พิทักษ์เดช เดชเดโช หารือปัญหาข้อจำกัดของกฎหมายประมงที่ส่งผลกระทบต่อชาวประมงพื้นบ้านและสร้างความไม่เป็นธรรม โดยเฉพาะการจำกัดพื้นที่ทำการ ข้อกำหนดเครื่องมือ และการพักใช้ใบอนุญาตแบบเหมารวม พร้อมเสนอให้มีการปรับปรุงกฎหมายให้แยกประเภทการประมงอย่างชัดเจน คำนึงถึงพฤติการณ์การกระทำผิดและผลกระทบต่อทรัพยากรอย่างรอบด้าน เพื่อคุ้มครองสิทธิและส่งเสริมอาชีพอย่างยั่งยืน รวมถึงเรียกร้องให้ทบทวนมาตรการคุ้มครองแรงงานและโครงสร้างคณะกรรมการให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจสังคมปัจจุบัน สนับสนุนร่างแก้ไขกฎหมายประมงเพื่อสร้างความเป็นธรรมและขอให้พิจารณารับหลักการในวาระแรกต่อไป
กราบเรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ กระผม นายพิทักษ์เดช เดชเดโช สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ลุ่มน้ำปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช ผู้แทนพี่น้องประกอบอาชีพประมงในน่านน้ำ แห่งราชอาณาจักรไทยจากพรรคประชาธิปัตย์ ท่านประธานที่เคารพครับ กระผมได้เสนอ ร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. ๒๕๕๘ พ.ศ. .... โดยมี เพื่อนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรร่วมกันลงลายมือชื่อ เพื่อเสนอร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ด้วย กระผมจะขอเวลาสภาแห่งนี้ เพื่อที่จะอธิบายความเป็นมาถึงหลักการและเหตุผลว่าทำไม จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งยวดที่จะต้องแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. ๒๕๕๘ ท่านประธานครับ ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาพี่น้องชาวประมงได้ประสบปัญหาเป็นอย่างมาก ในการประกอบอาชีพ ทั้ง ๆ ที่พี่น้องชาวประมงก็เป็นประชาชนอีกกลุ่มหนึ่งที่มีเป็นจำนวนมาก และการประมงของไทยก็มีความสำคัญอย่างยิ่งทางเศรษฐกิจ ที่นำรายได้เข้าประเทศได้อย่าง มหาศาลในแต่ละปี
แต่หากไปดูชีวิตของพี่น้องชาวประมงจะพบว่า เป็นสิ่งที่สวนทางกันอย่าง เหลือเชื่อกับรายได้ภาคประมง และนอกจากคุณภาพชีวิตที่ตกต่ำและย่ำแย่ที่ไม่ค่อยได้รับ ความสนใจใยดีจากภาครัฐอย่างที่ควรจะเป็น แล้วสิ่งที่กระหน่ำซ้ำเติมพวกเขาก็คือการออก กฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับต่าง ๆ มาบังคับใช้เสมือนเหมือนพวกเขาเป็นอาชญากร จนตอนนี้ประมงไทยคงได้แต่รอวันสูญพันธุ์ หลายคนถอดใจเลิกอาชีพหรือต้องอยู่อย่างทรมาน อย่างจำใจ เพราะทำมาหากินเลี้ยงชีพด้วยอาชีพประมงมาทั้งชีวิต จะไปเริ่มต้นอย่างอื่น ก็ไม่ใช่ที่จะเป็นเรื่องง่าย พี่น้องประมงไทยเจอปัญหาจากกฎหมายที่เป็นปัญหาและ เป็นอุปสรรคอย่างนี้เรื่อยมา เจออย่างไรก็อย่างนั้น ไม่มีการคิดที่จะแก้ไขอย่างเป็นระบบ แต่ในสมัยสภาที่ผ่านมาท่านประธาน ผมต้องขอชื่นชมเพื่อนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ที่ได้เสนอร่างแก้ไขกฎหมายเกี่ยวกับประมง โดยเฉพาะคุณกันตวรรณ ตันเถียร อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพังงากับคณะ แต่โชคไม่ดีสภาก็หมดวาระไปทำให้ ร่างนั้นตกไปอย่างน่าเสียดาย ท่านประธานที่เคารพครับ แม้ร่างจะตกไป แต่ปัญหาของพี่น้อง ชาวประมงยังไม่ได้ตกไปครับท่านประธาน ทำให้ความรู้สึกของพวกเขา ทำให้ความรู้สึกของ พวกกระผมที่เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคประชาธิปัตย์ เกิดความรู้สึกสงสารพี่น้อง ชาวประมง เพราะเราเป็นลูกหลานของทะเลกันทั้งนั้น แต่ปัญหาที่ยังคงอยู่จนถึงทุกวัน ก็จะต้องถูกแก้ไข วันนี้วิถีชาวประมงไทยเปลี่ยนแปลงครับท่านประธาน จึงเป็นที่มาของ กระผมและคณะ จำเป็นต้องใช้สภาแห่งนี้เพื่อให้ฝ่ายนิติบัญญัติเป็นการตั้งต้นในการแก้ไข ปัญหาให้กับพี่น้องชาวประมงอย่างเป็นระบบ และเกิดความยั่งยืนอย่างแท้จริง
ท่านประธานที่เคารพครับ เราจะต้องยอมรับว่าปัจจุบันกฎหมายว่าด้วย การประมงที่บังคับอยู่มีหลายเรื่องที่เป็นสาระสำคัญ ไปจำกัดสิทธิของพี่น้องชาวประมง ไม่ว่าจะเป็นการจำกัดอาณาบริเวณทำการประมงพื้นบ้านให้อยู่ในเขตเฉพาะทะเลชายฝั่ง ทะเลที่มีอาณาเขตอันกว้างใหญ่ไพศาล ทำไมเราจะต้องไปจำกัดพวกเขาให้เข้าถึงทรัพยากร ของพวกเขา ผมไม่เข้าใจ เรือก็ไม่ได้ใหญ่โตอะไรนักหนา แต่เราไปจำกัดพวกเขา เขารู้จัก ทะเล รู้จักลม รู้จักคลื่น รู้จักที่จะไปหาปู หาปลา แล้วก็ปล่อยให้เขาทำมาหากินได้ไหม อย่าให้กฎหมายไปตัดสิทธิลิดรอนสิทธิของเขา ต่อมาการกำหนดคุณสมบัติของผู้มีสิทธิที่จะ ขอรับใบอนุญาต ไม่เอื้อต่อการทำการประมง ตรงนี้เป็นการจำกัดสิทธิในการเข้าถึงในการ ทำอาชีพประมงเช่นกัน
อีกเรื่องที่เป็นปัญหาไม่น้อยกว่า ก็คือการจำกัดการใช้เครื่องมือในการทำ การประมงในเวลากลางคืน ชาวประมงที่ทำกันมาเป็นศตวรรษตั้งแต่รุ่นปู่ รุ่นย่า รุ่นทวด วันนี้กฎหมายฉบับนี้ไปทำลายเขา ไปสร้างให้เขาทำประมงในสิ่งที่ผิดกฎหมาย มันเป็นสิ่งที่ ชอกช้ำระกำใจที่สุดสำหรับกระผมที่เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ในเขตลุ่มน้ำที่มีพี่น้อง ชาวประมงเยอะ ท่านประธานครับ ผมในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในพื้นที่มีพี่น้อง ชาวประมงจำนวนมาก แล้วก็เชื่อว่าเมื่อสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในเขตพื้นที่ของหลาย ๆ ท่าน ก็มีพี่น้องทำการประมงเป็นจำนวนมากเช่นกัน จึงเชื่อว่าท่านจะต้องได้รับการร้องเรียน การบอกเล่าต่อท่านในฐานะเป็นตัวแทนของพี่น้องประชาชน ให้มาช่วยแก้ไขปัญหาเรื่องนี้ ให้เขาด้วย อย่างการกำหนดให้ขนถ่ายสัตว์น้ำในทะเล ทำได้เฉพาะเรือขนถ่ายที่จดทะเบียน เท่านั้น ก็เป็นประเด็นปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างมากในภาคปฏิบัติ นี่คือตัวอย่างของคนออกกฎหมาย ที่ไม่เคยทำการประมง ไม่ได้เป็นผู้ออกกฎหมายมานั่งเทียนเขียนข้อบังคับ สุดท้าย คนทำประมงจริง ๆ ก็ทำมาหากินลำบาก สร้างอุปสรรคในการทำอาชีพของเขาเป็นอย่างมาก
ไปดูส่วนผู้มีอำนาจในการกำหนดทิศทางกันบ้าง คณะกรรมการประมง ประจำจังหวัด เราจะเห็นได้ว่าได้กำหนดสัดส่วนให้ผู้ที่ไปดำรงตำแหน่งอย่างไม่เหมาะสม และสมดุล ทำให้เกิดความได้เปรียบ เสียเปรียบ ในการลงมติในเรื่องต่าง ๆ ตรงนี้จะต้อง กำหนดใหม่ ผู้มีส่วนได้เสียที่เข้ามามีส่วนร่วมอย่างเหมาะสมต่อไป มาตรการการคุ้มครอง แรงงาน นี่ก็ต้องยอมรับว่าตามกฎหมายเดิมยังไม่สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจและสังคม ในปัจจุบัน ซึ่งต้องยอมรับว่ามีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วมาก
เรื่องการกำหนดโทษท่านประธานครับ ไม่น่าเชื่อว่าที่เราเห็นว่าการกำหนดโทษ ที่บังคับใช้อยู่นั้นมุ่งพิจารณาเฉพาะของเรือเป็นสำคัญ ขนาดเรือนะครับไม่ใช่เอาพฤติการณ์ เรือยิ่งใหญ่ยิ่งผิด แบบนี้ก็ไม่สมควร โดยหลักขั้นพื้นฐานในการถูกดำเนินคดี ผมคิดว่า เจตนารมณ์ทางกฎหมายควรคำนึงถึงความร้ายแรงของพฤติการณ์ในการทำความผิด รวมไปถึงการดูความเสียหายด้วยว่า ถ้าเกิดขึ้นกับทรัพยากรสัตว์น้ำและสิ่งแวดล้อมอย่างไร และเป็นเรื่องสำคัญที่จะต้องเข้าไปดูแลขณะนี้เป็นสำคัญ เพราะนอกจากการจำกัดสิทธิแล้ว ต้องถือว่าการกำหนดอัตราโทษต่าง ๆ ด้วย Idea แบบนี้เป็นการลิดรอนสิทธิของ พี่น้องชาวประมงเช่นกัน การกำหนดค่าปรับ เรือลำละ ๑๐๐,๐๐๐ บาท ปรับ ๑ ล้านบาท เรือลำละ ๑ ล้านบาท ปรับ ๑๐ ล้านบาทนี่ไม่ใช่วิธีการแก้ปัญหาของพี่น้องชาวประมง เราจะต้องแก้ไขกฎหมายฉบับนี้ ผมรอแล้วรอเล่าท่านประธานครับ กฎหมายฉบับนี้ผมจะพูดได้ ว่าเป็นกฎหมายฉบับรอครับ วันนี้เพื่อนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรร่วมกันคิดทำกฎหมายกัน เสร็จแล้ว แต่วันนี้ต้องรอ ครม. พูดได้ว่าเป็นกฎหมายฉบับรอ แต่ด้วยความช้ำใจของพี่น้อง ชาวประมงและพี่น้องสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร วันนี้ก็จำเป็นต้องรอ เพราะเรามือไม้มันน้อย ท่านประธานที่เคารพครับ วันนี้จะเห็นได้ว่าการรับรายงานผลการรับฟังความคิดเห็นและ การวิเคราะห์ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากการร่างกฎหมาย ซึ่งเป็นการดำเนินการตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๗๗ ผมก็ได้อ่านการรับฟังความคิดเห็นจากเอกสารที่ไปรับฟังมา ท่านประธานครับ ได้รับความคิดเห็นจากพี่น้องประชาชน ต้องบอกว่าพี่น้องประชาชนส่วนใหญ่เห็นด้วยกับ การแก้ไขพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. ๒๕๕๘ และการแก้ไขเพิ่มเติมในรายงานฉบับนี้ จากการไปสอบถามพี่น้องประชาชนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พี่น้องชาวประมงเห็นตรงกันว่า ควรที่จะมีการแก้ไขเพิ่มเติมให้เกิดความชัดเจน ครอบคลุมกิจการประมงและเป็นการ จัดระเบียบการประมงในประเทศไทย เพื่อป้องกันมิให้ทำการประมงที่มิชอบด้วยกฎหมาย
สิ่งหนึ่งท่านประธานครับ ที่รายงานรับฟังความคิดเห็นสะท้อนมาอย่างชัดเจน และผมเห็นว่าเป็นประเด็นหลักก็คือ การบรรเทาเยียวยาความเดือดร้อนของประชาชนและ ชาวประมงผู้ประกอบอาชีพสุจริต ที่ได้ผลกระทบจากการบังคับใช้กฎหมายในช่วงที่ผ่านมา กฎหมายที่ดีต้องเป็นกฎหมายที่มีความเป็นธรรมกับพี่น้องชาวประมง ควรให้โอกาสในการ เข้าถึงการประกอบอาชีพ ถึงเวลาแล้วที่ทุกองคาพยพ ไม่ว่าจะเป็นรัฐบาล ไม่ว่าจะเป็น ฝ่ายนิติบัญญัติจะต้องส่งเสริมให้การประมงมีประสิทธิภาพสูงสุด เกิดประโยชน์กับพี่น้อง ประชาชน และสิ่งที่สำคัญหากเราทำสิ่งนี้ได้สำเร็จส่งผลอย่างต่อเนื่องต่อสภาพเศรษฐกิจ ในสังคมไทยในปัจจุบัน
ท่านประธานที่เคารพครับ กระผมขอลงรายละเอียดเท่าที่จำเป็นเพื่อที่จะ ไม่ให้รบกวนเวลาของเพื่อนสมาชิกและสภาอันทรงเกียรติแห่งนี้ เพื่อให้เกิดความชัดเจน ครอบคลุมกิจการประมงและการจัดการระเบียบของประมงในน่านน้ำ เพื่อป้องกันมิให้มีการ กระทำการประมงโดยมิชอบด้วยกฎหมาย สิ่งแรกควรที่จะกำหนดนิยามคำว่า ประมงพื้นบ้าน และประมงพาณิชย์ขนาดเล็ก ให้เกิดความชัดเจน ให้ทุกฝ่ายเห็นตรงกัน เราต้องยอมรับ ความจริงอย่างหนึ่งว่า ในปัจจุบันบางพื้นที่พี่น้องชาวประมงอาจได้รับการสนับสนุน ด้านเงินลงทุนหรือมีเรือประมงหลายลำ เมื่อเป็นเช่นนั้นการทำประมงในลักษณะนี้ จึงไม่ใช่การทำประมงพื้นบ้านเพื่อยังชีพ จึงต้องกำหนดบทนิยามให้มีความชัดเจนยิ่งขึ้น โดยการจัดการประมงลักษณะนี้ให้อยู่ในประเภทประมงพาณิชย์ขนาดเล็ก ผมไปรับฟัง ความคิดเห็นจากหลายจังหวัด การเพิ่มเติมคำว่า ประมงพาณิชย์ขนาดเล็ก พบว่าพี่น้อง ชาวประมงจำนวนมากเห็นด้วย
ท่านประธานครับ อีกสิ่งหนึ่งที่พวกเรารับรู้ข้อมูลมาแล้วปวดใจที่สุด เรือประมงที่ถูกดำเนินคดี ท่านทราบไหมครับว่าช่วงที่ผ่านมาเจ้าของเรือประมงเป็นเจ้าของ เรือหลายลำต้องเจ็บช้ำเพียงใด เพราะมีแค่เรือลำใดลำหนึ่งของเขากระทำความผิดทาง กฎหมาย และกฎหมายเล่นงานเขาอย่างเต็มที่รวมไปถึงเรือทุกลำ เรียกว่าเรือเน่าลำเดียว เจ๊งทั้งกิจการ ท่านประธานครับ ไม่ใช่ซวยแค่เจ้าของนะครับ ลูกจ้าง ลูกเรือก็ต้องตกงาน ไปด้วย ผมคิดว่าโดยหลักการก็ควรจำกัดให้มีความผิดเฉพาะลำเรือที่กระทำความผิดเท่านั้น จะพิจารณารวมไปถึงเรือลำอื่น ๆ ไม่ได้ ที่มีเจ้าของด้วยกันไม่ได้ แต่หากเจ้าของสมรู้ร่วมคิด ก็สืบสาวไปเอาความผิดตามพยานหลักฐาน แต่เราอย่าเหมารวมครับท่านประธาน เพราะว่า เป็นการทำให้พี่น้องชาวประมงเกิดการเสียงานสูญเสียรายได้ ต้องหยุดการประกอบอาชีพ ประมง แถมยังต้องเสียเวลา ทุนทรัพย์มาต่อสู้คดีที่มีระยะเวลาอย่างยาวนาน เน้นอีกครั้ง นะครับ ควรพิจารณาเฉพาะเรือที่กระทำความผิดเท่านั้น ท่านประธานที่เคารพครับ ปัญหาต่าง ๆ เหล่านี้ได้สะท้อนให้เห็นถึงสภาพปัญหาของพี่น้องประชาชน ถึงขนาดพี่น้อง ชาวประมงได้กล่าวว่า พระราชกำหนดฉบับนี้ที่บังคับใช้อยู่ในปัจจุบันเป็นการลิดรอนสิทธิ อย่างมาก ผู้ขอรับใบอนุญาตเรือประมงคนหนึ่งมีเรืออยู่หลายลำมีการกระทำความผิด ตามกฎหมายดังกล่าว ส่งผลให้ถูกพักใช้ใบอนุญาตทั้งหมดครับ ทั้งหมดถือว่าจึงไม่เป็นธรรม กับผู้ได้รับใบอนุญาตทางการประมง
ท่านประธานครับ ผมเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่เติบโตจาก Zone ภูเขา วันนี้ผมได้มาเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในพื้นที่ลุ่มน้ำที่มีการทำการประมงอย่างมาก ผมรู้สึกภูมิใจที่ได้ร่วมในการแก้ไขกฎหมายฉบับนี้ เพื่ออำนวยความสะดวกให้ความเป็นธรรม กับพี่น้องชาวประมงทั้งประเทศไทย ปัญหาของพี่น้องชาวประมง ไม่ว่าจะเป็นประมงพื้นบ้าน หรือประมงพาณิชย์ ต้องเรียนต่อท่านประธานว่าเป็นปัญหาที่สะสมมาอย่างยาวนาน วันนี้ถือ เป็นโอกาสที่ดีที่ฝ่ายนิติบัญญัติ ซึ่งถือว่าเป็นตัวแทนของพี่น้องปวงชนชาวไทย จะได้ร่วมกัน พิจารณาร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. ๒๕๕๘ พ.ศ. .... และผมก็เชื่อว่า เมื่อท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้เห็นร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้แล้ว ด้วยหลักการและเหตุผลดังที่ผมได้กราบนำเรียนท่านประธานไปข้างต้น ต้องขอพี่น้อง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้โปรดสนับสนุนลงมติรับหลักการในวาระที่ ๑ ส่วนรายละเอียด ที่เพื่อนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เห็นว่ายังไม่ตรงกับความคิดเห็นของเพื่อนสมาชิก สภาผู้แทนราษฎรในรายละเอียดบางส่วน ก็ขอให้เพื่อนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร โปรดรับหลักการ เพื่อที่จะนำไปพูดคุยผ่านกระบวนการในชั้นคณะกรรมาธิการพิจารณา ร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ เพื่อขอให้กฎหมายเกิดประโยชน์สูงสุดต่อพี่น้องประชาชน ที่ประกอบอาชีพประมง เกิดประโยชน์ต่อทรัพยากรธรรมชาติ เกิดประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อม อย่างเป็นระบบและยั่งยืนต่อไป ก็ขอฝากเพื่อนสมาชิกช่วยกันผลักดันกฎหมายฉบับนี้ให้เกิด การแก้ไขกฎหมายอย่างสำเร็จ และเกิดความเป็นธรรมต่อพี่น้องชาวประมงทั้งประเทศไทย ขอบพระคุณครับ