นายปรีติ เจริญศิลป์ นนทบุรี

สวัสดีครับท่านประธานที่เคารพ ผม ปรีติ เจริญศิลป์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนนทบุรี วันนี้ผมมาขออภิปราย เห็นด้วยกับญัตติการตั้งคณะกรรมาธิการสามัญเพื่อการบริหารจัดการขยะขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น ผมเองเป็น สส. เขตครับ ได้รับการร้องเรียนมาจำนวนมากเกี่ยวกับเรื่อง การบริหารจัดการขยะของท้องถิ่น อย่างไรก็ตามการแก้ปัญหาส่วนนี้มันน่าจะเป็นการแก้ ที่ระบบมากกว่าไปโทษใครครับ ผมจะมาแชร์ปัญหาที่พบในท้องถิ่นของผมให้ฟังครับ ขอสไลด์ครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

ข้อแรก ผมลองสำรวจเรื่องเกี่ยวกับ ค่าบริหารจัดการขยะในแต่ละพื้นที่ราคาก็จะไม่เท่ากัน อย่างบ้านทั่วไปในท้องถิ่นของผม ๑๑ อปท. ก็จะมีราคาการจัดเก็บขยะต่อหลังอยู่ที่ ๒๕ บาท ถึง ๔๐ บาทต่อเดือนต่อหลัง โดยที่หมู่บ้านจัดสรรเองก็มีราคาที่สูงกว่า ซึ่งผมได้ลองสืบทราบสอบถามมา หมู่บ้านจัดสรร จะใช้บริษัทเอกชนในการจัดเก็บขยะ ซึ่งจะมีราคาที่สูงกว่าเท่าตัวแน่นอน ในอดีตผมเคยลอง ให้ทีมงานไปสืบข้อมูลมา ปรากฏว่าการจัดเก็บขยะของหมู่บ้านจัดสรรกับบ้านทั่วไปผู้จัดเก็บ กลับกลายเป็นรายเดียวกัน นั่นหมายความว่าท้องถิ่นหรือบริษัทเอกชนเขาก็ใช้รถเก็บขยะคัน เดียวกัน บริษัทเดียวกัน แต่ราคาก็ยังไม่เท่ากันครับ อย่างบางแห่งที่มี อปท. จัดเก็บค่าจัดเก็บ ขยะ ๔๐ บาทต่อเดือน เช่น เกาะเกร็ด เป็นพื้นที่เกาะที่ต้องมีการเคลื่อนย้ายขยะด้วยเรือ ซึ่งงบประมาณเขาก็มีไม่เพียงพอ จึงต้องไปพึ่งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ใหญ่กว่า เช่น เทศบาลปากเกร็ดมาช่วย บนเกาะเกร็ดมีจำนวนหลังคาเรือนประมาณ ๑,๕๐๐ หลังคา เรือน แต่มีผู้ที่จ่ายค่าจัดเก็บขยะต่อเดือนเพียง ๔๐๐ หลัง สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่าหลังที่ไม่จ่าย เกิดอะไรขึ้น เพราะปัญหาทางด้านเศรษฐกิจนั่นเอง จากส่วนนี้ส่งผลต่อมลพิษในเรื่องขยะ เป็นจำนวนมาก ซึ่งเขาจะต้องเอาขยะที่ทางองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของเขาไม่ได้เก็บ ไปทิ้งในถังรวม ทำให้เกิดขยะล้น ปัญหาหนึ่งที่พบที่ได้รับการร้องเรียนคือความถี่ในการ จัดเก็บขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแต่ละแห่งก็ไม่เท่ากัน บางที่สัปดาห์ละ ๒ ครั้ง มาตรฐาน บางที่สัปดาห์ละ ๑ ครั้ง บางที่ ๒ สัปดาห์ ๑ ครั้ง อันนี้ไม่ทราบว่ามาตรฐาน มาจากไหน หรืออย่างไร

เรื่องร้องเรียนอีกเรื่องหนึ่ง คือเรื่องเกี่ยวกับถังขยะมีไม่เพียงพอ ซึ่งผมเข้าใจ ว่าท้องถิ่นจะมีการแจกถังขยะให้กับบ้านเรือนแต่ละแห่งที่มีการชำระค่าขยะ แต่บางแห่ง ก็ไม่ได้รับเพราะเขาเป็นชุมชนที่รถขยะเข้าไม่ถึง จะมีถังรวมที่ให้ทุกคนเดินออกมาเพื่อมาทิ้ง ซึ่งบางทีก็ถังล้น เพราะว่าการจัดเก็บขยะยังไม่เป็นระบบเพียงพอ

ปัญหาสำคัญอีกอันหนึ่ง คือมีการแอบทิ้งขยะในพื้นที่สาธารณะ ที่ผมพบภาพ ด้านซ้ายที่เป็นขยะเป็นซากหัวหมูที่มีการเอามาทิ้งในพื้นที่ตำบลบางพลับ อำเภอปากเกร็ด ส่วนภาพขวาเป็นการทิ้งในพื้นที่ทางหลวง ใต้ทางกลับรถ ในตำบลคลองข่อย อำเภอ ปากเกร็ด ผมลองมาดูในเรื่องของกฎหมาย ภาพซ้ายเมื่อมีการทิ้งขยะในถนนทางหลวงก็จะมี ป้ายประกาศเตือนว่า การทิ้งขยะนี้ผิดกฎหมายตาม พ.ร.บ. ทางหลวง มีโทษปรับและจำคุก ๓ ปี ปรับไม่เกิน ๖๐,๐๐๐ บาท มีป้ายเตือนครับ แต่ปรากฏว่าขยะก็ยังทิ้งในจุดที่ติดป้ายนี้ จนเกือบจะมาทับป้ายเรียบร้อยแล้วครับ แต่ส่วนภาพด้านขวาเป็นพื้นที่ของเอกชนที่เขาติด ป้ายบอกห้ามทิ้งขยะ แล้วเขาสาปแช่งครับ สะอาดมาก ไม่มีใครกล้ามาทิ้งขยะครับ นี่คือสิ่งที่ อยากจะเป็นข้อเสนอของผมต่อคณะกรรมาธิการวิสามัญชุดนี้ ๔ ข้อดังนี้

ข้อแรก อยากให้มีการรณรงค์ปลูกฝังจิตสำนึกของประชาชนตั้งแต่เด็กเลย เหมือนอย่างต่างประเทศ ถ้าท่านไปที่ประเทศญี่ปุ่นท่านเห็นแน่นอนว่าประเทศ ที่สะอาดมาก ถังขยะก็แทบไม่มี คุณสร้างขยะ คุณต้องเก็บขยะของคุณเข้ากระเป๋าเพื่อไปทิ้ง ที่บ้านครับ

ข้อที่ ๒ ผมอยากให้มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรืออำเภอ หรือส่วนภาครัฐ จัดหาสถานที่ทิ้งขยะขนาดใหญ่ในราคาถูกเพื่อไม่ให้มีการไปลักลอบทิ้งในที่สาธารณะ

ข้อที่ ๓ อยากให้ลองศึกษาดูว่าการบริหารจัดการจัดเก็บขยะมันควรจะเป็น สวัสดิการที่รัฐต้องทำให้ประชาชน หรือประชาชนต้องจ่ายเงินให้รัฐกันแน่ถึงจะแก้ปัญหาได้

ข้อที่ ๔ เราควรมีแรงจูงใจให้กับประชาชน เรียกว่าเป็น Incentive ให้กับ ประชาชนที่คัดแยกขยะ เช่น มีการลดค่าจัดเก็บขยะให้เขาถ้าเขามีการคัดแยกครับ เพื่อให้ ผู้จัดเก็บขยะเหล่านี้นำขยะที่คัดแยก ขยะที่มีมูลค่าไปขายได้ครับ

สุดท้ายนี้ก็ยังเห็นด้วยที่จะต้องตั้งกรรมาธิการวิสามัญการบริหารจัดการขยะ ของท้องถิ่น เพื่อให้ประเทศไทยเราดีกว่านี้ ขอบคุณครับ