ปลอดประสพ ชี้วิกฤตประมงไทยจากกฎหมายรุนแรง เสนอแก้ 16 ข้อเยียวยาอย่างเป็นธรรม

กราบเรียน ท่านประธานสภาที่เคารพ และท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่เคารพรักทุกท่าน ผมก็เคย อยู่กับท่านนี่ล่ะครับ แต่ตอนนี้ไม่ได้อยู่แล้วครับ แล้วท่านก็สร้างบ้านใหม่ สิ่งที่ผมจะเรียน ที่ประชุมก็จะมีที่มากับที่ไป ที่มาจะเป็นประโยชน์กว่าที่ไปนะครับ ที่ไปคืออยู่ในมือสมาชิก ทั้งหลายในการแก้ พ.ร.บ. ประมงในอนาคต ซึ่งผมเชื่อว่าจะเข้ามาในสภานี้ ๑-๒ อาทิตย์ ข้างหน้านี้ แต่ที่มานี้มันก็จะเป็นบทเรียนว่าอะไรมันเกิดขึ้น ผมอยากเรียนเล่าให้ที่ประชุมฟังนะครับ ประเทศไทยของผม ของท่านนี้เคยยิ่งใหญ่มาก ในเรื่องการประมงเราเคยเป็นลำดับ ๑ ของโลก เราส่งออกไปทั่วโลก เราเก่งในการเพาะเลี้ยง ทั้งปลา ทั้งกุ้ง มีโรงงานอุตสาหกรรมที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย พัฒนาต่อเนื่องกันมาตลอด ชีวิตราชการของผม ๒๐ ปี ๓๐ ปี แต่ท่านเชื่อไหมครับว่าเจ๊งได้ภายใน ๗-๘ ปีเท่านั้นเอง ทีนี้ถามว่ามันเจ๊งได้อย่างไร ผมคิดว่าท่านควรจะรู้เพื่อจะทำให้มันเข้มแข็งในวันหน้า ก็ต้อง ขออนุญาตท่านประธานสักนิดหนึ่งนะครับว่า ไม่ได้ตั้งใจจะพูดแบบครูนะครับ พัฒนาการ ของมันมี ๔ ขั้นตอน

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

ปี ๒๕๕๑ ในสมัย ท่านนายกรัฐมนตรีสมชาย EU ก็เริ่มอาการที่จะเล่นงาน คือทำตัวเป็นนักอนุรักษ์ แต่ที่จริง ก็เป็นเรื่องของการค้า แล้วก็เรื่องอยากที่จะมีโอกาสในการเข้ามาควบคุมท้องทะเล ซึ่งยังไม่มี เจ้าของ ตอนนั้นประกาศออกมา ๗ ข้อ ให้ใช้ทั่วโลกที่จะค้าขายกับเขา ผ่านไปอีก ๒ ปี ปี ๒๕๕๓ ในสมัยท่านนายกรัฐมนตรีอภิสิทธิ์เขาประกาศเริ่มใช้ ท่านนายกรัฐมนตรีอภิสิทธิ์ ก็ให้กรมประมงปรับปรุงแก้ไขไปในครรลองที่มันเป็นมาตรฐาน พอมาถึงสมัยท่านนายกรัฐมนตรี ยิ่งลักษณ์ ซึ่งสมัยนั้นผมเป็น สส. เป็นรัฐมนตรีด้วยนะครับ เขาก็มาตรวจ ๓ ครั้ง แล้วก็ ไม่เห็นพูดอะไรสักคำ พอมาถึงปี ๒๕๕๘ ในสมัยท่าน พลเอก ประยุทธ์ เขาก็ให้ใบเหลือง ประเทศไทยเลย สบโอกาสเห็นเราเพลี่ยงพล้ำในเรื่องเกี่ยวกับตามความเข้าใจของผมนะครับ คือระบอบประชาธิปไตย พร้อมทั้งเงื่อนไข ๕ ข้อ พอเขาให้ ๕ ข้อปั๊บ รัฐบาลขณะนั้น ซึ่งต้องขออนุญาตเรียกตามความจริงคือเป็นรัฐบาล คสช. ก็ตกใจตั้งศูนย์บัญชาการขึ้นมาเลย ยึดกรมประมง ที่ร้ายที่สุดคือเอาห้องผมเป็นกองบัญชาการ จากนั้น EU ก็ส่งกรม กรมหนึ่ง มาตั้งเงื่อนไขประเทศไทย ๑๒ ข้อ แล้วเอามาติดตามตรวจสอบ ๑๔ ครั้ง ในรอบ ๗ ปี รัฐบาล ไทยก็ตกใจมาก แก้กฎหมายครั้งแรกแก้ไปได้ ๖ เดือน ฝรั่งบอกไม่เอา ต้องแก้ครั้งที่ ๒ ใช้มาตรา ๔๔ แก้ ๒ ครั้ง แถมบังคับให้ประเทศไทยเป็นภาคีองค์การต่างประเทศอีก ๓ ฉบับ ต้องเซ็น MOU กับประเทศที่เขาเรียกว่าประเทศเจ้าท่า ๑๒ ประเทศ กรมประมงก็ปรับ โครงสร้างตัวเอง อันนี้ผมเรียกเองนะครับ กลายเป็นกรมตำรวจประมง มองชาวประมงเป็นโจร เป็นขโมย ความผิดถือว่าร้ายแรงยิ่ง ติดคุกปรับเป็นแสน เป็นล้าน นั่นคือการตอบสนองของ ประเทศไทย ทีนี้ผลที่ตามมาการประมงไทยล่มสลาย ประมงนอกน่านน้ำเคยมีเหลือ ๑,๐๐๐ ลำ เหลือ ๐ ลำ ประมงในน่านน้ำหายไป ๓๐ เปอร์เซ็นต์ ๔๐ เปอร์เซ็นต์ หายไป เป็นหมื่นลำครับท่าน คนงานประมงเป็นแสนตกงาน ๘๐ เปอร์เซ็นต์ ประเทศไทยเคยส่งออก มีมูลค่าถึงปีละ ๓๐๐,๐๐๐ ล้านบาท กลายเป็นประเทศผู้นำเข้าปีละ ๑๐๐,๐๐๐ ล้านบาท บวกไปบวกมา ๔๐๐,๐๐๐ ล้านบาท ๗ ปี ๒.๘ ล้านล้านบาท นั่นคือความเสียหาย ราคาปลา ตกต่ำ ที่ตกต่ำเพราะอะไรรู้ไหมครับ ประเทศเพื่อนบ้านเราที่เขาได้รับใบเหลืองเขาส่งมาขาย ประเทศไทยตอนนี้

อันนี้ก็ต้องฝากสภาช่วยดูด้วยว่ามันเข้ามาอย่างไร ถูกต้องหรือเปล่า ตอนนี้ ต่างชาติเริ่มเข้ามาขโมยปลาของประเทศไทย ไม่ใช่ประเทศไทยแอบไปจับปลาที่อื่นนะครับ สุดท้ายติดคุกกันระนาว ชาวประมงจน ๆ มีเงินในกระเป๋า ๑๐๐ บาท ๒๐๐ บาท ถูกปรับ เป็นแสน เจ้าของเรือถูกปรับเป็นล้าน คนที่ถูกจับ ถูกปรับมากที่สุดพันล้านมันเป็นไปได้ อย่างไร มีเรือ ๔ ลำผิดลำเดียว อีก ๔ ลำ จอดอยู่บ้านก็ผิดไปด้วย นี่คือความเสียหาย ที่ติดตามมานะครับ นี่คือความเสียหายที่พวกเราทั้งหลายแหล่จะต้องแก้ ถามว่าแก้อย่างไร ก็ต้องแก้ที่ตัวบท คือตัวกฎหมายนี่ล่ะครับสภาก็ตั้งกรรมาธิการมา มีผมเป็นประธาน มีกรรมาธิการที่นั่งอยู่ที่นี่ เราศึกษามาเรียบร้อยแล้ว เรายืนยันว่าต้องแก้แน่ ทีนี้มันมีเกร็ด อยู่นิดหนึ่ง ซึ่งผมอยากจะกราบเรียนที่ประชุมนะครับว่า ความเสียหายต่อการประมง อันสืบเนื่องมาจากกฎหมายที่มาจากมาตรา ๔๔ ถึง ๒ ครั้งนี้ ไม่ใช่ความคิดของสภานี้ด้วยซ้ำไป เป็นความคิดของสภาที่แล้วสภาครั้งที่ ๒๕ ซึ่งก็เป็นสภาในรัฐบาลของคณะผู้ที่สร้างปัญหานี้ล่ะครับ สภาลงมติเกือบเป็นเอกฉันท์ ตั้งกรรมาธิการขึ้นมา กรรมาธิการก็แก้จนเสร็จ แต่เนื่องจากว่ารัฐบาลตั้งช้า เราเสนอสภา ไม่ทันไป ๓ วัน กฎหมายฉบับนั้นก็ตก ก็ต้องขอบคุณท่านทั้งหลายที่ยกมือกันโดยพร้อมเพรียง ให้ตั้งคณะกรรมาธิการขึ้นมาใหม่ศึกษาเพื่อแก้ บัดนี้ทำเสร็จเรียบร้อยแล้ว ซึ่งแจกพวกท่าน ทุกคน รายละเอียดท่านก็ต้องไปอ่านเอง ในขณะนี้อยู่ที่มือผมนะครับ

ทีนี้ผมจะเรียนท่านเนื้อ ๆ นะครับว่า ที่เราไปศึกษามานี้เราแนะนำสภาอย่างไร ข้อแรกมี ๒๐ เรื่อง ที่วันหน้าเราจะต้องดู ข้อ ๑ สิ่งที่เราทำนี้คือกฎหมายประมงในน่านน้ำไทย เรื่องของประเทศไทย เป็นอธิปไตยของประเทศไทย ท่านอื่นที่ไม่ใช่คนไทยก็กรุณาอย่ายุ่ง นี่ภาษาเพราะแล้วนะครับ ข้อ ๒ ต้องแก้เรื่องแรงงานประมง ข้อ ๓ ตรงนิยามประมง พื้นบ้านกับประมงพาณิชย์ให้ชัดเจน ข้อ ๔ แก้ที่ท่าเทียบเรือ ข้อ ๕ กรรมการประมง จังหวัดจะต้องมี ข้อ ๖ สัญชาติลูกเรือต้องเป็นคนไทย ข้อ ๗ เรื่องสมุดบันทึกทำการประมง ข้อ ๘ การออกใบอนุญาต ข้อ ๙ การจดทะเบียนเรือ ข้อ ๑๐ ผู้สังเกตการณ์หรือเครื่องมือ อิเล็กทรอนิกส์ ข้อ ๑๑ การจับสัตว์น้ำ เครื่องมือทำการประมง การขนถ่ายสินค้าสัตว์น้ำ ใบรับรองการจับสัตว์น้ำ ห้ามยึดเรือ อายัดได้ เรือเป็นทรัพย์สิน เรือเป็นที่ทำมาหากิน คุณไปยึดเขาจะให้เขาไปเป็นขอทานหรืออย่างไร ไม่ได้นะครับ เครื่องมือติดตามเรือถ้าบังคับ ต้องก็รัฐบาลออกสตางค์นะครับ พยายามใช้โทษทางปกครอง ใบอนุญาตใช้เรือจะต้องง่าย จะต้องใช้การเปรียบเทียบปรับให้มากที่สุดแทนอาญา ไม่ใช่เอาคนไปติดคุก คุกไม่ใช่ที่ที่น่าอยู่ แล้วก็ระดับโทษทั้งอาญาและแพ่งจะต้องเหมาะสม ไม่ใช่ไปปรับเขาทีละพันล้าน ร้อยล้าน คนไม่มีสตางค์สักบาทไปปรับ ๑๐๐,๐๐๐ บาท อย่างนี้มันจะได้อย่างไร นี่คือ ๒๐ ข้อ ซึ่งจะต้องเป็นการบ้านสำหรับสภาในอนาคต และผมก็อยากจะเรียนว่าทั้ง ๒๐ ข้อนี้ เป็นเรื่องของประเทศไทย แล้วก็เป็นหลักการ ไม่ขัดอะไรกับ IUU ประมง เพราะฉะนั้น อย่ามาหาเรื่อง อย่าเอาเรื่องนี้ไปพัวพันการค้า

ทีนี้ถ้าทำทั้ง ๒๐ ข้อนี้มันจะได้ประโยชน์อะไร จะได้ประโยชน์ ๑๖ ข้อ ผมจะไปอย่างรวดเร็วนะครับ ข้อ ๑ การพัฒนาจะยั่งยืน เพราะเราจะส่งเสริมควบคู่กับการ อนุรักษ์ ข้อ ๒ จะเพิ่มพื้นที่การจับสัตว์น้ำ เพิ่มเวลาการทำการประมง ชาวประมงก็จะมี รายได้เพิ่มขึ้น ข้อ ๓ ประมงพื้นบ้านจะได้ประโยชน์มากที่สุด และจะสงวนด้วยว่าจะต้องเป็น สัญชาติไทยเท่านั้น ข้อ ๔ จะไม่ซ้ำซ้อนกับกฎหมายอื่น ข้อ ๕ จะบรรเทาผลกระทบที่มี มากเกินไป เช่น โทษข้อ ๖ จะป้องกันสัตว์น้ำขนาดเล็กได้ดีกว่าเดิม ข้อ ๗ จะปกป้องสัตว์ เลี้ยงลูกด้วยนมที่ดีกว่าเดิม คือตอนนี้ฝรั่งชักจะรักสัตว์น้ำประเภทสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เช่น ปลาวาฬ ปลาโลมามากไปหน่อย ข้อ ๗ กลางคืนก็ทำการประมงได้ เช่น ในเรื่องของ ปลากระตัก ข้อ ๑๐ ลดภาระชาวประมงที่ต้องรายงานทุกเรื่อง เดี๋ยวนี้ต้องรายงานหมดครับ ไม่รู้ว่าหายใจ กินข้าวก็ต้องรายงานหรือเปล่า รายงานแหลกนะครับ ข้อ ๑๑ จะเพิ่ม ความสะดวกให้กับชาวประมง วันที่ท่านนายกรัฐมนตรีไปสมุทรสาคร ชาวประมงเอามาให้ ท่านนายกรัฐมนตรีดูว่าจะเอาปลาขึ้นต้องขออนุญาตแค่ ๕๐ หน่วย ต้องเอาเข่งขนมานะครับ ต่อไปจะไม่เอาแล้ว ข้อ ๑๒ ลดภาระในเรื่องของเครื่องมือ ใช้เครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์แทน ข้อ ๑๓ พยายามใช้โทษทางปกครอง ข้อ ๑๔ จำกัดโทษที่ไม่ร้ายแรง จะไปยึดเรือเขา อย่างนี้ไม่ได้ แล้วเมื่อโทษหมดแล้วก็ต้องคืนเรือเขา แล้วเรืออันไหนทำผิดก็อันนั้น ไม่ใช่ เปะปะหาเรื่องไปเรื่อยเปื่อย ข้อ ๑๕ ลูกเรือจะต้องไม่มีความผิดทางอาญา ก็ลูกเรือ มาอยู่บนเรือจะรู้เรื่องอะไร ไต้ก๋ง กัปตันพาไปไหนมันก็ไป แล้วทำไมจะต้องผิดด้วย และข้อสุดท้ายจะใช้โทษปรับแทนโทษอาญา ผมเหลืออีก ๒ ข้อใหญ่ ๆ ถามว่าที่ผ่านมาถ้าเรายังไม่แก้กฎหมาย เรายังบริหารการประมง แบบนี้ แล้วก็ไปแก้กฎหมายเราจะเสียหาย ๘ อย่าง เสียเกียรติภูมิของประเทศไทยและ คนไทย เสียมาตรฐานกฎหมายไทย เพราะ พ.ร.บ. ที่ผ่านมา ๒ ฉบับ ที่เกิดจากมาตรา ๔๔ เป็น พ.ร.บ. ที่ขี้ริ้วมาก มองอย่างไร เมื่อไรก็ไม่สวย ข้อ ๓ เสียหลักการความรู้ทางวิชาการ ของโลกซีกร้อน ที่เราเรียกว่า Multispecies บ้านเรามีปลาเยอะชนิด ฝรั่งมีแค่ ๔-๕ ชนิด ข้อ ๔ เสียการประมงที่เคยรุ่งเรือง เสียเงินของชาวประมง เสียอาชีพประมง ชาวประมง ถึงกับแขวนคอตาย เสียชีวิตชาวประมง ข้อ ๕ เสียอาหารทะเล เราเคยส่งออก แต่นี่ส่งออก ไม่ได้ เสียรายได้ เสียเศรษฐกิจ เสียความรู้สึก เพราะชาวประมงถูกดูถูกว่าเป็นอาชญากร ผมเป็นอดีตอธิบดีประมง ถ้าชาวประมงเป็นอาชญากรผมก็เป็นหัวหน้าแก๊ง ข้อ ๘ เป็นแบบอย่างการบริหารที่เลวมาก คือใช้อำนาจบาตรใหญ่ ประกาศปุ๊บ ยกพลขึ้นบก ที่กรมประมง ยึดกรมประมง ไล่จับกรมประมง ออกระเบียบ ๓ ระเบียบ ออกกฎหมาย ศึกษาก่อนออกกฎหมาย ติดตามจับ คดีรกโรงรกศาลอยู่ทุกวันนี้นะครับ

เกือบสุดท้ายผมอยากกราบขอร้องนะครับ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งสภา ไม่ว่าฝ่ายค้านหรือฝ่ายรัฐบาลเรื่องนี้เราเห็นตรงกัน กรุณาเถอะครับ ร่วมกันแก้ไข พ.ร.บ. ประมงฉบับนี้เสีย รวมทั้ง พ.ร.บ. อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องในวันข้างหน้า เช่น เกี่ยวกับเรื่องเจ้าท่า เกี่ยวกับเรื่องแรงงาน กรุณาร่วมกันช่วยเหลือชดเชยชาวประมงที่เขาเสียหายมา ๗-๘ ปี สิ้นเนื้อประดาตัว บน Panel นี้มีชาวประมงอยู่หลายคน เมื่อก่อนเป็นเศรษฐี เดี๋ยวนี้ไม่แน่ใจ ว่าจะต้องขอข้าวผมกินหรือเปล่า ข้อ ๓ ร่วมกันสนับสนุนให้กิจการประมงไทยได้เจริญรุ่งเรือง ดังเดิมเถอะครับ

สุดท้ายนี้ผมต้องขอขอบคุณสภาผู้แทนราษฎร พรรคการเมืองทุกพรรค สส. ทุกท่าน ที่ได้กรุณาเดินมาถึงวันนี้ แล้วก็หวังวันหน้า ขอขอบคุณท่านนายกรัฐมนตรี ท่านเศรษฐาที่ไป แล้วก็ทำตามที่ท่านรับปาก ขอขอบคุณท่านรองภูมิธรรมเป็นอย่างยิ่ง ผมเป็นรองจากท่านอีกทีในการทำงาน รวมถึงท่านรัฐมนตรีธรรมนัสนะครับ เมื่อรับงานไป ก็ไปแก้กฎหมายรอ และสุดท้ายผมจะไม่ขอบคุณและจะไม่ขอโทษคนที่ทำร้ายชาวประมง ขอบคุณมากครับ