปตามชนเผ่าของตัวเอง จนถึงสร้างชาติรัฐครับ หลัง พ.ศ. ๒๔๗๕ เราเองคำว่า รวมเลือดเนื้อชาติเชื้อไทย ก็มาสร้างความเป็นเอกภาพโดยเชื่อผู้นำ แล้วปลอดภัยใช่ไหมครับ แต่ความเป็นกลุ่มก้อนของ ชาติพันธุ์หรือชนเผ่าพื้นเมืองนี้ ถามว่าหายไปไหนไหมครับ ไม่หาย ความจริงก็คือยังดำรงอยู่ กลุ่มชาติพันธุ์ยังอยู่จนบัดเดี๋ยวนี้ อะไรละครับ อะไรคือสิ่งที่บ่งชี้ว่าชาติพันธุ์ชนเผ่าพื้นเมือง ยังคงอยู่ตามร่างของคุณเลาฟั้งก็นิยามไว้ชัดเจนว่าคือ กลุ่มคนที่มีอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม ภาษา ขนบธรรมเนียมประเพณี วิถีชีวิตและความเชื่อร่วมกัน และหมายความรวมถึง ชนเผ่าพื้นเมืองด้วย ชาติพันธุ์ชนเผ่าในประเทศไทยวันนี้ นับได้มากกว่า ๖๐ ชาติพันธุ์ชนเผ่า หรือมากกว่านั้น นักวิจัยก็อาจจะต้องไปค้นหาที่เขาเรียกตัวเองว่าเขาอยู่ในชนเผ่าอะไร ประเทศไทยมี ชาติพันธุ์ชนเผ่ารวมชนเผ่าพื้นเมืองมากกว่าประเทศจีนเสียด้วยซ้ำนะครับ ประเทศจีนเขานับ เพียงแค่ ๕๖ จู๋เท่านั้นนะครับ จู๋ แปลว่า ชาติพันธุ์ อย่างฮั่นจู๋ก็คือคนฮั่นนะครับ อย่างในภาค อีสานบ้านผมแหล่งเดียวมีมากกว่า ๒๐ ชาติพันธุ์ชนเผ่า เก่าใหม่มีปะปนกันนะครับ ในบันทึก สงครามลับของ CIA ในลาวเขียนเอาไว้ว่า ลาวในประเทศไทยมีอยู่ ๑๘ ล้านคน นอกนั้น ก็มีไทย มีขแมร์ มีกวย มีญ้อ มีภูไท ไทพวน หรือว่าคนพวนนี้เขาจัดงานคนพวนโลกด้วย นะครับ ปีนี้ไม่แน่ใจว่าจัดที่จังหวัดอุดรธานี อำเภอบ้านผือ หรือไปจัดที่ฝั่งประเทศลาว ยังไม่รู้ กำหนดการนะครับ แต่เขาจัดกันทุกปี เขาเรียกว่าคนพวนโลก นอกนั้นก็ยังมีไทเลย มีฮ่อโส้ จีน เวียด บรู ขมุ คนกลุ่มนี้เป็นชนเผ่าพื้นเมืองนะครับ อย่างขมุนี้เป็นเผ่าพื้นเมืองนะครับ แล้วพักหลังก็จะมีฝรั่งด้วยที่ภาคอีสานบ้านผมนี้ ก็ถือว่าเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ใหม่ที่เข้ามาอาศัย อยู่มีหมู่บ้านนะครับ เมื่อก่อนนี้เป็นหมู่บ้านลูกเขยฝรั่ง ตอนนี้ก็เป็นหมู่บ้านฝรั่งไปแล้วนะครับ หมู่บ้านสวิส หมู่บ้านโน่นนี่นะครับ ต่างก็มีเอกลักษณ์ของตัวเองผสมผสานกันบ้างก็ว่ากันไป นะครับ ดังนั้นการตรากฎหมายที่จะส่งเสริมคุ้มครองชาติพันธุ์และชนเผ่าพื้นเมืองนี้ จึงเป็น โอกาสที่เราจะได้เห็นความงดงาม ความหลากหลายความงดงามของคนในสังคมที่มี ความหลากหลายทางวัฒนธรรม ทางความเชื่อ ภาษา ประเพณี ขนบธรรมเนียมที่เป็น อัตลักษณ์เป็นเอกลักษณ์ของตัวเอง ดีไม่ดีก็อาจจะเป็น Soft Power ไปด้วยนะครับ
ส่วนภารกิจของกฎหมายฉบับนี้ต่อไปก็คือการคืนสิทธิเสรีภาพ ในการ ดำรงชีวิต มอบสถานภาพทางกฎหมายต่อคนที่ยังตกหล่นในเรื่องของทะเบียนราษฎร ซึ่งก็จะ ทำให้เขาขาดโอกาสทางการศึกษา การสาธารณสุขและสิทธิความเป็นมนุษย์ ซึ่งกฎหมาย ฉบับนี้ก็จะปูทางสำคัญเป็นกฎหมายสำคัญที่จะทำให้ชนเผ่าชาติพันธุ์ ชนเผ่าพื้นเมืองต่าง ๆ อาจจะมีกลุ่มน้อย กลุ่มใหญ่ ก็จะได้มีสิทธิมีเสียงใช้กฎหมายฉบับนี้นำเข้าไปสู่ จะไม่มีคนไร้รัฐ ในประเทศไทยแห่งนี้ ทุกคนจะต้องเป็นคนที่มีรัฐรับรองเพื่อความเท่าเทียม ผมจึงสนับสนุน ในการที่จะตรากฎหมายพระราชบัญญัติเรื่องราวของการคุ้มครองสิทธิและส่งเสริมความเป็น ชาติพันธุ์ชนเผ่าพื้นเมือง ซึ่งจะขอเชิญชวนทุกท่านได้รับทุกร่างที่เสนอ ทั้งของรัฐบาล ของเพื่อนสมาชิก รวมถึงของพี่น้องประชาชนที่เข้าชื่อเสนอเข้ามาสู่สภาแห่งนี้ ขอบคุณครับ ท่านประธาน