เรียนท่านประธานสภา กระผม กฤษฐ์หิรัญ เลิศอุฤทธิ์ภักดี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครสวรรค์ เขตเลือกตั้งที่ ๑ คนปากน้ำโพ พรรคก้าวไกล วันนี้ผมขอมีส่วนร่วมในการอภิปรายสนับสนุนญัตติ เรื่อง ขอให้ สภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาแนวทางการแก้ไขปัญหาเรื่อง การบริหารจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ท่านประธานครับ ปัญหาของ การจัดการขยะในประเทศไทยที่สำคัญคือ ปัญหาการจัดการขยะที่ไม่ถูกวิธี ซึ่งมีสาเหตุหนึ่ง มาจากการที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่งมีหน้าที่ในการจัดการขยะในท้องถิ่นของตนเอง กลับไม่มีอำนาจในงบประมาณเพียงพอที่จะกำจัดขยะอย่างถูกวิธีและถูกสุขอนามัยนะครับ
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิดคลิปภาพ)
เราพบว่าในประเทศไทย มีสถานที่กำจัดขยะที่ถูกวิธีและมีมาตรฐาน เพียงแค่ ๑๕ เปอร์เซ็นต์จากทั้งหมดนะครับ โดยปัจจุบันการกำจัดขยะที่นิยมก็คือแบบฝังกลบ ซึ่งนำไปสู่ปัญหาสิ่งแวดล้อม ไม่ว่าจะเป็น มลพิษในดิน มลพิษทางน้ำ และมลพิษทางอากาศ นอกจากนี้เรายังมีปัญหาในเรื่องของ การนำเข้าขยะจากต่างประเทศ เพื่อป้อนเข้าโรงงานกำจัดขยะและโรงงานไฟฟ้าขยะ เนื่องจากขยะในประเทศไม่ได้มีการคัดแยกอย่างถูกวิธี จึงไม่สามารถนำมาใช้ในโรงงานกำจัด ขยะหรือโรงไฟฟ้าจากขยะทั้งหมด ผมขอยกกรณีปัญหาการจัดการขยะในจังหวัดนครสวรรค์ ภาพจากสื่อนะครับ ชาวบ้านร้องสื่อภูเขาขยะจังหวัดนครสวรรค์ส่งกลิ่นเหม็นปล่อยน้ำเสีย นานนับปี มีการร้องเรียนเรื่องมลพิษขยะที่ส่งกลิ่นเน่าเหม็น ขยะที่ปลิวว่อนจากแรงลมตกบน พื้นที่เกษตรและบ้านเรือนโดยรอบ รวมถึงน้ำเสียจากขยะ แม้จะอยู่ในพื้นที่ฝังกลบแต่ก็ส่งผล กระทบอยู่ดีกับประชาชนข้างเคียงอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ท่านประธานครับสถานที่ แห่งนี้จากภาพ คือศูนย์กำจัดขยะมูลฝอยเทศบาลนครนครสวรรค์ ในพื้นที่ตำบลบ้านมะเกลือ อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ เป็นพื้นที่ฝังกลบที่มีพื้นที่กว่า ๒๖๖ ไร่ ปริมาณขยะในเขตเทศบาลทั้งหมดที่รับและรับพื้นที่ใกล้เคียงด้วย เริ่มเปิดพื้นที่ตั้งแต่ ปี ๒๕๔๑ เป็นระบบฝังกลบตามสุขาภิบาล (ไม่มีระบบบำบัดน้ำชะขยะและบ่อติดตาม การตรวจสอบคุณภาพใต้ดิน) จนถึงวันนี้ ๒๖ ปีแล้ว ที่ประชาชนตำบลบ้านมะเกลือต้อง ทนทุกข์กับกลิ่นเน่าเหม็นจากมลพิษของขยะที่เกิดขึ้น ทำให้เกิดปัญหาสุขภาพและชีวิต ความเป็นอยู่ และในกรณีนี้เองครับ ประชาชนตำบลบ้านมะเกลือได้เข้ามาร้องเรียนต่อ คณะกรรมาธิการการที่ดินทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เมื่อวันที่ ๒๘ กันยายน ที่ผ่านมา ผมขอยกตัวอย่างใน Timeline นี้ บ่อขยะแห่งนี้ เพื่อให้เห็นภาพรวมแนวทาง การทำงานของรัฐท้องถิ่น บ่อขยะแห่งนี้เริ่มใช้พื้นที่ฝังกลบ เมื่อวันที่ ๔ มกราคม ๒๕๔๑ จากนั้นก็มีปัญหากระทบกระทั่งกับประชาชนในพื้นที่เรื่อยมา จนมาถึงปี ๒๕๖๓ มีการทำ สัญญาให้สิทธิเอกชนดำเนินโครงการก่อสร้างและบริหารจัดการระบบกำจัดขยะมูลฝอย และขยะบ่อฝังกลบเทศบาลนครสวรรค์ ซึ่งสัญญานี้ประชาชนในพื้นที่ได้ตั้งข้อสังเกตว่า ขาดการประชาสัมพันธ์ และการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างแท้จริง เป็นการรวบรวมผู้คน มาแสดงความคิดเห็นในระบบจัดตั้ง ซึ่งเป็นวิธี Classic ของหน่วยงานที่ตั้งธงไว้ แล้วใช้ กระบวนการเพียงเป็นองค์ประกอบเพื่อให้ผ่านพ้นไป จึงเกิดการร้องเรียนและกระทบกระทั่ง กับประชาชนตลอดมา โครงการนี้ใช้เวลาก่อสร้างเนิ่นช้า เพิ่งส่งมอบไปเมื่อเดือนสิงหาคม ที่ผ่านมา เพื่อคัดแยกขยะในโรงงานแบบปิด นำขยะที่มีอยู่เดิมกว่า ๑ ล้านตันที่เป็นภูเขาขยะ มาคัดแยกเพื่อทำขยะเชื้อเพลิง หรือ Refill Delightful ท่านประธานครับ การจัดการขยะ ในจังหวัดนครสวรรค์ ปัจจุบันมีสถานที่กำจัดขยะทั้งหมด ๑๙ แห่ง มีเพียง ๔ แห่งเท่านั้น ที่มีระบบการกำจัดขยะที่ถูกต้อง ก็คือเทศบาลนครสวรรค์ เทศบาลตาคลี เทศบาลท่าตะโก เทศบาลชุมแสง โดยมีขยะมูลฝอยทั้งหมดทั้งจังหวัด ๘๓๖ ตันต่อวัน นำกลับมาใช้ได้ ๓๙๐ ตัน หรือ ๔๗ เปอร์เซ็นต์ กำจัดได้ถูกต้อง ๓๐๔ ตัน หรือ ๓๖ เปอร์เซ็นต์ แต่กำจัด ไม่ถูกต้อง ๑๔๒ ตัน หรือเท่ากับ ๑ ใน ๕ ของขยะทั้งหมด ต้องกองพะเนินอยู่ในที่กอง เก็บขยะ นั่นหมายความว่าเฉพาะจังหวัดนครสวรรค์แห่งเดียวจะมีขยะที่กำจัดไม่ถูกต้องถึง ๕๑,๘๓๐ ตันต่อปี ท่านประธานครับ ประชาชนตำบลมะเกลือแห่งนี้รับขยะจากพื้นที่ โดยรอบต้องทนทุกจากมลพิษขยะแทนพี่น้องร่วมบ้านเกิดในจังหวัดนครสวรรค์มากว่า ๒๐ ปี พวกเขาเล่าให้ฟังว่าเข็ดหลาบกับคำสัญญาของผู้นำท้องถิ่นในอดีตที่ให้ไว้ว่าจะคืนพื้นที่ทำ สวนสาธารณะ เมื่อ ๒๐ ปี เมื่อครบสัญญาแล้ว แต่ตอนนี้ยังเป็นกองภูเขาขยะอยู่ ภูเขาเข็ดหลาบ กับคำสัญญาที่เลื่อนลอยที่จะดูแลประชาชนในพื้นที่ดั่งญาติมิตร บอกว่าจะชดเชยความทุกข์ ด้วยสวัสดิการและบริการสาธารณะที่ดี ซึ่งยังไม่เป็นจริง พวกเขาเล่าให้ฟังอีกว่า พวกเขา ไม่ได้คัดค้านหรือขัดขวางการพัฒนา แต่ว่าการพัฒนาใด ๆ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องรับฟัง ประชาชนอย่างตั้งใจและรักษาคำสัญญาไว้อย่างซื่อตรง สำหรับข้อเสนอแนะมีหลายเรื่องที่ ดอกเตอร์พูนศักดิ์ เพื่อนของผมได้นำเสนอไปแล้ว ผมขอนำเสนออย่างกระชับ ๔ ด้าน คือ ๑. เราต้องวางกลไกกลางในการกำกับดูแลมาตรฐานการจัดการขยะทั้งประเทศ ๒. คือยกระดับอำนาจหน้าที่ ความสามารถของหน่วยงานคุ้มครองสิ่งแวดล้อม ๓. คือเพิ่ม อำนาจและงบประมาณท้องถิ่นในการบริการจัดการขยะ แล้วก็ ๔. คือสร้างแรงจูงใจสำหรับ การจัดการขยะ เช่น การลดหย่อนภาษีสำหรับการใช้เทคโนโลยีจัดการขยะ ท้ายนี้ผมขอ สนับสนุนญัตติเรื่องขอให้สภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษา แนวทางการแก้ไขปัญหา เรื่อง การบริหารจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ขอบพระคุณครับ