เรียนท่านประธานสภาผู้แทนราษฎร ที่เคารพ ผม วีรนันท์ ฮวดศรี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล เขตเลือกตั้งที่ ๑ ขอนแก่น วันนี้ผมจะมาอภิปรายเรื่องรายงานประจำปี ๒๕๖๕ ของศาลธรรมนูญนะครับ ก่อนอื่นต้องชื่นชมที่ศาลธรรมนูญมาชี้แจง ส่งทางท่านเลขามาชี้แจงด้วยตัวเองนะครับ ประเด็นที่ผมมีข้อห่วงกังวลฝากผ่านทางท่านประธานไปยังผู้ชี้แจง ก็คือรายงานฉบับนี้ ในหน้า ๕๗ ในเรื่องแผนปฏิบัติราชการ ๕ ปีของศาลธรรมนูญ ก็คือเป้าประสงค์ในหัวข้อที่ ๔ ประชาชนจะมีความเชื่อมั่นและศรัทธาต่อศาลธรรมนูญ คำถามของผม ก็คือว่าประชาชน จะมีความเชื่อมั่นและศรัทธาต่อศาลรัฐธรรมนูญได้อย่างไร อันนี้คือคำถามนะครับ ทีนี้ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาเราปฏิเสธไม่ได้ว่าสถานการณ์ทางการเมืองที่เกิดขึ้นประชาชน เกิดความเคลือบแคลงสงสัยต่อการทำหน้าที่ของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ต่อคำวินิจฉัย ของศาลรัฐธรรมนูญ และเกิดการวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางเรื่องการทำหน้าที่ ไม่ว่าจะเป็นความสงสัยเรื่องความเป็นกลางก็ดีนะครับ รวมถึงเรื่องจำพวกว่าซ้ำร้าย ยังถูกกล่าวหาจากพี่น้องประชาชน หรือว่าจากหลาย ๆ ภาคส่วน ว่าตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ หรือศาลรัฐธรรมนูญเองกลายเป็นส่วนหนึ่งของความขัดแย้งทางการเมืองหรือเปล่านะครับ เรื่องความเคลือบแคลงสงสัยมีข้อห่วงกังวลอยู่ ๓ ประเด็น
ประเด็นแรก ก็คือเรื่องที่มาของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญตามรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช ๒๕๖๐ ในมาตรา ๒๐๐ เรื่องความยึดโยงของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญกับประชาชน
ประเด็นต่อมาเรื่องของการทำคำวินิจฉัย แล้วก็การตรวจสอบดุลยพินิจ เรื่องการทำคำวินิจฉัยของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ตามรัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๖๐ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญถือว่าคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญเป็นเด็ดขาด มีผลผูกพันทุกองค์กร คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญนั้น หลักการที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ เลยก็คือ ถือเสียงข้างมากของคณะตุลาการ คำถามอยู่ที่ว่าการตรวจสอบการใช้ดุลยพินิจของ ท่านตุลาการ แล้วก็เปิดโอกาสในการทำคำวินิจฉัยมีการโต้แย้ง หรือว่าการทำคำวินิจฉัย อย่างไร หรือว่ามีหน่วยงานใดในการตรวจสอบ และประชาชนจะไว้วางใจการตรวจสอบ ดุลยพินิจของท่านตุลาการได้อย่างไร ในเมื่อท่านเป็นองค์กรที่ตรวจสอบหน่วยงานอื่น ๆ แต่ว่าหน่วยงานอื่น ๆ หรือว่าประชาชนมีส่วนร่วมน้อยมากในการตรวจสอบการใช้ดุลยพินิจ ของทางศาลธรรมนูญ
ประการต่อมา ในเรื่องตามรายงาน ข้อ ๒.๒ หน้าที่และอำนาจของ ศาลรัฐธรรมนูญ ในหัวข้อที่ ๑ การพิจารณาวินิจฉัยความชอบด้วยธรรมนูญของร่างกฎหมายก็ดี ของพระราชบัญญัติก็ดี ที่ทางสภาผู้แทนราษฎร หรือว่าทางฝ่ายนิติบัญญัติได้ทำการตราขึ้นมา ทางศาลรัฐธรรมนูญเป็นองค์กรที่คอยตรวจสอบเรื่องความชอบด้วยกฎหมาย ไม่ว่าจะเป็น ตามมาตรา ๑๓๒ ประกอบมาตรา ๑๔๘ ก็ดี แต่ว่ามันมีคำถามที่สำคัญอยู่ประการหนึ่ง ในเรื่องของท่านเป็นผู้ตรวจสอบองค์กรฝ่ายนิติบัญญัติ ฝ่ายรัฐสภาที่มาจากพี่น้องประชาชน แต่ตัวท่านเอง ตัวศาลธรรมนูญ ด้วยความเคารพนะครับท่านประธาน ฝากไปยังผู้ชี้แจงว่า ตัวศาลรัฐธรรมนูญเองที่มามีความยึดโยงกับประชาชนน้อยมาก ผมไม่ได้ติดใจเรื่องของ การตรวจสอบ หรือว่าการถ่วงดุล แต่ที่ผมมีความห่วงกังวล ก็คือว่าการตรวจสอบ ถ่วงดุลฝ่ายนิติบัญญัติ หรือการตรวจสอบถ่วงดุลฝ่ายสภา ของศาลธรรมนูญไม่ได้เชื่อมโยง หรือไม่ได้ยึดโยงกับพี่น้องประชาชน แล้วจะตอบคำถามของเป้าวัตถุประสงค์ในข้อ ๔ ได้อย่างไร ให้ประชาชนมีความเชื่อมั่นและศรัทธาต่อศาลรัฐธรรมนูญ
ประการต่อมา ตามรายงานแผนยุทธศาสตร์ในหน้า ๕๘ ของรายงานฉบับนี้ ไม่ว่าจะเป็นกลยุทธ์ ไม่ว่าจะเป็นยุทธศาสตร์นั้นไม่ได้นำไปสู่เป้าประสงค์ที่ให้ประชาชน มีความเชื่อมั่นและศรัทธาต่อศาลธรรมนูญเพิ่มขึ้นเลยครับ
ประการสุดท้าย มีข้อเสนอต่อทางผู้มาชี้แจงท่านประธานครับ ในเรื่องที่ ผมอยากเห็นในรายงานฉบับหน้า ในเวลาต่อไปนี้เราจะมีเรื่องของวาระการจัดทำรัฐธรรมนูญ ที่จะถือว่าเป็นวาระหลัก ผมอยากเห็นในเรื่องของข้อเสนอแนะ หรือโครงการวิจัย งานชี้แจงที่มาของตุลาการศาลธรรมนูญจะยึดโยงกับประชาชนได้อย่างไร เรื่องความได้ สัดส่วนของผู้ทรงคุณวุฒิที่จะเป็นองค์คณะของตุลาการศาลธรรมนูญ หรือเรื่องของโครงการ ทำวิจัย การตรวจสอบดุลยพินิจ หรือคำวินิจฉัยของศาลธรรมนูญว่าจะมีองค์กร หรือว่า หน่วยงานที่ตรวจสอบ หรือว่าการถ่วงดุลของทางศาลรัฐธรรมนูญได้อย่างไร สุดท้าย เมื่อที่มาของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญมีความยึดโยงกับพี่น้องประชาชนแล้ว เรื่องข้อครหา เรื่องคำวิพากษ์วิจารณ์ การทำหน้าที่ของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ การทำคำวินิจฉัยต่าง ๆ ว่าถูกต้องตามหลักวิชาหรือไม่ หรือว่าข้อครหาอื่น ๆ จะลดลงไปนะครับ และความเชื่อมั่น ศรัทธาต่อศาลรัฐธรรมนูญของพี่น้องประชาชนจะมาเอง ขอบพระคุณครับ