มานพ เสนอตั้งกรรมาธิการศึกษาแก้ปัญหาชุมชนชายขอบถูกจำกัดสิทธิ

นายมานพ คีรีภูวดล แบบบัญชีรายชื่อ

กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม มานพ คีรีภูวดล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพรรคก้าวไกล สัดส่วนชาติพันธุ์ และชนเผ่าพื้นเมือง ท่านประธานครับ เพื่อประหยัดเวลาผมขออนุญาตดำเนินการ ตามระเบียบข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ผมขออ่านญัตติแล้วก็หลังจากนั้นผมจะ ให้เหตุผลว่าผมยื่นญัตติ เรื่อง ขอให้สภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณา ศึกษาแนวทางแก้ไขปัญหาการเข้าถึงสิทธิตามรัฐธรรมนูญด้านการพัฒนาสาธารณูปโภคและ โครงสร้างพื้นฐานของชุมชนท้องถิ่นในเขตป่าสงวนแห่งชาติและป่าอนุรักษ์ ด้วยปัญหา ข้อร้องเรียนอย่างต่อเนื่องของพี่น้องประชาชน ผู้นำชุมชน ท้องถิ่น รวมถึงปัญหาอุปสรรค ต่าง ๆ ที่ติดขัดในการพัฒนาสาธารณูปโภคและโครงสร้างพื้นฐานของชุมชน ทั้งถนน ไฟฟ้า ประปา รวมถึงโครงการพัฒนาอื่น ๆ ที่ไม่สามารถดำเนินการได้หรือมีความล่าช้า หลายแห่ง แม้จะพยายามเสนอโครงการรับงบประมาณต่อเนื่องทุกปีก็ไม่สามารถที่จะได้รับการอนุมัติ ทั้งในเขตพื้นที่ที่เป็นเขตป่าและเขตพื้นที่อุทยาน เขตป่าอนุรักษ์และพื้นที่ของรัฐอื่น ๆ ส่งผล ให้คุณภาพของพี่น้องประชาชนจำนวนมากที่อยู่ในเขตป่าที่ดินของรัฐกลายเป็นปัญหาที่สั่งสม มานาน กระทบกับการพัฒนาขั้นพื้นฐานของชีวิตพี่น้องประชาชน แม้รัฐธรรมนูญในมาตรา ๕๖ ได้บัญญัติไว้อย่างชัดเจนว่าสิทธิขั้นพื้นฐาน โครงสร้างพื้นฐาน บริการสาธารณะเป็นหน้าที่ ของรัฐ แต่ในทางปฏิบัติเป็นปัญหาในการดำเนินการ เพราะฉะนั้นท่านประธานครับ ผมเลย เสนอญัตตินี้ให้มีการตั้งกรรมาธิการวิสามัญตามข้อบังคับ ข้อ ๔๙ เพื่อหาแนวทางต่อไป

ท่านประธานครับ ผมอยากจะเริ่มอย่างนี้ ประเทศไทยมีทั้งหมด ๗๕,๐๐๐ กว่าหมู่บ้าน หมู่บ้านที่เป็นปัญหาที่ผมได้ยื่นญัตติก็คือไม่สามารถที่จะพัฒนา โครงสร้างพื้นฐานตามเจตนาของรัฐธรรมนูญไม่ต่ำกว่า ๑๐,๐๐๐ หมู่บ้านครับ ที่ดินของ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์ กรมป่าไม้ และที่ดินอื่น ๆ ของรัฐ เขตทหาร ที่สหกรณ์ ปัญหาทั้งหมดครับท่านประธาน พี่น้องประชาชนบอกผมอย่างนี้ครับ ท่าน สส. หมู่บ้านของผมชอบด้วยกระทรวงมหาดไทยครับ เพราะมีผู้ใหญ่บ้าน มีบ้านเลขที่ มีกรรมการ มี อปพร. หมู่บ้านของผมชอบด้วยกระทรวงสาธารณสุข มี อสม. มีสาธารณสุข หมู่บ้านของผมชอบด้วยกับกระทรวงศึกษาธิการเพราะมีครู มีโรงเรียน ทำไมหมู่บ้านของผม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไม่อนุญาตให้เป็นคนไทย อันนี้คือปัญหาใหญ่ ปัญหาทั้งหมดผมศึกษามาตลอดชีวิตและผมเสนอในการประชุมอภิปรายรัฐสภา ชุดที่ ๒๕ มาตลอด ปัญหามันอยู่ที่การอนุญาต กระบวนการอนุญาตต้องให้คนที่ไม่ใช่พื้นที่เป็นคน อนุญาตครับ ผมจะกินข้าว ผมจะทำอะไรผมต้องขออนุญาตคนที่อยู่กรุงเทพฯ ที่เรียกว่า อธิบดี เพราะฉะนั้นวิธีแก้ปัญหาอย่างเดียว ถ้ารัฐบาลชุดนี้ทำไม่ได้ผมคิดว่าไม่ต้องคิดทำอย่างอื่น เมื่อเป็นกระบวนการอนุญาตก็ไม่ต้องมี อนุญาตสิครับ เพราะว่าหมู่บ้านมันชอบด้วยกฎหมาย อยู่แล้ว อันนี้คือสาระสำคัญที่ผมจะอภิปราย ท่านประธานครับ ผมอยากจะให้เห็นภาพว่า ทำไมเรื่องนี้จึงเป็นเรื่องสำคัญ ในเมื่อหมู่บ้านมันชอบด้วยกฎหมายหลาย พ.ร.บ. หลายกระทรวง แต่ว่ากระบวนการพัฒนาตรงนี้งบประมาณทุกปี งบประมาณ ๓.๓ ล้านล้านบาท คนเหล่านี้ไม่มีสิทธิเข้าถึงในแง่ของการพัฒนาคุณภาพชีวิต ผมไม่ได้พูดเฉพาะเรื่องโครงสร้าง พื้นฐาน เมื่อที่มันไม่ชอบด้วยกฎหมาย หน่วยงานราชการซึ่งเป็นหน่วยรับงบประมาณไม่ว่า กรมไหน เช่น กรมพัฒนาที่ดิน กรมวิชาการ กรมอะไรก็ตามแต่เวลาเข้าไปดำเนินการ ไม่สามารถดำเนินการได้ อันนี้คือปัญหาใหญ่ เพราะฉะนั้นก็คือว่ากระบวนการขออนุญาต มันเป็นอุปสรรค เพราะฉะนั้นก็คือหมู่บ้านที่ชอบด้วยกฎหมาย เส้นทางเดิม ถนนเดิม โครงสร้างพื้นฐานเดิม ๆ ที่ อบต. หมู่บ้านเขามีอยู่แล้วก็ไม่ต้องอนุญาตครับ ใครมีงบประมาณ ก็ลงไปทำเลย ยกเว้นพื้นที่ที่จะเปิดใหม่อันนี้ต้องมีการศึกษาเรื่องผลกระทบสิ่งแวดล้อม จะต้องมีคณะทำงาน ทั้งหมดนี้ครับท่านประธานถ้าท่านฟังผมก็จะจบ ทีนี้เรามาดูรายละเอียด เปิดสไลด์เลยครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

คือปัญหาเรื่องนี้ผมคิดว่า สส. ในสภาผู้แทนราษฎรทุกภูมิภาค ไม่ว่าภาคเหนือ ภาคอีสาน ภาคกลาง ภาคใต้ ภาคกลาง อาจจะไม่มีเขตป่าเยอะ แต่ว่าเขตทหารก็เยอะ ที่ราชพัสดุ ปัญหาข้อร้องเรียนของพี่น้อง ประชาชน การประชุมสภาที่ปรึกษาหารือท่านประธานเรื่องพวกนี้ทั้งนั้นครับ โครงสร้าง พื้นฐานถนน ไฟฟ้า ผมคิดว่ามันเป็นเรื่องขั้นพื้นฐานที่ผมได้อภิปรายไปแล้วว่ามันเป็นสิทธิ ของประชาชนที่รัฐจะต้องให้บริการพี่น้องประชาชน สิทธิตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๕๖ การพัฒนาโครงการต่าง ๆ ในแต่ละปีผมคิดว่าเป็นเรื่องที่พี่น้องประชาชนจะต้องขอ งบประมาณ มีเรื่องหนึ่งเป็นเรื่องที่ผมคิดว่าเป็นข้อสังเกต โครงการบางโครงการโดยเฉพาะ ทางหลวงชนบท บางพื้นที่ผมจะไม่เอ่ยถึงหมู่บ้าน ตำบลนะครับ อยู่ในแผนงบประมาณ และชาวบ้านก็ทราบว่าโครงการนี้จะเข้ามาแล้ว หน่วยงานก็แจ้งแล้ว ทางอำเภอหรือ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็แจ้งแล้วว่าโครงการนี้จะได้รับการพัฒนา พอใกล้ ๆ ปลายปีปรากฏว่า โครงการที่ไม่ได้รับอนุญาตทางกรมขอใช้สิทธิขอคืน งบประมาณตรงนี้คล้าย ๆ ว่าเอาไปฝาก ไว้กับพี่น้องชายขอบที่รู้ว่าการอนุญาตเป็นอุปสรรค เอาเงินไปฝาก ถึงเวลาไม่ได้ทำก็ขอ งบประมาณคืน และไม่ได้คืนที่คลังครับ คืนไว้ที่กระทรวงและกรม ไม่รู้เอาไปใช้ที่ไหนต่อ เราก็จะเห็นถนนโผล่ที่ทุ่งนาที่ไม่มีชุมชนอยู่ ท่านประธานเราไม่อยากเห็นภาพอย่างนี้ ข้อติดขัดในข้อกฎหมาย จริง ๆ แล้วท่านสมาชิกก็อภิปราย ก่อนการรัฐประหารผมคิดว่า กระบวนการของท้องถิ่น อบต. เขาก็ดำเนินการตามปกติ แผนพัฒนา ๕ ปี ๑๐ ปี งบ อบจ. งบท้องถิ่น งบจากส่วนกลาง งบที่สนับสนุนส่วนกลางเขาก็ลงมาสนับสนุนก็ดำเนินการไปเลย แต่หลังจากนั้นมันมีเงื่อนไขว่าจะต้องมีกระบวนการย้อนกลับมาที่ส่วนกลาง ที่น่าเศร้าที่สุด ที่อำเภออมก๋อย อบต. จะพัฒนาศูนย์เด็กเล็กได้รับงบประมาณจากส่วนกลางมาทำ ศูนย์เด็กเล็กนะครับท่านประธาน ใช้พื้นที่ไม่เกิน ๑ ไร่ ปรากฏว่าไม่อนุญาตให้ทำ แล้วงบประมาณก็คืนหมด แล้วเด็กจะไปอยู่ที่ไหนครับ เรากำลังพูดถึงคน คนที่เท่าเทียม เราพูดถึงคนที่จะต้องมีศักยภาพในการพัฒนาตัวเอง เด็กก็คืออนาคตของพวกเรา กระบวนการอนุญาตอย่างนี้ผมถามว่าเราจะสร้างความเป็นธรรม และเกิดความยั่งยืนได้อย่างไร สไลด์แผ่นต่อไปผมคิดว่าผมอยากจะให้ท่านประธานได้เห็นภาพ อันนี้ก็คือผมยกตัวอย่าง เขาก็บอกว่าพยายามแก้ปัญหา แล้วมติ ครม. วันที่ ๒๓ มิถุนายน ๒๕๖๓ ผมใช้คำว่า มติ ครม. ที่เขาเรียกว่า มติ ครม. นิรโทษกรรม บอกว่าจะปิดแล้ว ไม่อนุญาตแล้ว ปรากฏว่าหมู่บ้านทั้งประเทศอยู่ในเขตป่าอยู่ โรงเรียนก็ยังอยู่ในเขตป่า สถานี ตำรวจอยู่ในเขตป่า บางอำเภอยังอยู่ในเขตป่าท่านประธาน คือจริง ๆ แล้วต้องไปจับ นายอำเภอ ข้าราชการที่ทำงานตรงนั้นไม่ได้ขออนุญาตเลย ถ้าอย่างนั้นก็คือว่าให้แจ้งใหม่ ให้ทำข้อมูลใหม่ คล้าย ๆ นิรโทษกรรม วันนี้นิรโทษกรรมที่อยู่ในมือผมนี้ ตามมติ ครม. ๒๑,๙๐๘ แปลง ยื่นไปแล้ว ๔๐,๐๐๐ กว่าแปลง เกินไปแล้ว ๓๐,๐๐๐ แปลง ทั้งหมดนี้ มันกองไว้อยู่ที่ ทสจ. ซึ่งเป็นหน่วยอนุญาตที่จะส่งไปส่วนกลาง แล้วผมคิดว่าท่านอธิบดีและ ส่วนต่าง ๆ จะทำอย่างไร อันนี้คือปัญหาทั้งหมดเลยครับ เรายังไม่ได้พูดถึงหน่วยงานอื่น ๆ ที่อยู่ในที่ดินของรัฐ เช่นกรมธนารักษ์ เช่นเขตทหาร ผมไปที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ พี่น้อง ที่นั่นอยู่กันนาน เป็นเขตทหาร เป็นที่ราชพัสดุ ข้างในเป็นตำบลครับ มีสถานีอนามัย โรงเรียน มัธยมถึง ม. ๓ ไม่มีสายไฟฟ้าครับ หมอก็บอกว่าเวลาผู้บังคับบัญชาบอกว่าจะต้อง ฉีดวัคซีน จะต้องป้องกัน วัคซีนต้องแช่ความเย็นครับ จะเอาไฟฟ้าที่ไหน ไฟฟ้าโซลาเซลล์ Solar House ที่ว่านี้เวลาฝนตก แสงไม่พอมันก็ทำงานไม่ได้ครับ เพราะฉะนั้นสิ่งที่มันเป็น ข้ออนุญาตที่มันยุ่งยากลำบากนี้มันเป็นอุปสรรคในการพัฒนาและเป็นข้อขัดขวางของ ส่วนราชการเกือบทั้งหมดเลยครับท่านประธาน ทีนี้เรามาดูนโยบายของท่านนายกรัฐมนตรี ท่านนายกรัฐมนตรี ท่านเศรษฐาได้แถลงไว้ตอนแถลงนโยบายในเรื่องนี้ชัดเจนว่าจะลงทุน ในโครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่งของประเทศ ทางถนน ทางน้ำ ทางราง ทางอากาศ เพื่อเปิดประตูการค้าขายและเปิดโอกาสของประเทศไทย บริหารในรูปแบบของการกระจาย อำนาจ ให้ความสำคัญกับความเท่าเทียมของคนทุกกลุ่ม กลุ่มชาติพันธุ์ โดยจะดูแลให้ มีเกียรติ มีศักดิ์ศรี ให้มีคุณภาพชีวิต เรื่องนี้เรื่องสำคัญท่านนายกรัฐมนตรีได้แถลงนะครับ อันนี้เป็นเรื่องเล็ก ๆ ในระดับ อบต. ในระดับจังหวัด ถ้าหากว่าท่านนายกรัฐมนตรีทำเรื่องนี้ ที่ผมอภิปรายนี้ถ้าทำไม่ได้คือไม่ต้องคิดที่จะทำเรื่องอื่นแล้วครับ เรื่องนี้มันไม่ต้องไปแก้ กฎหมายอะไรมากมาย ไปดูในระเบียบครับ ท่านนายกรัฐมนตรีสั่งการแค่ ๒ กระทรวงก็จบ คือกระทรวงมหาดไทยกับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงมหาดไทย ดูแลคน ๗๐,๐๐๐ กว่าหมู่บ้าน กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมดูแลเรื่องป่า แต่มันมีพื้นที่ที่ทับซ้อนกัน ผมเชื่อ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ว่าหมู่บ้านเกิดก่อนที่จะมีการประกาศ เขตอุทยานและเขตป่าสงวน จริง ๆ แล้วคือกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ไปประกาศทับที่ของกระทรวงมหาดไทย เพราะฉะนั้น ๒ กระทรวงนี้ต้องคุยกัน สั่งการ ไปเลย เรื่องนี้มันจะผิดรัฐธรรมนูญ มาตรา ๕๖ นะครับท่านประธาน เพราะฉะนั้นมันไม่ใช่ เรื่องที่จะต้องไปแก้กฎหมายอะไรมากมาย เป็นแค่อำนาจของฝ่ายบริหารเขาสั่งการลงไป ผมใช้เวลาพอสมควร ผมอยากให้ท่านประธานไปดูรูปก็แล้วกันเพื่อเห็นบรรยากาศ สิ่งที่ น่าสนใจ โรงเรียนนั้นน่าจะเป็นที่เกาะพยามที่นักเรียนจะต้องว่ายน้ำไปโรงเรียน ที่จังหวัด ระนอง ชาวบ้านก็ไม่มีเครื่องไม้เครื่องมือ สามัคคีกันเอาอุปกรณ์เท่าที่มีแก้ปัญหาครับ ภาพต่อไปเห็นไหมครับ สายไฟ Digital ครับท่านประธาน อันนี้ที่อำเภอสบเมย ข้างในเป็น โครงการของ ตชด. ด้วย ซึ่งสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีท่านเสด็จแล้วก็ไปสร้างตรงนี้ แต่ปรากฏว่าปักเสาไฟแล้วคุยกันไม่รู้เรื่อง อย่างไรครับท่านประธาน เป็นเสาไฟฟ้าแบบ Digital ครับ ต่อไปครับท่านประธาน นี่คือสิ่งที่น่าสนใจ ประชาชนทำผ้าป่าระดมทุนเพื่อแก้ปัญหา และมี พระด้วยนะครับท่านประธาน เราจะอยู่อย่างนี้หรือครับ งบประมาณที่เราพูดกันเยอะแยะ มากมาย โครงสร้างพื้นฐานเล็ก ๆ น้อย ๆ ผมคิดว่าให้ อบต. ให้ท้องถิ่น ให้อำเภอ ให้จังหวัด เขาจัดการเถอะครับ ไม่ใช่เขาไม่มีงบ อบจ. บางพื้นที่มีครับ อบต. บางพื้นที่มีครับ แต่สิ่งที่ เขาทำไม่ได้ก็คือเขาบอกว่าต้องขออนุญาต ช่วงสุดท้ายแล้วครับ สิ่งที่ผมเสนอผมอยากจะให้ ท่านประธานเข้าใจในประเด็นอย่างนี้ว่าพื้นที่เดิมทั้งหมดที่ถูกประกาศเป็นหมู่บ้านตาม พ.ร.บ. ลักษณะการปกครองท้องที่ มีผู้ใหญ่บ้าน มีกำนัน มีอะไรพวกนี้ มีขอบเขต ในแนบ ท้ายกฤษฎีกาเขาจะเขียนไว้อยู่แล้วว่าหมู่บ้านนี้สันเขาไหน ทิศตะวันออกถึงไหน ทิศตะวันตก ถึงไหน มีอยู่แล้วครับท่านประธาน ตำบลนี้อยู่ในเขตทิศไหนถึงไหน ในกฤษฎีกาประกาศเขต หมู่บ้านเขตปกครองมันมีอยู่แล้ว ซึ่งหมายความว่าหมู่บ้านเหล่านี้ชอบด้วยกฎหมาย อันเดิม ที่มันมีอยู่ชอบด้วยกฎหมายโครงสร้างพื้นฐานต่าง ๆ ที่ท้องถิ่นและชุมชนจะทำ ไม่ต้องขอ อนุญาต ดำเนินการได้เลย ยกเว้นพื้นที่เปิดใหม่ อยากจะฝากเรื่องนี้ไปยังท่านรัฐมนตรี สิ่งที่ ผมจะทำหน้าที่ต่อไปคือผมจะศึกษารายละเอียด ถ้าหากว่ามีการตั้งกรรมาธิการวิสามัญผมจะ ศึกษารายละเอียดในรูปธรรม รูปแบบ แนวทาง และจะเสนอตามไป อะไรที่นายกรัฐมนตรี ฝ่ายบริหารสั่งการได้ดำเนินการไปเลยครับ เราไม่อยากจะอยู่ด้วยกันในประเทศนี้ที่มันมี ความเหลื่อมล้ำ นอกจากเศรษฐกิจแล้ว เรื่องโครงสร้างพื้นฐานที่เขียนไว้ในรัฐธรรมนูญ ยังเหลื่อมล้ำอยู่ ผมคิดว่าแค่นี้ถ้าเราทำไม่ได้ไม่ต้องคิดทำอย่างอื่นครับ ขอบคุณมากครับ ท่านประธาน