เรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ดิฉัน นางพรรณสิริ กุลนาถศิริ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสุโขทัย พรรคเพื่อไทย ดิฉันขอเสนอญัตติ ขอให้สภาผู้แทนราษฎร ตั้งคณะกรรมาธิการพิจารณาศึกษาการจัดการ ขยะและสิ่งแวดล้อมในเมืองท่องเที่ยว โดยมีสาระสำคัญของญัตติ ดังนี้
ปัญหาขยะส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทั้งในระดับชุมชน ระดับประเทศ และ ระดับโลก การกำจัดขยะต้นทางที่ไม่ถูกวิธี การนำขยะไปเทกองรวมกันในพื้นที่สาธารณะ แหล่งน้ำ ป่าไม้ ชุมชนพื้นที่เมือง ส่งผลให้เกิดการสะสมและเกิดมลภาวะ เกิดมลพิษมากมาย ที่เรากำลังประสบปัญหาขยะล้นบ่อ แล้วขยะฝังกลบก็ล้นเมือง ทั้งนี้การลอบปล่อยของเสียลง สู่พื้นที่สาธารณะก็เป็นปัญหาที่สำคัญที่ส่งผลต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชน ขณะที่ภาคการท่องเที่ยวไทยกำลังฟื้นตัว อาจจะเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ปริมาณและขยะเพิ่มขึ้น การรณรงค์ส่งเสริมในเรื่องของการทิ้งขยะให้ถูกวิธีอาจไม่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างเพียงพอ รัฐบาลจึงควรกำหนดมาตรการและแนวทางที่ชัดเจน ตลอดจนการใช้กฎหมายอย่างครอบคลุม แล้วก็เคร่งครัดต่อไป ในเรื่องของการจัดการขยะแล้วก็สิ่งแวดล้อม อย่างไรก็ตามพบว่า ภาคการท่องเที่ยวไทยมีการจัดการขยะและสิ่งแวดล้อมที่ดี ที่คำนึงถึงการท่องเที่ยว ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ขอสไลด์แรกค่ะ
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
เรื่องการท่องเที่ยวที่ยั่งยืนที่เป็น แบบอย่างได้หลากหลายรูปแบบที่ควรจะนำมาศึกษาวิเคราะห์และขยายผลให้ครอบคลุม ทั่วถึงทุกภูมิภาคของไทย ทั้งนี้ในการเสนอญัตติครั้งนี้ ดิฉันได้เสนอตามข้อบังคับ การประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. ๒๕๖๒ และฉบับที่แก้ไขเพิ่มเติม ข้อ ๔๙ โดยจะขอเสนอ ข้อมูลรายละเอียดใน ๕ ประเด็น แล้วก็ ๕ ข้อคิดเห็น ดังนี้ค่ะ
ในด้านเป้าหมายการท่องเที่ยว แล้วในด้านสถานการณ์ของขยะและ สิ่งแวดล้อมในปัจจุบัน และในประเด็นของนโยบายการท่องเที่ยวกับการสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดี การบริหารจัดการขยะและสิ่งแวดล้อมในเมืองท่องเที่ยวอย่างมีส่วนร่วม และในประเด็นที่ ๕ ก็คือรูปแบบและกิจกรรมการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม รวมทั้ง ๕ ข้อคิดเห็นในการพิจารณาศึกษาของคณะกรรมาธิการต่อไปค่ะ
ประเด็นที่ ๑ ในปี ๒๕๖๗ รัฐบาลเราก็มีนโยบายที่จะสร้างรายได้และ เศรษฐกิจที่ดีในด้านของการท่องเที่ยวที่ ๓.๕ ล้านล้านบาท รายได้จากการท่องเที่ยว ภายในประเทศ ๑ ล้านล้านบาท และชาวต่างชาติ ๒.๕ ล้านล้านบาท โดยเพิ่มขึ้นจาก ปี ๒๕๖๖ ที่รายได้จากการท่องเที่ยวอยู่ที่ตัวเลข ๑.๒ ล้านล้านบาท ในด้านจำนวน นักท่องเที่ยวค่ะ การเพิ่มนักท่องเที่ยวคนไทย เที่ยวไทยนับว่ามีประโยชน์แล้วก็มีคุณค่าเป็น อย่างยิ่ง มาตรการและการสร้างแรงจูงใจ เช่น มาตรการทางภาษี มาตรการในการเปิดแหล่ง ท่องเที่ยวในโอกาสพิเศษต่าง ๆ ให้กับผู้สูงอายุให้กับเด็กแล้วก็เยาวชนนับเป็นนโยบายที่ดี ของประเทศเรา เป้าหมายนักท่องเที่ยวต่างชาติในปีนี้จะเพิ่มที่จำนวน ๔๐ ล้านคน โดยท่านสุดาวรรณ หวังศุภกิจโกศล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงท่องเที่ยวและกีฬา ก็ได้แถลงว่า ๓ สัปดาห์แรกของปีนี้มีนักท่องเที่ยวต่างชาติเข้าประเทศไทยถึง ๒ ล้านคน อันดับหนึ่งคือ ประเทศมาเลเซีย ประเทศรัสเซีย ประเทศเกาหลีใต้ และประเทศอินเดียตามลำดับภายใต้ นโยบาย Free Visa และมาตรการทางภาษี มาตรการด่านศุลกากร ทั้งนี้จำนวนนักท่องเที่ยว ต่างชาติก็ได้เพิ่มขึ้นตามนโยบาย คาดว่าน่าจะเพิ่มขึ้นอีกประมาณ ๑๒ ล้านคน ดังนั้น การเตรียมตัวเพื่อเป็นเจ้าบ้านที่ดีและการสร้างเมืองน่าเที่ยวจึงเป็นเรื่องที่สำคัญยิ่ง โดยเฉพาะการจัดการเชิงขยะแล้วก็สิ่งแวดล้อม
ประเด็นที่ ๒ สถานการณ์ขยะในปัจจุบันที่บอกว่าขยะล้นเมือง ปี ๒๕๖๔ เรามีขยะอยู่ที่ ๒๔.๙๘ ล้านตัน ในปี ๒๕๖๕ เพิ่มขึ้นเป็น ๒๕.๗๐ ล้านตัน คือเพิ่มถึงร้อยละ ๓ การผลิตขยะสะสมที่เกิดขึ้น ๗๐,๔๑๑ ตันต่อวัน พบว่าเป็นขยะจากเศษอาหาร ขยะพลาสติก เป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลต่าง ๆ จะมีปริมาณเพิ่มขึ้น โดยเฉลี่ยแล้วเราแต่ละ คนผลิตขยะถึง ๑.๐๗ กิโลกรัม ต่อคนทุกวัน ขยะจากแหล่งท่องเที่ยวพบว่าทางทะเล มีปริมาณขยะมากที่สุด โดยเป็นขยะจากบนบกที่พัดหลงส่งลงไปในทะเลถึงร้อยละ ๘๐ ขยะในแหล่งท่องเที่ยวด้านอุทยานแห่งชาติ ในปี ๒๕๖๕ มีปริมาณถึง ๑,๔๖๒.๕๓ ตัน โดยพบว่าเป็นขยะทั่วไปปริมาณมากที่สุด ขยะอินทรีย์ ขยะ Recycle และขยะอันตราย ถึงร้อยละ ๐.๑๓ กิโลกรัมต่อคนต่อวัน ภายใต้วินัยของการท่องเที่ยว การจัดการขยะ ที่ไม่ถูกต้อง การใช้สินค้าและผลิตภัณฑ์ที่สลายได้ยากนับเป็นปัญหาอย่างยิ่งของสังคมไทย แล้วก็สังคมโลกในปัจจุบัน ซึ่งรัฐบาลเองคงจะต้องมุ่งมองในความสัมพันธ์ต่างประเทศก็ดี โดยเฉพาะมาตรการภาคอุตสาหกรรมของสหภาพยุโรป กระบวนการผลิต หรือ แปรรูปสินค้า ภาคอุตสาหกรรมใดที่ไม่ผ่านกระบวนการลดโลกร้อน ลดปริมาณคาร์บอน ก็จะถูกคัดแยกออกไปไม่นำเข้าสู่ประเทศ มาตรการเหล่านี้คงส่งผลกระทบถึงประเทศไทย ด้วย โดยเฉพาะการท่องเที่ยวของไทย ทั้งนี้ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมของไทยคงจะต้อง ติดตามแล้วก็ศึกษากฎระเบียบมาตรฐานการจัดการเชิงระบบเพื่อให้ไม่มีปัญหาและ ผลกระทบต่อไป ในด้านสิ่งแวดล้อมที่มีพิษ ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของอันดับ PM2.5 เราก็ถือว่า เป็นสิ่งแวดล้อมด้านหนึ่งของท่องเที่ยวที่เกิดจากหลายสถานการณ์ มลภาวะอากาศเสีย น้ำเสีย เขม่าควันดำ การปล่อยของเสีย สารประกอบไฮโดรคาร์บอน ก๊าซพิษทั้งหลาย ตลอดจนในเรื่องของการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศล้วนเกิดจากปัญหา เริ่มต้นด้านขยะและของเสียต่าง ๆ ค่ะ
ประเด็นที่ ๓ นโยบายด้านสิ่งแวดล้อมกับการท่องเที่ยวแบบยั่งยืนที่ควรจะ สร้างความตระหนักให้อย่างครอบคลุมแล้วก็ทั่วถึง นโยบายระดับสากลว่าด้วยการท่องเที่ยว อย่างยั่งยืนโดยองค์การท่องเที่ยวโลกแห่งสหประชาชาติได้กำหนดแนวทางไว้ ๑๗ ประการ ไม่ว่าจะเป็นการท่องเที่ยวที่คำนึงถึงขีดความสามารถของธรรมชาติ การควบคุมปริมาณและ จำนวนท่องเที่ยวในแต่ละห้วงเวลากับการท่องเที่ยว แหล่งท่องเที่ยวตามธรรมชาติทางทะเล ที่พบว่ามีปริมาณขยะมาก การสร้างประสบการณ์ท่องเที่ยวอย่างมีคุณค่าให้คำนึงถึง ภูมิปัญญาในพื้นที่ การใช้วัสดุที่สามารถนำกลับมาใช้ได้อีก การท่องเที่ยวที่สมดุลทั้งด้าน เศรษฐกิจ สังคม แล้วก็สิ่งแวดล้อม ทั้งนี้อนุสัญญาแห่งสหประชาชาติก็ได้ควบคุมในเรื่องของ การปล่อยของเสียแล้วก็ไอระเหยของก๊าซคาร์บอน ซึ่งสามารถที่จะมีการปลูกพืชเพื่อทดแทน คาร์บอนเครดิตได้
สำหรับไทยของเราภายใต้อนุสัญญาแห่งสหประชาชาติเราได้ตอบรับนโยบาย เพื่อการสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดี การกำจัดปัญหามลพิษ โดยเฉพาะในเรื่องของด้านการท่องเที่ยว การจัดการขยะและคัดแยกขยะในแหล่งท่องเที่ยวโดยมีชุมชนเป็นฐาน เช่น การฝึกให้เด็ก และเยาวชนรักสิ่งแวดล้อม รักนิเวศทางทะเล ทางป่า สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ควรจะแฝงฝังไว้ใน ระบบการเรียนรู้และการจัดการในเด็ก เยาวชน และบุคคลทุกเพศทุกวัย การท่องเที่ยว สีเขียวค่ะ Green Tourism ๗ องค์ประกอบของสีเขียวล้วนนำไปสู่การจัดการขยะแล้วก็ สิ่งแวดล้อมที่ดีที่เราควรจะได้สร้างหลักสูตรหรือเทคนิค กระบวนการ วิธีการอย่างแพร่หลาย ต่อไป ขอชื่นชมไปยังการจัดการท่องเที่ยวที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อมที่ดี ๆ ในหลายหน่วยงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งหน่วยงานในส่วนของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ไม่ว่าจะเป็น หน่วยงานภาคเอกชน ภาคประชาชนที่ดำเนินการร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพค่ะ
ประเด็นที่ ๔ การบริหารจัดการ ขยะและการจัดการสิ่งแวดล้อมที่ดีของ เมืองไทยเราก็มีให้ชื่นชมอย่างมากมาย โดยเฉพาะความเชื่อมโยงของการจัดการซึ่งดิฉันจะ มองเป็น ๒ ส่วน
ในส่วนแรก การจัดการขยะโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเข้มแข็งสู่จังหวัด สะอาด ในฐานะที่ดิฉันเคยเป็นผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์การบริหารส่วน จังหวัดสุโขทัย ๓ พี่น้องท้องถิ่นเราร่วมมือร่วมใจกันในการจัดการขยะอย่างเป็นระบบ การจัดการขยะทั้งเรื่องของการสร้างเตาเผา บ่อกลบ แล้วก็ในเรื่องของการขนย้ายขยะ ๓ พี่น้องท้องถิ่นต้องบูรณาการกันแล้วจัดการอย่างมีส่วนร่วม นำไปสู่ทุกพื้นที่ของจังหวัดเป็น จังหวัดสะอาด อันนี้ก็เป็นการต่อยอดในแต่ละภาคส่วนในพื้นที่ จากการที่บอกว่าองค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นเข้มแข็งสู่จังหวัดสะอาด อย่างไรก็ตามการจัดการขยะไม่ว่าจะเป็นขยะ มูลฝอยหรือปัญหาขยะมลพิษก็ยังมีระเบียบและกฎหมายหลายประการที่ยังเป็นปัญหาแล้วก็ อุปสรรคที่ควรจะได้ปรับปรุงและแก้ไขโดยกรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมน่าจะเป็นเจ้าภาพหลักในเรื่องนี้
ส่วนที่ ๒ ในความเชื่อมโยง ดิฉันมองว่าการจัดการขยะและการจัดการ สิ่งแวดล้อมที่ดีจะก่อให้เกิดเมืองน่าอยู่ เมืองน่าเที่ยว เมืองน่าอยู่ เมืองน่าเที่ยว ดิฉันหมาย มองไปถึงตัวแหล่งท่องเที่ยว สถานประกอบการ พื้นที่อำนวยการ พื้นที่สาธารณะ ตลาด ถนน แล้วก็องค์ประกอบที่อยู่ในชุมชน ในท้องถิ่น ในบริบทของการท่องเที่ยว รวมทั้ง กิจกรรมการท่องเที่ยว รวมทั้งเทศกาลต่าง ๆ สิ่งเหล่านี้ควรจะมีบริบทของความสัมพันธ์อันดี และเชื่อมโยงไปสู่การจัดการร่วมกันอย่างเป็นระบบค่ะ ทั้งนี้เมืองน่าอยู่ก็จะเป็นเรื่องของ เจ้าบ้านที่ดี แล้วก็เมืองน่าเที่ยวยินดีต้อนรับผู้มาเยือนด้วยสิ่งแวดล้อมที่ดี น่าอยู่ น่าเที่ยว
อย่างไรก็ตาม ในประเด็นที่ ๕ รูปแบบการจัดการท่องเที่ยวที่ดีในประเทศไทย มีหลายพื้นที่ การเรียนรู้ร่วมกันเพื่อจะให้เติบโตโดยที่ไม่ต้องนับหนึ่งใหม่ นั่นก็คือการศึกษา ต้นแบบที่มีความพร้อม อาทิเช่น ที่จังหวัดเพชรบุรีชุมชนบ้านถ้ำเสือ แหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ เชิงขุนเขา การท่องเที่ยวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมสามารถเป็นต้นแบบได้ค่ะ จังหวัดนครปฐม สวนส้มโอแหล่งท่องเที่ยวเกษตรอินทรีย์ ที่ชวนพายเรือลุยสวนเก็บส้มสดใหม่ พร้อมมี รูปแบบการจัดการเรียนรู้ให้กับเด็กแล้วก็เยาวชน ก็ขอชื่นชม ณ ที่นี้ค่ะ จังหวัดตราดเกาะ Low Carbon แห่งแรกของประเทศไทยภายใต้ Green Destination TOP 100 ขององค์การ พัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน เช่นเดียวกับจังหวัดสุโขทัย ตำบลเมืองเก่า จังหวัดสุโขทัย เราได้รับการคัดเลือกให้เป็น Green Destination TOP 100 ในแต่ละ ๑ ปี ก็เลือกไว้ ๑๐๐ แห่ง เพราะฉะนั้นตรงนี้ค่ะดิฉันมองว่าจะเป็นรูปแบบที่ดีที่จะทำให้เกิด การท่องเที่ยวแบบ Low Carbon ที่เกิดขึ้นในเมืองไทยได้ในหลาย ๆ พื้นที่อย่างหลากหลาย
ในประเด็นท้ายสุดของข้อเสนอแนะ อย่างไรก็ตามปริมาณนักท่องเที่ยว ที่เพิ่มขึ้น กระแสของการสร้างเศรษฐกิจและรายได้กับการควบคู่กันไปกับการจัดการขยะ และสิ่งแวดล้อมที่ดีเราทำได้ร่วมกัน โดยดิฉันมีข้อเสนอแนะสำหรับคณะกรรมาธิการที่จะ พิจารณาศึกษาใน ๕ ประการ
ประการที่ ๑ ขอให้ศึกษาระเบียบกฎหมายแผนนโยบายที่เกี่ยวข้องของ ต่างประเทศของประเทศไทยที่เชื่อมโยงกัน เพื่อกำหนดมาตรการและแนวทางที่ชัดเจน ตลอดจนการใช้กฎหมายอย่างครอบคลุม เพื่อการจัดการขยะและสิ่งแวดล้อมในเมือง ท่องเที่ยวอย่างมีประสิทธิภาพค่ะ
ประการที่ ๒ การบริหารจัดการเชิงระบบ โดยเฉพาะแผนงบประมาณแบบ บูรณาการด้านการท่องเที่ยวมีงบประมาณอยู่ที่ ๗,๓๙๔.๓ ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ ๓.๔๔ โดยกระทรวงท่องเที่ยวและกีฬาเป็นเจ้าภาพหลัก ดิฉันว่าสามารถบูรณาการกันได้ทั้งใน ส่วนกลาง ในส่วนภูมิภาค และในพื้นที่ปฏิบัติการก็จะเป็นประโยชน์มากค่ะ
ประการที่ ๓ ขอให้ศึกษาการขยายผลเชิงพื้นที่ที่เป็นต้นแบบการจัดการ สิ่งแวดล้อม การจัดการขยะที่ดีเด่น ซึ่งมีทั้งในส่วนของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ในส่วนของกระทรวงมหาดไทยการท่องเที่ยวชุมชนและในหลาย ๆ ภาคส่วน โดยเฉพาะ ภาคส่วนที่มีภาคประชาชนและเอกชนเป็นแกนหลักทำได้ดีมากในหลายพื้นที่ค่ะ
ประการที่ ๔ ขอให้พิจารณาศึกษากิจกรรมต้นแบบและรูปแบบการท่องเที่ยว ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมีมากมายเช่นเดียวกันค่ะ
ประการท้ายที่สุดนี้สำคัญมากเลยค่ะ เพื่อให้การท่องเที่ยวไทย การจัดการ สิ่งแวดล้อมที่ดีของเมืองไทยของเราแข่งขันได้ในเวทีโลก เรื่องของตัวชี้วัด เรื่องของการสร้าง มาตรฐาน แล้วก็เมืองท่องเที่ยวที่มีมาตรฐานตัวชี้วัดในระดับสากล ดิฉันเชื่อว่าสิ่งเหล่านี้ จะเกิดขึ้นได้จากความร่วมมือร่วมใจของทุกภาคส่วน และมั่นใจว่าเพื่อนสมาชิกสภาผู้แทน ราษฎร จะเห็นด้วยกับดิฉัน และเพื่อนที่เสนอญัตติในครั้งนี้ที่จะร่วมกันพิจารณาศึกษา การจัดการขยะและสิ่งแวดล้อมที่ดีในเมืองท่องเที่ยว เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนต่อไป ขอบคุณมากค่ะ