ภัสริน สนับสนุนสภาชนเผ่า คุ้มครองวัฒนธรรม-สิทธิชุมชน

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒ · ๑๔ ธันวาคม ๒๕๖๖

ภัสริน รามวงศ์ สนับสนุนร่าง พ.ร.บ.สภาชนเผ่าพื้นเมือง โดยเน้นความสำคัญของการคุ้มครองวัฒนธรรม ประเพณี และภูมิปัญญาดั้งเดิมของชุมชน ที่ได้รับผลกระทบจากนโยบายอนุรักษ์ป่า และผลักดันให้มีการส่งเสริมป่าชุมชนควบคู่กับการจัดตั้งสภาชนเผ่าเพื่อคุ้มครองสิทธิและการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างเป็นธรรมและยั่งยืน

นางสาวภัสริน รามวงศ์ กรุงเทพมหานคร

เรียนท่านประธานที่เคารพค่ะ ดิฉัน ภัสริน รามวงศ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล เขตบางซื่อ ดุสิต แขวงถนน นครไชยศรีค่ะ วันนี้ขอเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนร่างพระราชบัญญัติสภาชนเผ่าพื้นเมือง แห่งประเทศไทย พ.ศ. .... ดิฉันสนับสนุนความหลากหลายในวิถีชีวิตที่แตกต่าง แล้วก็ การสร้างความเท่าเทียมให้คนทุกคนมากขึ้น มีจารีต มีประเพณี มีวัฒนธรรมต่าง ๆ มากมาย ที่เกิดขึ้นจากวิถีชีวิตดั้งเดิมของกลุ่มชนเผ่าพื้นเมือง นี่เป็นองค์ความรู้ที่สำคัญในการดำรงชีวิต เป็นอาชีพของชนเผ่าพื้นเมือง ยังคงต้องพึ่งพาอาศัยองค์ความรู้และวัฒนธรรมของบรรพบุรุษ มาใช้ในการดำเนินชีวิต แต่จะเรียกได้ว่าหลาย ๆ ครั้งภูมิปัญญาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นนี้กลับถูก ทำลายลงเพียงเพราะกรอบของกฎหมาย เช่น เรื่องป่าอนุรักษ์ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญมาก สำหรับพี่น้องชนเผ่าพื้นเมืองที่มีการดำเนินชีวิตอยู่ร่วมธรรมชาติและป่ามาโดยตลอด

กลุ่มชนเผ่าพื้นเมืองที่อาศัยอยู่บริเวณป่าอนุรักษ์นั้นมาก่อน กลับได้รับ ผลกระทบจากนโยบายการอนุรักษ์ป่าที่เน้นการสงวน การรักษา การห้ามใช้ประโยชน์จนเกิด เป็นคดีความต่าง ๆ มากมาย แม้ภาคประชาชนในนามของสมัชชาป่าไม้พลเมืองเองก็ตาม ก็จะได้ดำเนินการขับเคลื่อน เพื่อผลักดันให้เกิดสิทธิชุมชนในการจัดการป่านั้นเป็นสิทธิ ขั้นพื้นฐานของชุมชนในทุกผืนป่า แล้วก็มุ่งเน้นการทำงานเชิงพื้นที่โดยครอบคลุมป่าไม้ ทุกประเภท หรือที่เรียกว่าภูมิทัศน์ป่าไม้ เพื่อทำให้ชีวิตความเป็นอยู่ของชุมชนนั้นสามารถ รับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และส่งเสริมการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ และการสร้างเศรษฐกิจที่มั่นคงได้อย่างครอบคลุม ตัวดิฉันเองก็เป็นนักเรียนมานุษยวิทยา แล้วก็เคยทำงานในสาขาของมานุษยวิทยาด้วย ได้มีโอกาสไปพื้นที่ที่มีกลุ่มชาติพันธุ์พี่น้อง ชาวปกาเกอะญอที่จังหวัดลำปางนะคะ หรือแม้กระทั่งในจังหวัดภาคอีสานในกลุ่มชาติพันธุ์ ต่าง ๆ เองก็ตาม เห็นความใฝ่ฝันของพี่น้องต่าง ๆ วัฒนธรรมท้องถิ่น เรื่องเล่านิทาน ที่มีเอกลักษณ์เป็นความสวยงาม ที่เราไม่อาจเรียกว่าเป็นวัฒนธรรมไหนดีกว่าวัฒนธรรมไหน ดิฉันอยู่ในพื้นที่ในการเป็นนักวิจัยก่อนมาเป็นนักการเมืองนี้นะคะ ในพื้นที่ภาคเหนือ ภาคอีสาน เพื่อที่จะเข้าใจถึงวิถีชีวิตดั้งเดิม แล้วก็ได้รับฟังปัญหาที่เกิดขึ้นมากมาย โดยเฉพาะ เรื่องป่าไม้ที่คนอยู่กับป่ามาโดยตลอด แม้จะได้รับประโยชน์จากทำการเกษตรในพื้นที่ป่า แต่ชนเผ่าพื้นเมืองก็มีวิธีการในการอนุรักษ์ป่าไม้ที่น่าสนใจ ในการปลูก การรักษา แล้วก็ การใช้ประโยชน์ไปพร้อม ๆ กัน แต่ก็ดูเหมือนว่าสิ่งเหล่านี้กลับไม่สามารถทำได้ในปัจจุบัน เพราะกรอบของกฎหมายที่มุ่งเน้นการรักษาสิ่งแวดล้อม โดยไม่คำนึงถึงผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ในพื้นที่นี้มาก่อน

การนำแนวทางการจัดการของป่าชุมชนโดยการทำให้กฎหมายเป็นเครื่องมือ ในการส่งเสริม แล้วก็การคุ้มครองของสิทธิชุมชนจะช่วยขยายผลการทำงานออกไป ในวงกว้าง และการสร้างความร่วมมือกับภาคธุรกิจบนฐานความร่วมมือที่เท่าเทียมกัน ทำให้ป่าชุมชนเป็นแหล่งงานและรายได้ สร้างการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์และการจัดการป่า ให้เกิดขึ้นจริง มีประสิทธิภาพ แล้วก็บรรลุเป้าหมายการเพิ่มพื้นที่ป่าที่กำหนดไว้ การตั้ง สภาชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย จะช่วยสนับสนุนในการดำรงชีวิตแบบชนพื้นเมือง ภูมิปัญญาดั้งเดิม แล้วก็ช่วยส่งเสริมการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น ภาษา เรื่องเล่า เพลง นิทาน กลอนอันล้ำค่า และเป็นไปอย่างมีรูปธรรม และมีการจัดการที่เหมาะสม โดยมีตัวแทน ที่เข้าใจพี่น้องชนเผ่าพื้นเมืองอย่างแท้จริงในการดำเนินการ นอกจากนี้แล้วการตั้งสภาชนเผ่า พื้นเมืองยังเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการลดความเปราะบางในสังคม ช่วยรักษาสิทธิพลเมือง ที่พึงมี และเป็นกระบอกเสียงสำคัญที่จะใช้ในการสื่อสารกับภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อการสร้าง น้ำหนักให้สังคมได้ยินปัญหาและรับฟังสิ่งที่พี่น้องเราต้องการ โดยเฉพาะชุมชนที่พึ่งพาป่า ทำกิน การดำรงชีวิตทำให้ได้รับผลกระทบจากการอนุรักษ์ นโยบายจากการอนุรักษ์ป่า เน้นการสงวนรักษา แต่ว่าห้ามการใช้ประโยชน์ ปัจจุบันยังมีประชาชนถูกดำเนินคดี ทางกฎหมายเป็นจำนวนมาก กรณีการเสียชีวิตของคุณบิลลี่ พอละจี ก็เป็นตัวอย่างหนึ่ง และยังมีกลุ่มพี่น้องชาติพันธุ์ที่ถูกกระทบ ถูกกีดกันให้เป็นคนชายขอบไปโดยปริยาย วาทกรรมจากการพัฒนาต่าง ๆ จากโครงการแห่งรัฐ การเอารัดเอาเปรียบทั้งค่าแรง พรากจิตวิญญาณของพี่น้องให้สลายหายไปตามกาลเวลาโดยรัฐเป็นผู้ขีดเขียน ดิฉัน ในฐานะผู้แทนราษฎรของชาวไทยทุกคน ขอเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนให้เกิดการนำ พระราชบัญญัตินี้เข้าสู่รัฐสภาแห่งนี้ เพื่อเป็นแรงสนับสนุนให้เกิดความเท่าเทียมในสิทธิ ขั้นพื้นฐานของพี่น้องชนเผ่าพื้นเมือง รวมไปถึงการอนุรักษ์ไว้ซึ่งจารีตประเพณีที่สำคัญ ซึ่งเกิดขึ้นจากวิถีชีวิตดั้งเดิมของชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย และขอให้เพื่อน ๆ สมาชิก ทุกคนให้ความสำคัญกับประเด็นนี้ด้วย ขอบคุณค่ะ