เรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม อิทธิพล ชลธราศิริ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดขอนแก่น พรรคก้าวไกล วันนี้ขอร่วม อภิปรายเสนอปัญหาเรื่องน้ำประปาในพื้นที่ และขอให้แก้ไขระบบน้ำประปาทั้งระบบ ก่อนอื่นอยากให้ท่านประธานดูรูป ขอ Slide ด้วยนะครับ
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Clip ภาพ)
นี่คือน้ำประปาในเขตพื้นที่ขอนแก่น เขต ๑ ของ สส. ทนายป๊อก เขต ๒ ของผมเอง แล้วก็เขต ๓ ของ สส. ใหม่เอี่ยมอ่องครับ มีทั้งน้ำประปาหมู่บ้าน น้ำประปาตำบล น้ำประปาภูมิภาค ครบทุกรูปแบบ และมีปัญหา ทุกระบบ ผมขอแยกเป็น ๒ ประเด็น ดังนี้
ปัญหาของระบบน้ำประปาหมู่บ้านขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จากรูป ใน Slide ใครก็ตอบได้ว่าไม่ได้มาตรฐาน คุณภาพไม่เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนด สีขุ่นเหลือง ไม่สามารถอุปโภคบริโภคได้แน่ ๆ ซักผ้าขาวก็เสียหายหมด ซักผ้าสีขาว ได้สีเหลือง นี่เป็นปัญหาที่มีมาตลอด ไม่ได้รับการแก้ไขอย่างจริงจังและเป็นระบบเสียที กี่ยุค กี่สมัยเราก็ยังเห็น สส. มาหารือปัญหาเรื่องน้ำประปาในสภา นี่ยุคไหนแล้วครับ น้ำประปา ยังขุ่นเหลืองไม่สะอาดอยู่เลยครับ ในเขตพื้นที่ขอนแก่น เขต ๒ ของผมยังมีปัญหาน้ำประปา ตำบลที่ยังใช้น้ำประปาหมู่บ้าน ประปา อปท. หลายตำบลยังไม่มีประปาภูมิภาคเข้าถึง และเมื่อลงพื้นที่สำรวจปัญหาจากพี่น้องประชาชนร้องเรียนมา ปัญหาน้ำประปาเป็นปัญหา อันดับต้น ๆ ที่มีแทบทุกหมู่บ้าน ปัญหาส่วนใหญ่อยู่ที่ระบบการผลิตน้ำประปา การดูแล บำรุงรักษา ผู้ดูแลระบบน้ำประปาหมู่บ้าน ที่สำคัญเลยก็คือผู้ดูแลระบบน้ำประปาหมู่บ้าน ไม่ได้เข้ารับการฝึกอบรมโดยตรง ไม่มีความรู้ความเข้าใจเรื่องระบบน้ำประปา ผู้ที่ได้รับ การฝึกอบรมก็ไม่ได้ถ่ายทอดองค์ความรู้แก่ผู้รับผิดชอบดูแลน้ำประปาหมู่บ้านโดยตรง แล้วบางพื้นที่มีการสับเปลี่ยนหมุนเวียนกันของผู้ดูแลระบบ ทำให้มีการดูแลระบบน้ำประปา ไม่ต่อเนื่อง ส่งผลต่อการชำรุดเสียหายของระบบน้ำประปา พอชำรุดเสียหายแก้ไขปัญหา แบบไม่ถูกหลัก ประยุกต์ใช้ระบบประปามั่วไปหมด เอาระบบกรองผิวดินมาใช้กับระบบน้ำ ใต้ดิน ประยุกต์ดัดแปลงวัสดุอุปกรณ์ที่ไม่ถูกหลักการ ก็ทำให้คุณภาพที่ได้ออกมาไม่เหมาะ แก่การอุปโภคบริโภค บางหมู่บ้านเก็บค่าน้ำหน่วยละ ๑๕ บาท แต่คุณภาพน้ำคือใช้ไม่ได้เลย รวมทั้งยังมีการทุจริต ตรวจสอบไม่ได้ของผู้บริหารจัดการน้ำของแต่ละหมู่บ้าน ไม่ได้รับ การแก้ไขอย่างจริงจัง ประชาชนก็ร้องเรียนจนไม่รู้จะร้องใครแล้วครับ สุดท้ายก็ต้องทนใช้น้ำ ที่ไม่มีคุณภาพ ไม่ได้มาตรฐาน บางบ้านต้องซื้อน้ำใช้ถังละ ๑๒ บาท ๑๕ บาท ในการอุปโภค บริโภค บางหมู่บ้านเก็บค่าน้ำประปาไม่เพียงพอค่าใช้จ่าย ค่าไฟ ค่าสารเคมี ก็ทำให้ไม่ซื้อ สารเคมีใส่ สุดท้ายก็ตกมาที่ผู้ใช้น้ำ เพราะน้ำไม่ได้คุณภาพมาตรฐาน วนเวียนอยู่แบบนี้ ไม่รู้จบ
ปัญหาระบบน้ำประปาของประปาภูมิภาค เมื่อเทียบกับประปาหมู่บ้าน ประปาภูมิภาคก็ดีขึ้นมาหน่อย แต่สำหรับน้ำประปาภูมิภาคเริ่มต้นเลยครับ ปัญหาคือ ค่าใช้จ่ายในการติดตั้งแรกใช้ของน้ำค่อนข้างสูงสำหรับพี่น้องประชาชน ปัญหาการจัดลำดับ ความสำคัญโครงการวางแผนขยายท่อจ่ายน้ำ ขยายเขตน้ำไม่ตอบสนองต่อความต้องการ ของพี่น้องประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ที่ขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภค ขอยกตัวอย่างจากบ้านม่วงโป้ ตำบลสาวะถี มีการขยายพื้นที่การใช้น้ำประปาภูมิภาคเข้ามาในพื้นที่หมู่บ้าน และมีการทำ ประชาคมเพื่อยกเลิกการใช้น้ำประปาหมู่บ้านเดิม แต่ว่ายังมีน้ำประปาภูมิภาคไม่ทั่วถึง ทุกหลังคาเรือนก็ทำให้พี่น้องประชาชนต้องขุดเจาะบ่อบาดาลเอง ต้องซื้อน้ำใช้ หรือในพื้นที่ตำบลโคกสี อำเภอเมือง มีแหล่งน้ำส่วนใหญ่เป็นน้ำใต้ดินและมีเป็นน้ำเค็ม ค่าสารเคมีในน้ำไม่ได้มาตรฐาน ไม่เหมาะต่อการอุปโภคบริโภค และไม่มีแหล่งน้ำอื่น ในการเอามาผลิตน้ำประปา แต่ก็ยังไม่ได้รับการขยายเขตเพื่อให้เข้าถึงประปาภูมิภาค เป็นระยะเวลา ๑๐ กว่าปีแล้ว แล้วอีกปัญหาของน้ำประปาภูมิภาคที่ผมได้รับเรื่องร้องเรียน บ่อยที่สุดคือน้ำไม่ค่อยไหล ไหลสีขุ่นบ้างแล้วก็ไหลอ่อนบ้าง ประปาภูมิภาคก็แก้ปัญหา ครั้งคราวตามปัญหา ไม่ได้แก้ปัญหาแบบถาวรเสียที แก้ปัญหาที่ปลายเหตุ ไม่จริงใจ ในการทำงาน บางส่วนอาจมาจากบางสาขาจ้างบริษัททำงานแทน มีผลประโยชน์ทับซ้อน ประสิทธิภาพในการบริหารจัดการลดลง ขาดการเฝ้าระวัง ตัวชี้วัดที่กำหนดก็ผิดเพี้ยน ตัวเลข รายงานกับหน้างานจริงไม่สอดคล้องกัน อาจจะไม่ได้เป็นทุกสาขา อันนี้ผมพูดในส่วนที่ พื้นที่ที่ผมลงพื้นที่สำรวจในเขตพื้นที่ของตัวเอง ผมก็อยากให้แก้ปัญหาอย่างยั่งยืน ไม่ใช่การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ทำให้คุณภาพชีวิตของผู้ใช้น้ำดีขึ้น ท่านประธานทราบ ไหมครับว่าน้ำประปาที่ประเทศญี่ปุ่นเหมาะต่อการบริโภคตั้งแต่พุทธศักราช ๒๔๓๐ หรือ ๑๓๖ ปีมาแล้ว แต่กลับมาดูที่ของไทยครับ อย่าว่าแต่ดื่มได้เลย เอาให้สะอาด ให้ได้มาตรฐาน เหมาะต่อการอุปโภคบริโภคยังยากเลยตอนนี้ ผมเคยสอบถามการประปา ส่วนภูมิภาคว่าน้ำประปาที่เรากรองผ่านระบบการกรองแบบของไทยสามารถดื่มได้ไหม การประปาส่วนภูมิภาคแจ้งว่าสามารถดื่มได้ แต่ที่เรามาถึงบ้านแล้วมันดื่มไม่ได้เพราะว่า บ้านเราท่อส่งน้ำเก่าแล้วก็กร่อนเป็นสนิม รวมถึงหัวก๊อกของบ้านเราใช้จากวัสดุที่หลากหลาย ตั้งแต่ราคาหลักสิบไปจนถึงหลักพัน ในบ้านเราใช้หัวก๊อกที่คุณภาพไม่ดี ทำให้เกิดการสะสม ของเชื้อโรค เกิดการกัดกร่อนสีเคลือบต่าง ๆ ละลายลงเป็นสิ่งเจือปนในน้ำ จึงไม่เหมาะต่อ การอุปโภคบริโภค ท่อส่งน้ำส่วนใหญ่ของญี่ปุ่นทำจาก Ceramic ที่ทนต่อการกัดกร่อน มีความทนทานนานไม่ว่าจะผ่านไปกี่ร้อยปี วัสดุพวกนี้ก็จะไม่สลาย ไม่บุบ ไม่เจือปนไปในน้ำ
สุดท้ายนี้อยากฝากท่านประธานไปถึงกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ที่ออกหนังสือถึงผู้ว่าราชการทุกจังหวัดตั้งแต่วันที่ ๖ มิถุนายน ๒๕๖๖ เรื่อง การพัฒนา เพิ่มประสิทธิภาพประปาหมู่บ้านขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ให้ตรวจสอบสถานะ คุณภาพน้ำประปา สรุปข้อมูลประปาของหมู่บ้าน ชุมชน ประปา อปท. ประปาทุกหน่วยงาน ไม่ทราบว่าตอนนี้ข้อมูลเป็นอย่างไรบ้าง อยากให้รายงาน Update แล้วก็ส่งข้อมูลไปยัง คณะกรรมาธิการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ประเทศไทยมีปัญหาที่หมักหมมแล้วแก้ปัญหา แบบลูบหน้าปะจมูกแบบนี้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องน้ำแล้ง น้ำท่วม น้ำประปา ก็แก้ปัญหากันแบบ หน้าแล้งขนน้ำไปหาคน หน้าฝนขนคนหนีน้ำ แต่ไม่ว่าหน้าแล้งหรือหน้าฝนพี่น้องประชาชน ก็ยังทนใช้กับน้ำที่ไม่สะอาดอยู่ต่อไป เพื่อการแก้ปัญหาของน้ำประปาทั้งระบบ อยากให้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องแก้ไขปัญหาด้วยความจริงใจ เพื่อพี่น้องประชาชนคนไทยจะได้ใช้น้ำ ที่สะอาด มีคุณภาพอย่างเท่าเทียมกัน ไม่ว่าจะอยู่คอนโดมิเนียมสูงในเมืองหลวง หรือหมู่บ้าน ตามชนบท ขอบคุณครับ