สุรพงษ์ ปิยะโชติ หารือเรื่องการก่อสร้างรถไฟ โดยเฉพาะการอนุรักษ์เมืองเก่าอยุธยา และไม่เวนคืนหรือขยายเส้นทาง พร้อมแจ้งว่าได้กระจายอำนาจให้ท้องถิ่นในการพัฒนาโครงการด้านการขนส่ง และแจ้งข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ HIA และ EIA
กราบเรียน ท่านประธานที่เคารพและท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติครับ ผม สุรพงษ์ ปิยะโชติ รัฐมนตรีช่วยว่าการ กระทรวงคมนาคม วันนี้ได้รับมอบหมายจากท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมให้มา ตอบคำถาม และในฐานะที่กำกับดูแลการรถไฟแห่งประเทศไทย ก็อย่างที่ท่านสมาชิกได้กล่าว HIA นี้ก็คือเป็นครั้งแรกของประเทศไทย และเป็นฉบับแรก และเป็นสถานที่แรกที่ทำนะครับ ข้อดีก็คือมันเป็นการสะท้อนการอนุรักษ์ของการหวงแหนมรดกโลก ซึ่งส่วนตัวแล้วเห็นด้วยนะครับ แล้วก็ควรจะเอาตรงนี้เป็น Case Study เป็นตัวอย่าง ในการที่ทุกส่วนที่จะเป็นการก่อสร้าง อันนี้ก็ขอชื่นชมในมิติที่ช่วยกันอนุรักษ์ โดยข้อเท็จจริงแล้วพยายามไปศึกษา เพราะเรื่องนี้ เกิดขึ้นมาเป็นมหากาพย์หลายปี ก็พยายามไปศึกษาหาแนวทางแก้ไข แล้วมันมี Defect อย่างไร มันเกี่ยวข้องอย่างไร ก็มีประชุมกันประมาณ ๓ ครั้ง จริง ๆ แล้ววันนี้ทางรถไฟ
ข้อที่ ๑ กระบวนการจัดทำ HIA นี้ จัดทำเกือบแล้วเสร็จแล้ว EIA ผ่าน เรียบร้อยแล้ว ส่วนการนำเสนอเนื่องจากว่าด้วยประสบการณ์ ด้วยเป็นครั้งแรกก็อาจจะมี ติดขัด เดี๋ยวผมจะอธิบายเรื่อง HIA ต่อนะครับ แต่วันนี้จะอธิบายให้ท่านประธานผ่านไปยัง ท่านสมาชิก วันนี้เส้นทางการก่อสร้างรถไฟห่างจากเขตแนวของเมืองมรดกโลก ซึ่งมีประมาณ ๑,๘๐๐ กว่าตารางกิโลเมตร ห่างจากเมือง ๑.๕ กิโลเมตร แล้วก็มีแม่น้ำป่าสักกั้นอยู่ แล้วเส้นทางที่ทำทั้งหมดนี้เป็นเส้นทางของแนวรถไฟเดิม ไม่มีการเวนคืน ไม่มีการขยาย วันนี้ที่ท่านสมาชิกได้พูดถึงก็คือมีความกังวลเรื่องของ Station เรื่องของสถานี ไม่รู้ว่าผมเข้าใจ ถูกหรือเปล่า ผมฟังทางประเด็นท่าน Point ไปลงเรื่องของ Station สถานีที่จะไปเปลี่ยนแปลง หรือจะไปบดบัง หรือจะไปทำให้เมืองเก่าอยุธยานี้ผิดกฎของ UN ของมรดกโลก ซึ่งอันนี้ ข้อแรกอยู่ที่เดิมไม่มีการเวนคืน สร้างบนทางเดิมทั้งหมด
ข้อที่ ๒ สถานีอันนี้อยู่ระหว่างที่ให้ HIA นะครับ EIA ผ่านแล้ว ซึ่งก็มี ๔-๕ เส้นทาง ที่ EIA ได้ศึกษา ส่วน HIA ทางรถไฟกับทางกรมการขนส่งทางราง ก็ได้ส่ง บางส่วนที่มันสอดคล้องกับ EIA ให้ ส่วน HIA จะเรียกเอกสารเพิ่มเติมน่าจะอยู่ขั้นตอน การเรียกเพิ่มเติมนิดหน่อย ซึ่งผมก็ได้ให้ไปประชุมหาทางออกร่วมกันว่าจะเป็นอย่างไร
วันนี้สิ่งที่ท่านสมาชิกกังวลก็คือเรื่องของการผิดกฎของมรดกโลก การที่จะถูก ถอดถอนออกจากทะเบียนของมรดกโลก ซึ่งอันนี้ผมเห็นด้วยนะครับ แล้วผมก็เป็นคนไทยคนหนึ่ง ที่รู้สึกหวงแหน รู้สึกต้องปกป้อง แต่ขณะเดียวกันเราก็ต้องพัฒนาเรื่องของการเดินทาง การคมนาคมรถไฟความเร็วสูงถือเป็นอันหนึ่งในการขนส่งผู้โดยสารหรือนักท่องเที่ยวเข้าไป ทำให้จุดมรดกโลกได้รับนักท่องเที่ยว เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจเพื่อให้เข้าชม อยุธยาไม่มีสนามบิน ไปได้ทางรถไฟกับทางรถยนต์และทางน้ำ ๓ ทาง เพราะฉะนั้นรถไฟผมถือว่าเป็นเส้นเลือดหลัก ที่จะนำนักท่องเที่ยวจากสนามบินทั้งไปทั้งกลับ แล้วอีกอันหนึ่งก็คือการเดินทางระหว่างเมือง ความเร็วสูงถ้าเสร็จจากกรุงเทพอภิวัฒน์-เชียงใหม่ ใช้เวลาประมาณ ๓ ชั่วโมง ๑๐ นาที เพราะฉะนั้นมันจะเป็นเส้นทางการเดินทางที่สำคัญ แล้วตรง Station วันนี้ทั้งเส้น กรุงเทพฯ กับโคราชมันก็จะมีอยู่ ๒ Station ที่เรายังค้างไว้อยู่ ผมมานี่ผมพยายามจะแก้ปัญหา อันที่ ๑ เพื่อรักษามรดกโลกให้คงอยู่ให้ได้ ให้ถูกกฎของ HIA วันนี้อยู่ในขั้นตอน ผมว่าเกือบจบแล้วนะครับ อันที่ ๒ ผมก็อยากให้มี Station ของรถไฟความเร็วสูงที่ไม่ผิดกฎของ HIA อยู่ตรงบริเวณใกล้กับ มรดกโลก แต่ไม่ได้อยู่ในพื้นที่ของบริเวณ ๑,๘๐๐ ตารางกิโลเมตร แล้วบริเวณรอบ ๆ ของ Station จะไม่มีการพัฒนาเป็นเมือง คือถ้าใครได้ติดตามข่าว ผมที่รับผิดชอบขนส่งทางบกนี้ วันนี้ผมได้ออกกฎกระทรวง แก้กฎกระทรวงอันหนึ่งกระจายอำนาจให้กับจังหวัด ให้กับท้องถิ่น เพื่อพัฒนาตัวเอง ผันตัวเองเป็น Feeder เอาคนจากระบบรางเข้าไปสู่ส่วนของเมือง ส่วนของมรดกโลกได้อย่างถูกกฎกติกา แล้วก็ให้มีสิทธิ มีเสียงโดยคณะกรรมการจังหวัด โดยมีท่านผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน แล้วก็จะมีพี่น้องประชาชน คณะกรรมการในจังหวัด เป็นผู้ตัดสินว่าเราควรจะเป็น Feeder ซึ่งกันและกันอย่างไร รถไฟความเร็วสูงมีหน้าที่ลำเลียง ผู้โดยสาร ลำเลียงนักท่องเที่ยวที่มาจาก Airport มาจากทางไหนก็ดี จากกรุงเทพฯ จากส่วนกลาง เข้าไปตรงนั้น หลังจากตรงนั้นที่การพัฒนาก็ขึ้นอยู่กับจังหวัดว่า จังหวัดจะออกแบบในการขนส่ง สาธารณะระหว่างสถานีไปที่ในจังหวัดอย่างไร ก็ตอบให้เบื้องต้นนะครับ แล้วก็มีตัวอย่าง ต่างประเทศที่เป็นของ HIA เหมือนกัน อย่างที่ญี่ปุ่น แต่ว่าเขาขึ้นก่อน รถไฟมาสร้างทีหลัง ก็อยู่ด้วยกันได้ ก็ห่างกันประมาณนี้ อยู่ที่ Cologne ก็มีตัวอย่างมหาวิหารกับระบบ HIA เหมือนกันกับรถไฟ ซึ่งระยะก็ห่าง ๑ กิโลเมตร ก็อยู่ด้วยกันได้ แต่ว่าเขาก็ขึ้นทะเบียนก่อน รถไฟมาทีหลัง แต่ของเราถ้าเป็นรถไฟจริง ๆ ธรรมดาอยุธยาเกิดก่อน แต่มรดกโลกเราขึ้นทีหลัง แต่หากรถไฟเราสร้างก่อน แต่วันนี้ด้วยปัญหาที่มันเกิดขึ้น ผมก็พยายามจะประนีประนอมทุก ฝ่าย แต่ First Priority ก็หวงแหนมรดกโลกนะครับ ก็คืออยุธยา แต่อันนี้ก็ต้องพยายามจะต้อง ให้มีการขนส่งที่สะดวกเกิดขึ้น และวันนี้ทั้งสายเหลืออยู่ ๒ สถานี คือผมไม่อยากให้แค่รถไฟ ความเร็วสูงวิ่งผ่านแล้วไม่มี Station นะครับ ผมก็พยายามจะให้ทางการรถไฟออกแบบ Station ที่กระทบต่อสายตา กระทบต่อกฎของ UN ให้น้อยที่สุด แล้วผมก็อยากให้มี Station ตรงนั้น บางมิติเราช่วยกันแก้ปัญหานี้ แล้วผลประโยชน์ทางอ้อมมิติอื่น ๆ ทั้งทางตรง ทางอ้อม มันจะทำให้การเจริญกระจายตัวสู่จังหวัด
เรียนท่านประธานผ่านไปยังท่านสมาชิกนะครับ ถ้ามีข้อคิดเห็นหรือมี คำแนะนำ ทางผมยินดีที่จะรับฟังแล้วก็ช่วยกันนะครับ ผมมีหน้าที่กำกับให้รถไฟผ่านตรงนั้น แล้วก็ Station ผมพยายามสร้างให้ไปลด Size ให้ดีที่สุด กระทบกับทัศนวิสัยวิวระดับสายตา ให้น้อยที่สุด และคงความเป็นเหมือนเดิมให้มากที่สุดที่มีอยู่ แต่สามารถส่งผู้โดยสารได้ ส่วนความกังวลในคำถามที่ว่าการพัฒนาตรงนั้นจะเป็นอย่างไร วันนี้ผมได้บอกแล้วว่า ผมได้กระจายอำนาจไปให้ท้องถิ่นแล้ว ท้องถิ่นก็ไปช่วยกันออกแบบในการที่จะพัฒนา ด้านการขนส่งจากสถานีรถไฟเข้าเมือง ก็ได้ตอบไปหลาย ๆ จังหวัด ก็เป็นลักษณะอย่างนี้ ขอเรียนเบื้องต้นเท่านี้ครับ ขอบพระคุณท่านประธานครับ