เทอดชาติ ชัยพงษ์ อภิปรายเกี่ยวกับการสร้างพลเมืองคุณภาพภายใต้ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข โดยเน้นความสำคัญของพลเมืองที่ตระหนักในสิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานและหน้าที่ตามรัฐธรรมนูญ พร้อมเสนอให้พัฒนาการศึกษาอย่างรอบด้านผ่านหลักสูตรที่มีคุณภาพ การส่งเสริมความคิดเสรีภาพในโรงเรียน และการมีส่วนร่วมของชุมชน รวมถึงบทบาทของครอบครัว โรงเรียน และสังคมในการกล่อมเกลาเด็กและเยาวชน โดยย้ำว่าผู้ใหญ่ทุกคนต้องเป็นแบบอย่างที่ดีเพื่อสร้างคนอย่างยั่งยืนในระบอบประชาธิปไตย
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ผม เทอดชาติ ชัยพงษ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงราย เขต ๕ พรรคเพื่อไทย ญัตติ การสร้างพลเมืองที่มีคุณภาพของประเทศภายใต้การปกครองระบอบประชาธิปไตยที่มี พระมหากษัตริย์เป็นประมุข พี่น้องครับ พลเมืองคือใคร พลเมืองคุณภาพ หมายถึง พลเมือง หรือประชาชนที่มีสิทธิและหน้าที่ในฐานะประชาชนภายใต้การปกครองเดียวกัน และมี วัฒนธรรมเดียวกัน นี่คือคำว่า พลเมือง
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
พลเมือง นั่นก็คือ คนหรือประชาชน ในประเทศไทยทั้งหมดเรียกว่า พลเมือง เพราะฉะนั้นพลเมืองจึงมีตั้งแต่รุ่นเล็กไปจนถึงสูงวัย เหล่านี้คือพลเมืองของประเทศไทย ฉะนั้นสิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานของมนุษย์ตามหลักสิทธิมนุษยชนก็คือสิทธิ ๕ ด้าน สิทธิ พลเมือง สิทธิทางเศรษฐกิจ สิทธิทางการเมือง สิทธิทางวัฒนธรรม ทำไมผมต้องพูดเรื่องนี้ ก่อนครับ ถ้าเราอยากได้พลเมืองที่มีคุณภาพนั้นเราต้องรู้จักว่าพลเมืองคือใคร และสิทธิ เสรีภาพของพลเมืองคืออะไร เสร็จแล้วประชาชนหรือพลเมืองที่ดีนั้นมีหน้าที่ในฐานะที่เป็น คนไทยอย่างไรบ้าง หน้าที่สำคัญของคนไทยตามรัฐธรรมนูญ ๑๐ ประการ ก็คือ พิทักษ์ รักษาไว้ซึ่งชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และการปกครองระบอบประชาธิปไตยที่มี พระมหากษัตริย์เป็นประมุข หน้าที่ในการป้องกันประเทศ หน้าที่ในการปฏิบัติตามกฎหมาย หน้าที่ในการเข้ารับการศึกษาอบรมในการศึกษาภาคบังคับ หน้าที่ในการรับราชการทหาร ตามกฎหมาย หน้าที่เคารพและไม่ละเมิดสิทธิเสรีภาพของคนอื่น หน้าที่ในการไปใช้สิทธิ เลือกตั้งหรือลงประชามติ หน้าที่ในความร่วมมือ สนับสนุน อนุรักษ์และคุ้มครองสิ่งแวดล้อม หน้าที่เสียภาษีอากร และหน้าที่ในการไม่ร่วมมือหรือสนับสนุนการทุจริตคอร์รัปชันทุก รูปแบบครับ แล้วเราจะสร้างพลเมืองที่มีคุณภาพภายใต้การปกครองระบอบประชาธิปไตยที่มี พระมหากษัตริย์เป็นประมุขได้อย่างไร นี่เป็นเรื่องสำคัญครับ เป็นเรื่องสำคัญของประเทศ เป็นเรื่องของคุณภาพของประเทศ เพราะคุณภาพของประเทศนั้นมาจากคุณภาพของ ทรัพยากรมนุษย์หรือคน เพราะฉะนั้นการหล่อหลอมให้เกิดพลเมืองที่มีคุณภาพนั้น ผมเรียกว่า ต้องเริ่มต้นที่การจัดการศึกษาที่มีคุณภาพ การจัดการศึกษาที่มีคุณภาพนั้นเป็นการศึกษา ๓ ขาครับ
ขาแรก คือ ขาครอบครัว ครอบครัวที่มีลูกหลานในครอบครัวของตนเอง ที่เคารพสิทธิ มีส่วนร่วม มีบรรยากาศของการรับฟังความคิดเห็น มีบรรยากาศแห่งความรัก ความอบอุ่น ความเมตตา
ขาที่ ๒ คือ สถานศึกษา เพราะฉะนั้นขาแรกจะปล่อยไปขาที่ ๒ อย่างเดียว ไม่ได้ ขาแรกต้องเริ่มต้นก่อน เพราะสถาบันเล็ก ๆ เป็นสถาบันสำคัญ พอมาขาที่ ๒ สถานศึกษานั้น สิ่งสำคัญที่สุดจะให้เกิดพลเมืองที่มีคุณภาพ ก็คือหลักสูตรการจัดการศึกษา ที่มีคุณภาพ การเรียนการสอน บรรยากาศในห้องเรียน ในชั้นเรียนที่มีความเป็นประชาธิปไตย ที่ให้เกิดการมีส่วนร่วมแสดงออกความคิดเห็นได้ ภายใต้เสรีภาพและสิทธิของนักเรียน การมี กิจกรรมสำคัญในสถานศึกษา เช่น สภานักเรียนซึ่งได้ดำเนินการมานานพอสมควรแล้ว วันนี้ ก็ยังมีอยู่ และหลายสถานศึกษาก็ถือว่าเป็นความเข้มแข็งในการที่ให้มีสภานักเรียน รวมถึง กิจกรรมนักเรียน วันนี้สถานศึกษาได้เปลี่ยนบทบาทของตนเอง ครูได้เปลี่ยนบทบาทของ ตนเอง จากการสอน จากการสั่งสอนมาเป็นการจัดกิจกรรมให้นักเรียนได้เรียนรู้ผ่านกิจกรรม ให้นักเรียนทำด้วยตนเอง ให้นักเรียนรู้จากสิทธิเสรีภาพ ให้นักเรียนรู้จักหน้าที่ นี่คือหลักการ สำคัญของการสอน
ขาที่ ๓ คือชุมชนท้องถิ่นที่เขาอยู่ ต้องเป็นชุมชนที่มีเสรีภาพ มีบรรยากาศ สร้างสรรค์และบรรยากาศแห่งการมีส่วนร่วม
เพราะฉะนั้น ๓ ขาจึงเป็นหลักสำคัญ จะปล่อยขาใดขาหนึ่งให้ดำเนินการแล้ว เราจะถือว่าเราจะได้คนที่มีคุณภาพนั้นเป็นไปไม่ได้ มันต้องเกิดจากความร่วมมือซึ่งกันและ กันในการที่จะสร้างคนที่มีคุณภาพ สร้างลูกหลานที่มีคุณภาพขึ้น กระบวนการสำคัญของ ๓ ขานั้นก็คือกระบวนการสังคมประกิต ที่เราเรียกว่าการกล่อมเกลาทางสังคม ภาษาอังกฤษ เรียกว่า Socialization นะครับ เริ่มจาการเลี้ยงดู การจัดการศึกษาที่มีคุณภาพ หลักสูตรที่มี คุณภาพ สังคมคุณภาพ สังคมที่มีความปลอดภัย สังคมที่เคารพสิทธิหน้าที่ สังคมที่มีการ เรียนรู้เชิงวัฒนธรรม และสังคมที่สงบสุข นี่เป็นสังคมที่สำคัญที่จะทำให้เกิดพลเมืองที่มี คุณภาพ เพราะฉะนั้นทั้ง ๓ ขาและกระบวนการกล่อมเกลาทางสังคมจึงเป็นเรื่องสำคัญที่เรา ต้องช่วยกันสร้างพลเมืองที่มีคุณภาพขึ้น แน่นอนครับ ผู้ใหญ่ต้องเป็นตัวอย่างที่ดีให้กับ ลูกหลาน ให้กับนักเรียน ถ้าเราเพียงแค่บอกว่าต้องอย่างโน้น ต้องอย่างนี้ แต่เราไม่ปฏิบัติตัว เป็นตัวอย่างที่ดี เขาเรียกว่า แบบอย่างที่ดีมีค่ากว่าคำสอน เพราะฉะนั้นนี่คือกระบวนการที่เขาได้เรียนรู้เชิงวัฒนธรรม เป็นสังคมประกิต เป็นการ กล่อมเกลาทางสังคม นี่เป็นเรื่องใหญ่ครับ เพราะฉะนั้นเป้าหมายสำคัญที่เราทำก็คือพลเมือง ที่มีคุณภาพนั้นต้องเป็นพลเมืองที่รู้จักสิทธิหน้าที่และเสรีภาพของตนเอง เพราะฉะนั้น หน่วยงานสำคัญที่จะต้องรับผิดชอบในการดำเนินการที่จะให้เกิดประชาชนที่มีคุณภาพ พลเมืองที่มีคุณภาพได้นั่นก็คือ หน่วยงานแรกกระทรวงศึกษาธิการ ฉะนั้นการปรับหลักสูตร การปรับเปลี่ยนการเรียนการสอน การให้นักเรียนได้มีกิจกรรม ได้เรียนรู้ผ่านกิจกรรม ได้มี ส่วนร่วมแสดงออก มีบรรยากาศที่สร้างสรรค์ในสถานศึกษาจึงเป็นเรื่องสำคัญ เป็นการ ยอมรับเบื้องต้น ยอมรับแล้วเพื่อจะให้เกิดการเรียนรู้ และเรียนรู้เกิดการสร้างสรรค์ แล้วเราก็ จะได้คนที่มีคุณภาพ สถาบันอีกสถาบันหนึ่งที่ผมมองก็คือ สถาบันฝ่ายนิติบัญญัติ คือรัฐสภา จำเป็นที่ต้องเข้าไปถึงประชาชน สร้างการรับรู้ สร้างพลเมืองประชาธิปไตย ปล่อยให้สถานศึกษา ให้กระทรวงศึกษาธิการอย่างเดียวคงไม่ได้ เพราะฉะนั้นจึงจำเป็นเราต้องมีรัฐสภาที่จะต้อง ไปตั้งในจังหวัดที่เราเรียกว่า รัฐสภาจังหวัด เพื่อจะให้มีบทบาทในการสร้างพลเมืองที่ดี มีคุณภาพของประเทศ ภายใต้การปกครองระบอบประชาธิปไตยที่มีพระมหากษัตริย์เป็น ประมุขครับ นี่คือการมีส่วนร่วมและการทำงานร่วมกันทั้งระบบ เราจะปล่อยคนใดคนหนึ่ง ขาใดขาหนึ่งไม่ได้ แต่ที่สำคัญผู้ใหญ่ต้องเป็นตัวอย่างที่ดี ขอบคุณครับท่านประธานครับ