เทอดชาติ ชัยพงษ์ วิพากษ์การปฏิรูปประเทศที่ขาดความชอบธรรมและไม่ส่งผลดีแก่ประชาชน พร้อมเน้นย้ำความจำเป็นเร่งด่วนในการปฏิรูปการศึกษา โดยเรียกร้องให้ปรับหลักสูตรให้ทันสมัย เน้นการสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ กระจายอำนาจสู่สถานศึกษา จัดสรรงบประมาณอย่างเพียงพอและเท่าเทียม รวมถึงพัฒนาคุณภาพครูและระบบประเมิน เพื่อยกระดับคุณภาพคนและลดความเหลื่อมล้ำในสังคมอย่างแท้จริง
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพครับ ผม เทอดชาติ ชัยพงษ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงราย เขต ๕ อำเภอเทิง พญาเม็งราย ขุนตาล ตำบลบุญเรือง อำเภอเชียงของ พรรคเพื่อไทย ท่านประธานที่เคารพครับ การปฏิรูปประเทศเกิดจากการยึดอำนาจของรัฐบาล คสช. ซึ่งมันเป็นความไม่ชอบธรรม ตั้งแต่เริ่มต้นครับ ก้าวแรกของการขึ้นบันไดเมื่อเหยียบพลาด ก้าวต่อไปก็เดินทางลำบาก และไปไม่ถึงขั้นสุดท้ายของบันได นั่นก็หมายถึงว่าการปฏิรูปประเทศเป็นความเริ่มต้น ที่ผิดพลาดของรัฐบาลที่ยึดอำนาจมาจากประชาชน ดังนั้นคงเป้าหมายของการปฏิรูปครั้งนี้ จึงไม่ถึงเป้าหมาย นั่นก็คือความผาสุกและประโยชน์สุขของประชาชน เพราะเป้าหมาย สำคัญที่สุดคืออำนาจ การรวมศูนย์อำนาจไว้ที่ส่วนกลางเรียกว่า Single Command นี่คือหลักการใหญ่ของการปฏิรูปประเทศ เพราะฉะนั้นการปฏิรูปประเทศอย่างแท้จริงนั้น ต้องปฏิรูปเพื่อประโยชน์สุขของประชาชนและความผาสุกของประชาชน รายงานสรุปผล การดำเนินการครั้งนี้จะเห็นว่าเป็นการสรุปผลที่หาผลสัมฤทธิ์ยากมาก ดูประโยชน์ ที่เกิดขึ้นกับประชาชนไม่ค่อยเจอ แต่สิ่งที่เห็นก็คือเป้าหมายเชิงปริมาณ วิธีการ วิธีดำเนินการ เครื่องมือ หรือสื่อเท่านั้นเองที่ทำ แต่ผลลัพธ์สุดท้ายที่เกิดขึ้นประชาชนได้อะไร เราไม่เห็นครับ นี่คือสิ่งที่เห็นจากผลการปฏิรูปประเทศที่ผ่านมา เพราะฉะนั้นเป็นตัวชี้วัดที่ยากมากที่สุด เราจะเห็นว่าข้อมูลที่สมาชิกท่านผู้ทรงเกียรติได้ร่วมอภิปรายนั้น พยายามชี้ให้เห็นข้อผิดพลาด ในทุกด้านของการปฏิรูป หลาย ๆ ท่านก็มีแนวทางที่สร้างสรรค์ในการเสนอแนะในการทำงาน แต่ก็เสียดายครับ หมดไปแล้วเมื่อปี ๒๕๖๕ เพราะฉะนั้นจึงเป็นหน้าที่สำคัญที่รัฐบาล ที่มาต่อจากรัฐบาลชุดนี้ต้องดำเนินการต่อ ให้การปฏิรูปประเทศนั้นเกิดผลให้ได้ เพราะฉะนั้น การสะท้อนผลครั้งนี้เราจะเห็นว่ามันเป็นความผิดพลาดทั้งหมด มันเป็นจุดเริ่มต้นที่ผิดพลาด ก้าวต่อไปและปลายทางจึงผิดพลาด การปฏิรูปประเทศทั้ง ๑๓ ด้านนั้น เราจะเห็นว่า สัมฤทธิผลยาก หาคำตอบยาก แต่ที่สำคัญที่สุดครับ ผมอยากจะขอพูดถึงเรื่องของการปฏิรูป ด้านการศึกษา ทำไมครับ เพราะการศึกษานั้นคือการพัฒนาคุณภาพของคน คนมีผลต่อคุณภาพของประเทศชาติ เพราะฉะนั้นประเทศจะพัฒนาได้เพราะเด็กครับ เด็กซึ่งเป็นลูกหลานของเราทุกคน เด็กวันนี้ ที่จะเป็นผู้ใหญ่ในวันหน้า ในยุคการเปลี่ยนแปลงใหม่ของการเรียนรู้ใหม่ที่เกิดขึ้น ความเหลื่อมล้ำจะเห็นได้ชัด คุณภาพที่แตกต่างกัน การเรียนรู้ที่ใช้เพียงฝ่ามือเดียว ด้วยระบบสัญญาณเครือข่าย แต่เรายังไม่เห็นในสิ่งเหล่านั้นที่ภาครัฐจะทำให้เกิด ความเสมอภาคกันนี่คือสิ่งที่เกิดขึ้น แต่ทั้งหมดนั้นอยู่ที่ว่าใครมีทุน ใครมีงบประมาณ ใครมีโอกาสมากกว่าก็ได้เปรียบ หลายเรื่องครับไม่ว่าจะด้านการศึกษาหรือด้านอื่น ๆ ก็ตาม เราก็ยังวนเวียนเรื่องของกฎหมาย แก้กฎหมาย ทำกฎหมายให้เป็นธรรม เรายังวนเวียนเรื่อง โครงสร้างการบริหารจัดการ เรายังวนเวียนเรื่องของการสร้างอำนาจ การสร้างตำแหน่ง แต่ยังไม่ถึงสาระของแก่นแท้ในแต่ละเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการปฏิรูปตำรวจก็ดี ไม่ว่าจะปฏิรูปการเมืองก็ดี หรือโดยเฉพาะอย่างยิ่งการปฏิรูปการศึกษา เราไม่ได้เน้น เรื่องของการปฏิรูปการเรียนรู้ วิธีการเรียนรู้ และเครื่องมือใหม่ในการเรียนรู้ให้กับผู้เรียน ให้กับครู เราต้องการผลเลิศ ต้องการคุณภาพ แต่เราไม่ให้เครื่องมือไป ให้ไปหาเอาข้างหน้า นี่คือความเหลื่อมล้ำที่เห็นชัดเจน เราจะแก้กฎหมายกี่ฉบับ เราก็ไม่สามารถที่จะสร้างรอยต่อ ของการเปลี่ยนแปลง และไม่สามารถที่จะทำระดับของความเหลื่อมล้ำให้มันเท่ากันได้ ท่านประธานครับ การศึกษาคือการสร้างทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณค่า ระบบการศึกษา ที่เปลี่ยนไป ไม่ว่าการศึกษาในระบบ นอกระบบ การเรียนรู้ตลอดชีวิต สิ่งสำคัญที่สุดนั้น มีองค์ประกอบ ๓ หลักใหญ่ ๆ
เรื่องแรก ก็คือหลักสูตรครับ หลักสูตรวันนี้เราต้องยอมรับว่าไม่ทันแล้ว เป็นหลักสูตรที่ยังคงเน้นเนื้อหาวิชา เป็นหลักสูตรที่ไม่เน้นเรื่องของการให้เกิดประสบการณ์ การเรียนรู้ด้วยตนเอง เรายังหลงติดเนื้อหาไปต่อไม่ได้ ไปตรงนั้นก็ติด ไปตรงนี้ก็ติด นี่คือหลักใหญ่ หลักสูตรก็จะมาปรัชญาการศึกษาที่เกิดจากการสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ ให้กับผู้เรียน หลักสูตรนั้นเราเริ่มตั้งแต่ปี ๒๕๕๑ ปีนี้ปี ๒๕๖๖ แล้ว แม้จะปรับปรุงปี ๒๕๖๐ แต่ก็ยังไม่ทันการณ์ เพราะการเปลี่ยนแปลงเร็วภายในวินาที เพราะฉะนั้น ๕ ปี ๑๐ ปี ก็ถือว่าล้าหลังมากแล้ว เพราะฉะนั้นสาระสำคัญของหลักสูตรจึงเป็นเรื่องใหญ่ เพราะหลักสูตรคือพิมพ์เขียวในการที่จะพัฒนาคุณภาพการศึกษา คุณภาพของคนในชาติ เป็นพัฒนาการของช่วงวัยในแต่ละ Generation นี่จึงเป็นหลักการใหญ่ครับ
หลักการที่ ๒ ก็คือการจัดการเรียนการสอนที่ต้องสร้างจากวิธีการเรียนรู้ใหม่ การจัดการเรียนรู้ใหม่ของครู สร้างครูสายพันธุ์ใหม่ ไม่ว่าจะเป็นวิธีการคัดเลือกในระบบปิด ระบบเปิด ระบบไหนก็ตาม เราต้องให้อำนาจไปที่หน่วยคัดเลือก หน่วยผู้ใช้ นี่คือหลักการ สำคัญ เพราะฉะนั้นการจัดการเรียนการสอนนั้นต้องมีเครื่องมือให้โรงเรียนครับ ต้องมี เครือข่ายสัญญาณที่เหมาะสมให้กับนักเรียน ต้องมี Smart TV ให้กับนักเรียน ระบบที่ ๓ นั้น สิ่งสำคัญคือการประเมินครับ การประเมินต้องเปลี่ยนวิธีคิด เปลี่ยนแนวทางในการประเมิน จากการประเมินโดยระบบข้อสอบมาเป็นการสะท้อนสภาพจริง ดูผลงาน ดูผลผลิตของงาน เป็นหลัก นี่คือหลักการใหญ่ครับ ระบบที่ ๒ คือระบบการบริหารจัดการที่ยึดโยงโครงสร้าง อำนาจเดิมเป็นศูนย์กลางมากกว่าการกระจายอำนาจ เพราะฉะนั้นการกระจายอำนาจนั้น ต้องให้อำนาจที่แท้จริงไปยังสถานศึกษา ให้เขาสามารถบริหารวิชาการ บริหารคน บริหาร งบประมาณ บริหารงานทั่วไปได้ครบ กระจายอำนาจไปยังเขตพื้นที่การศึกษา กระจาย อำนาจไปยังศึกษาธิการจังหวัด นี่คือหลักการใหญ่ทั้งหมดครับ แต่ว่าเรายังไม่ให้อำนาจ อย่างแท้จริงนั่นก็คือเงื่อนไขต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องของการดำเนินการ ผมจะขออนุญาตว่า ในสิ่งสำคัญที่สุดก็คือการพัฒนาคุณภาพของครูครับ ครูไม่ว่าจะเป็นข้าราชการครู ครูในระบบการศึกษาของภาครัฐ ภาคเอกชน ท้องถิ่น ตชด. ปริยัติธรรม ศูนย์การเรียนรู้ เครือข่ายการเรียนรู้ต่าง ๆ ล้วนแต่เป็นครูที่จะสอนให้กับนักเรียนทั้งนั้น ระบบสำคัญที่สุดระบบใหญ่ของระบบการ บริหารจัดการคือเรื่องงบประมาณครับ เรามีงบประมาณอุดหนุนรายหัวให้อนุบาล คนละ ๑,๗๐๐ บาทต่อปี ประถมศึกษา ๑,๙๐๐ บาทต่อปี ม.ต้น ๓,๕๐๐ บาทต่อปี ม.ปลาย ๓,๘๐๐ บาทต่อปี ไม่ทันแล้วครับ ไม่พอแล้ว ก๋วยเตี๋ยวชามละ ๑๐๐ บาท แล้วครับ เพราะฉะนั้นของต่าง ๆ ขึ้นราคาหมด แต่ว่างบอุดหนุนให้กับนักเรียนยังเท่าเดิม นี่ต้องปรับครับ อาหารกลางวันให้ ๒๒ บาท ถึง ๓๖ บาท ในระดับโรงเรียนที่ขนาดแตกต่างกัน แต่ยังไม่ให้คนที่เท่ากัน เพราะฉะนั้นหลักการก็คือให้คนที่เท่า ๆ กันลดความเหลื่อมล้ำ อาหารกลางวัน ๓๖ บาท หรือ ๒๒ บาทมันไม่ทันแล้ว ก๋วยเตี๋ยวมัน ๑๕๐ บาทแล้วตอนนี้ เพราะฉะนั้นสิ่งสำคัญที่สุดครับต้องปรับ ๑. เงินอุดหนุนครับเพิ่มขึ้นตามดัชนีค่าครองชีพ หรือตาม GDP ของประเทศ ๒. งบช่วยเหลือนักเรียนครับ ไม่ว่าจะเป็นปัจจัยพื้นฐาน เงินอุดหนุนด้านอื่น ๆ ให้นักเรียนสามารถที่จะเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง ๓. งบพัฒนาคุณภาพ โรงเรียนครับ ให้เขาไปเป็นก้อน ให้เป็น Block Grant ให้สามารถที่จะซ่อมแซม ให้สร้าง ให้จ้าง ให้เสริม นักการภารโรงก็ดี ครูธุรการก็ดี ฝ่ายสนับสนุนก็ดีก็ให้งบประมาณไป ให้โรงเรียนจ้างเองจะได้ไม่มีปัญหาเรื่องของอัตรากำลัง จะได้ไม่มีปัญหาเรื่องของการหาคน ในพื้นที่ ก็ให้อำนาจโรงเรียนไปดำเนินการทั้งหมด และที่สำคัญคืองบอาหารกลางวัน ก็ต้องเพิ่มให้นักเรียนครับ การศึกษาโดยรวมครับ มีหลายหน่วยที่รับผิดชอบทั้งภาครัฐ เอกชน ท้องถิ่น ประชาชน สถานประกอบการ องค์กรเอกชน เราต้องมีแม่บทในการจัด การศึกษา วันนี้พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติยังไม่คลอดครับ นี่คือแม่บทของคนไทย คุณภาพของคนไทย สิ่งที่คนไทยจะเป็นทั้งหมดทั้งประเทศเรายังไม่คลอด เพราะฉะนั้นต้อง เป็นหน้าที่ของพวกเราเช่นเดียวกันครับ สรุปครับ รัฐบาลล้มเหลวในการปฏิรูปประเทศ ทุกด้านครับดังที่พวกเราพูดมา เพราะฉะนั้นความเหลื่อมล้ำจึงไม่ต้องแก้กฎหมายหรอกครับ แต่สร้างคุณภาพชีวิตที่ดี ให้มีการศึกษาที่ดี ให้มีสุขภาพที่ดี ให้มีเศรษฐกิจดี ให้มีสังคมดี ทุกฝ่ายเราต้องร่วมมือกันและช่วยเหลือกัน ไม่กล่าวโทษ แต่เป็นภาระหน้าที่ของพวกเรา ทุกคนในประเทศที่ต้องช่วยเหลือกันภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่จะช่วยกันขึ้นมาครับ ขอบคุณมากครับ