วรวิทย์ บารู หารือถึงผลกระทบจาก พ.ร.ก. การประมงที่ส่งผลรุนแรงต่อชาวประมงพื้นบ้านและอุตสาหกรรมแปรรูปปลาในจังหวัดชายแดนใต้ โดยเฉพาะปัตตานี ซึ่งทำให้เกิดความเดือดร้อน ถูกลิดรอนสิทธิ ถูกจับกุม และสูญเสียชีวิต พร้อมเรียกร้องให้มีการทบทวนและแก้ไขกฎหมายให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตจริง ไม่เน้นเพียงการปลดใบเหลือง IUU และเสนอให้พิจารณาใช้มาตรการอื่นแทนการยึดเรือ เพื่อคืนโอกาสให้ชาวประมงและฟื้นฟูทั้งเศรษฐกิจและทรัพยากรทางทะเล
ท่านประธานสภาที่เคารพครับ ผม วรวิทย์ บารู สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดปัตตานี เขต ๑ พรรคประชาชาติ ซึ่งเป็น พื้นที่ที่ได้รับผลกระทบอย่างยิ่ง อันเกิดจาก พ.ร.ก. การประมง ที่เกือบ ๑๐ ปีที่ผ่านมานี้ พี่น้องชาวประมง ผมเข้าใจว่าไม่เฉพาะแต่ในจังหวัดปัตตานีเท่านั้น จังหวัดที่ทำการประมง ๒๒ จังหวัด ก็ได้รับผลกระทบมากมาย อันเนื่องมาจากการที่ผมเข้าใจว่าเรากระทำ อย่างเร่งด่วน โดยไม่คำนึงถึงข้อเท็จจริงของผู้ประกอบการประมง กฎหมายการประมงที่เรา ใช้อยู่คือพระราชกำหนดนั้น ที่ใช้อยู่ในปัจจุบันมีบทบัญญัติหลายอย่างที่เป็นการจำกัดสิทธิ ของพี่น้องประชาชนชาวประมงเป็นอย่างยิ่ง ไม่สอดคล้องกับสภาพการทำประมงที่แท้จริง ของพี่น้องชาวประมงทั้งหลาย การจำกัดพื้นที่สำหรับการทำประมงก็เป็นประเด็นใหญ่เลย วันก่อนที่ผมมีการหารือ ก็บอกว่าพี่น้องประชาชนชาวประมงพื้นบ้านซึ่งเป็นวิถีของเขาในการ ที่จะไปตกปลาอินทรีย์ที่ห่างไกลออกไปที่แถวเกาะโลซิน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่เขาทำมาหากินอยู่ พอพระราชกำหนดนี้ออกมาก็ทำลายเขา แล้วก็ทำให้คนที่ยากจนอยู่แล้วในพื้นที่จังหวัดปัตตานี ก็ยิ่งยากจนลง
จึงไม่แปลกเลยนะครับเมื่อพระราชกำหนดนี้ออกมา หลายอย่างที่เป็นตัวชี้วัด ความมี ความจนของพี่น้องประชาชนในจังหวัดชายแดนภาคใต้นี้ก็คือ อันหนึ่งที่รายได้สำคัญ ก็คือได้จากการทำประมง แล้วก็ได้จากยางพารา ขณะนี้การประมงยังไม่ได้รับการแก้ไข ยางพาราพอกระเตื้องขึ้น ก็ต้องขอขอบคุณรัฐบาลที่ดำเนินการ มันเร็วนะครับ เมื่อมันมีอะไร ที่เปลี่ยนแปลงในทางที่ดีประชาชนก็พูด เราลงพื้นที่ประชาชนก็พูดถึงเรื่องราคายางที่มันดีขึ้น เพราะฉะนั้นประมงนี้ก็ต้องขอขอบคุณพี่น้องทุกพรรคที่ได้เสนอ พ.ร.บ. เพื่อแก้ไข พระราชกำหนดการประมงอันนี้ขึ้นมา เพราะมันลักลั่นอยู่มาก ที่สำคัญอย่างหนึ่งที่เราเห็นอยู่ ในจังหวัดที่มีการทำประมงทั้งหลาย
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในทางจังหวัดชายแดนใต้มันมีพื้นที่ที่ติดต่อกับทะเล ที่ปลายทางมาเลเซียและอินโดนีเซีย ซึ่งถ้าเราใช้กระบวนการของความเป็นเพื่อนบ้านพี่น้องกัน ปลามหาศาลที่อยู่ในท้องทะเลที่อินโดนีเซียในพื้นที่ที่เป็นประเทศที่ต่อเนื่องกัน ผมเข้าใจว่า เราสามารถที่จะทำประมงต่อไปได้ด้วยความร่วมมืออย่างฉันพี่ฉันน้อง เพราะว่า ประเทศเหล่านั้นในความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีก็ดี การต่อเรือหรือเทคโนโลยีที่ใช้ในการ จับปลา ก็ยังห่างไกลจากประเทศไทยอยู่ เขาต้องมาพึ่งพาเรือหลายลำจำนวนมากที่จาก ประเทศต่าง ๆ เหล่านั้น เมื่อเสียหายก็มาซ่อมมาทำกันที่จังหวัดปัตตานี แต่สิ่งเหล่านี้ อู่ต่อเรือทั้งหลาย อู่ซ่อมเรือทั้งหลาย ซึ่งไม่ได้เป็นไปตามพระราชกำหนดที่ถูกใบเหลืองที่ทาง IUU กำหนดไว้ ซึ่งเป็นเรื่องวิถีของชาวประมงไทยก็ถูก พ.ร.ก. นั้นกำหนดด้วย เลยทำให้ คานเรือต่าง ๆ อู่ซ่อมเรือต่าง ๆ เหล่านี้ก็หมดสภาพ ไม่มีเรือที่มาใช้บริการ แถมอย่างที่ เพื่อนสมาชิกได้พูดไปนะครับ ที่สัญญากับประชาชนเจ้าของเรือว่าจะซื้อ ก็ไม่ได้ดำเนินการ ตามนั้น
๕๐/๑
นอกเหนือจากที่กำหนดพื้นที่ ก็ยังกำหนดคุณสมบัติผู้มีสิทธิรับใบอนุญาต การทำประมงประเภทต่าง ๆ ที่ไม่เอื้อต่อการทำประมง การกำหนดให้การขนถ่ายสัตว์น้ำ ในทะเล สามารถกระทำได้เฉพาะการขนถ่ายไปยังเรือที่จดทะเบียนเท่านั้น นั่นก็เป็นข้อจำกัด ซึ่งมันบั่นทอนการทำอาชีพประมงของผู้ทำประมงอย่างมากเลยทีเดียว เพราะฉะนั้น สิ่งเหล่านี้เป็นเหตุผลในการเสนอ พ.ร.บ. แก้ไขพระราชกำหนด เกือบทศวรรษที่ผ่านมา พ.ร.ก. นี้ใช้มาในปี ๒๕๕๘ จนกระทั่งตอนนี้ปี ๒๕๖๗ ชาวประมงตกอยู่ในสภาพผวา ในสภาพที่สิ้นเนื้อประดาตัวก็มี เพราะว่าอาชีพของเขาจริง ๆ ก็คือลงในทะเลกว้าง นั่นคือ สถานที่ที่เขาทำมาหากิน แต่เมื่อมาถูกกำหนดมันไม่กระทบเพียงแค่เรือนอกน่านน้ำเท่านั้น เรือที่เป็นเรือประมงพื้นบ้านก็มีผลกระทบ ขนาดของเรือที่ออกไปทำการประมงก็ถูกกำหนด แล้วที่สำคัญเมื่อพระราชกำหนดนี้ออกมาก็มีการไล่จับ เราก็ได้เห็นข่าวบ่อย ๆ ไม่ว่าจาก ในทะเลที่นครศรีธรรมราชก็ดีหรือที่อื่น ๆ ก็ดี ที่ปัตตานีบ้านผมในเขตพื้นที่เลือกตั้งของผมนี้ ยืนยันได้เลยว่า ๓ คน ๒ คนเสียชีวิตไปอันเกิดจากการช็อคเมื่อเจ้าหน้าที่ไล่โดยเรือเร็ว อันนี้เกิดมาจากพระราชกำหนดที่อาจจะไม่รู้ข้อเท็จจริงในสภาพที่เป็นจริง วิถีของชาวประมง ไม่ว่าจะเป็นประมงพื้นบ้านหรือประมงพาณิชย์ ถ้าผู้ที่ออกพระราชกำหนดนี้คำนึงถึงสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ ก็คงไม่เกิดในเรื่องของความเศร้าเสียใจที่เกิดขึ้น นอกเหนือจากยากจนแล้ว คือคนจน มันต้องลงทะเลเพื่อทำประมง จะเป็นประมงพื้นบ้านก็ดี หรือประมงพาณิชย์ก็ดี ประมงอาชีพอะไรต่าง ๆ ก็ดีก็ต้องลงทะเล แต่เมื่อลงไปแล้วประชาชนเจอสภาพการเข้มงวด เพื่อที่จะปลดใบเหลืองที่ IUU กำหนดไว้ ก็ทำให้เราไม่ได้คำนึงถึงพี่น้องชาวประมงของเรา จากการที่ประมงของเราสามารถที่จะประสบความสำเร็จในด้านการพัฒนาการประมง จนติดอันดับ ๑ ใน ๑๐ ของโลกเลยทีเดียว แต่ก็มีปัญหาเรื่องพอออกพระราชกำหนด อันนี้ทำให้เราจะเห็นได้อย่างชัดเจน ไม่ว่าจะที่ไหนก็แล้วแต่ที่เป็นแหล่งสะพานปลา แหล่งขึ้นปลาในสะพานปลาต่าง ๆ จากที่ปัตตานี รับปลาจากปัตตานีมาส่งที่มหาชัย ก็แทบร้างไปเลย การทำให้ประมงของเราสิ้นทางทำมาหากิน ก็ส่งผลให้การทำประมงของเรา ที่มันไปข้างหน้า มีความก้าวหน้ากว่าหลายประเทศต้องถดถอยไปด้วยนะครับ
สาเหตุสำคัญที่เกิดขึ้นจากประเทศไทยได้ถูกสหภาพยุโรปและ EU เตือนด้วย ใบเหลืองนี้ ก็เนื่องจากว่าการที่เราไม่ได้วางระบบ ที่เขาว่านะครับ ไม่ได้วางระบบการควบคุม การป้องกันการทำประมงที่ผิดกฎหมาย ซึ่งถ้าหากว่าเรามีความรอบคอบมากกว่านี้ พ.ร.ก. ที่ใช้บังคับอยู่จนถึงขณะนี้ก็จะไม่ออกในลักษณะเช่นนั้น อาจจะต้องคำนึงถึงอาชีพหลัก ของไทยอันหนึ่งเลยทีเดียว เราได้รับประทานปลากระป๋อง ซึ่งบางทีเราอาจจะไม่รู้ว่าอันนี้ เป็นผลิตภัณฑ์ของต่างประเทศ เช่น ถ้าเราดูปลากระป๋องอะยัม ท่านทราบไหมว่าอะยัมนี้ โรงงานผลิตอยู่ที่ปัตตานี แต่ไปติด Sticker ที่ทางมาเลเซีย เหล่านี้คืออาชีพของพี่น้อง ชาวประมง ผู้ประกอบอาชีพไม่ว่าจะเป็นเรือประมงในระดับขนาดไหนก็ตาม แต่ได้สร้าง คุณูปการแก่ประเทศชาติ แถมประชาชนเราก็ทราบใน ๓ จังหวัด การที่จะออกไปในยามค่ำคืน ค่อนข้างที่จะยาก แต่ว่าพี่น้องที่เป็นคนงานเลือกปลา คัดปลา ไม่ว่าจะดึกดื่นขนาดไหน ช่วงไหนก็ตาม เขายังสามารถที่จะมีรถเข้าไปรับในตามหมู่บ้านต่าง ๆ แล้วเขาก็ทำงานมา ได้อย่างดี เป็นรายได้ที่มาเจือจุนครอบครัวได้ อันนี้คือสิ่งที่อยากจะเรียนว่าผลร้ายอันเกิดจาก พ.ร.ก. ที่ใช้บังคับมาถึงเกือบ ๑๐ ปี มันบั่นทอนแล้วมันสร้างผลกระทบ ไม่ว่าจะเป็นรายได้ หรืออาชีพของประชาชนอย่างมากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในจังหวัดที่ได้กล่าวแล้ว
อีกอย่างหนึ่ง พ.ร.ก. ที่ใช้อยู่ในการยึดเรือก็เป็นสิ่งซึ่งถ้าเราพูดไปก็น่าเวทนา การยึดเรือหรือการริบเรือประมงที่ใช้กระทำความผิด แน่นอนมันคนละหลักการของกฎหมาย ที่ต้องการลงโทษให้ผู้ที่กระทำผิดอย่างเหมาะสม แต่นี่กลับริบเรือของเขา ริบเรือประมง ที่กระทำผิด ซึ่งจริง ๆ แล้วก็เพื่อที่จะให้กลับตัวเป็นการประกอบอาชีพหรือไม่กระทำผิด กฎหมาย แล้วอาจจะใช้วิธีการพักเรือก็ได้ หรือระงับการใช้ใบอนุญาตทำการประมง ในระยะเวลาที่เหมาะสม อย่างนี้ก็จะเป็นการช่วยให้ทรัพยากรสัตว์น้ำฟื้นตัวมากขึ้น เหล่านี้ คือสิ่งที่อยากจะให้ทุกฝ่าย แต่ผมเชื่อว่าสภานี้ก็คงจะมองเห็นข้อจำกัดต่าง ๆ เหล่านี้ เพื่อที่จะให้คืนอาชีพประมง คืนความเป็น ๑ ใน ๑๐ ของโลกในการจับปลา แล้วก็เป็นหนึ่ง ของอาเซียนในการจับปลานี้ คืนแก่ชาวประมงต่อไป แล้วมันก็จะสร้างรายได้ จะสร้างอาชีพ แล้วที่สำคัญก็คือเศรษฐกิจของชาติก็จะได้รับการแก้ไข แล้วก็ไปสู่เป้าหมายที่เราต้องการด้วย ขอขอบพระคุณครับ