นายคริษฐ์ ปานเนียม ตาก

เรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ผม คริษฐ์ ปานเนียม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดตาก เขต ๑ พรรคก้าวไกล ขออภิปรายสนับสนุน ญัตติการแก้ไขปัญหาน้ำประปาดังนี้ ผมขอเริ่มที่แผนการจัดการน้ำอุปโภคบริโภค ของการประปาส่วนภูมิภาคและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่ผ่านมาในยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี ในด้านการจัดการน้ำอุปโภคบริโภคของพี่น้องประชาชนในต่างจังหวัด

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

จากเอกสารของสำนักงานการตรวจเงิน แผ่นดินในงบประมาณปี ๒๕๕๗-๒๕๖๒ ในช่วงเวลาดังกล่าวมีการลงสำรวจพื้นที่ ๘ จังหวัด โดยไม่ได้ระบุว่าเป็นจังหวัดใดบ้าง จำนวนทั้งสิ้น ๔๒ ตำบล ๕๘๕ หมู่บ้าน พบว่ามีถึง ๘๘ หมู่บ้าน ที่ไม่มีการให้บริการน้ำประปาเลย คิดเป็น ๑๕.๔ เปอร์เซ็นต์ จาก ๕๘๕ หมู่บ้าน และมีหมู่บ้านที่สำรวจแล้วอยู่ในแผนเพียง ๓๐ หมู่บ้านเท่านั้น ไม่อยู่ในแผนอีก ๕๘ หมู่บ้าน และมีหมู่บ้านที่มีน้ำประปาแต่ยังไม่ครอบคลุมอีก ๒๒๕ หมู่บ้าน คิดเป็น ๕๑.๓๑ เปอร์เซ็นต์ จากหมู่บ้านที่มีบริการ ๔๙๗ หมู่บ้าน เป็นข้อมูลที่น่าตกใจครับท่านประธาน เพราะเป็น การสำรวจเพียง ๘ จังหวัดเท่านั้น ยังขาดแคลนขนาดนี้

จากแผนแม่บทการจัดการน้ำ ๒๐ ปี ของปี ๒๕๖๑-๒๕๘๐ ระบุในเอกสารว่า เป้าหมาย ๒๐ ปี จะขยายเขตเพิ่มประสิทธิภาพระบบประปาหมู่บ้าน ๒๕๖ หมู่บ้าน ตัวเลขนี้ ยิ่งน่าตกใจไปอีก เพราะเมื่อเทียบกับจำนวนหมู่บ้านทั้งประเทศที่มีถึง ๗๐,๐๘๖ หมู่บ้าน นั่นหมายความว่าประเทศไทยจะมีระบบน้ำประปาครบทั้งประเทศถ้าทำตามแผนนี้ เราจะใช้ เวลา ๖๐ ปี ผมไปดูรายละเอียดการจัดการทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีในปี ๒๕๖๕ งบอุดหนุนเฉพาะกิจของหน่วยงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กลุ่มงานส่งเสริมการพัฒนา โครงสร้างพื้นฐาน รายการเงินอุดหนุนสำหรับการแก้ไขปัญหาขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภค แก่ประชาชนหรือโครงการน้ำประปาหมู่บ้านนั่นเอง มีการของบอุดหนุนอยู่ ๓ รูปแบบ โดยวงเงินไม่เกิน ๑๐ ล้านบาท แต่ท้องถิ่นต้องเตรียมวงเงินสมทบอีก ๑๐ เปอร์เซ็นต์ แบบที่ ๑ ขนาดเล็ก ราคาไม่เกิน ๑ ล้านบาท แบบที่ ๒ ขนาดกลาง ราคาไม่เกิน ๒-๓ ล้านบาท แบบที่ ๓ ขนาดใหญ่ ราคาไม่เกิน ๕ ล้านบาท หากเราวางเป้าหมายว่าจะทำประปาหมู่บ้าน ให้ครบทั้งประเทศ ๗๐,๐๘๖ หมู่บ้าน เราต้องมีวงเงินถึง ๓๗๕,๔๓๐ ล้านบาท แต่นี่ก็ยังน้อย น้อยกว่า Digital Wallet แน่นอนครับ แต่สิ่งนี้สามารถสร้างคุณภาพชีวิตให้กับพี่น้อง ประชาชนได้อย่างยั่งยืนและมั่นคง

มาดูในส่วนของการประปาส่วนภูมิภาคกันบ้าง ปัจจุบันแบ่งงานออกเป็น ทั้งหมด ๑๐ เขตทั่วประเทศ ครอบคลุมเทศบาล ๖๔๗ แห่ง อบต. ๗๗ แห่ง หมู่บ้านอีก ๑๗๑ แห่ง เป็นข้อมูลที่ระบุไว้ตั้งแต่ปี ๒๕๔๔ ปัจจุบันปี ๒๕๖๖ ผ่านมา ๒๒ ปี ไม่มีการขยาย เขตเพิ่ม หรือว่าอย่างไรเพราะข้อมูลไม่ได้ Update เลย สิ่งนี้ชี้ให้เห็นว่าภาคการเมืองทอดทิ้ง ประชาชนมาอย่างยาวนานแล้วในเรื่องของการขยายเขต เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงระบบ น้ำประปามาตรฐานในระดับภูมิภาค ประปาหมู่บ้านเป็นภารกิจที่ผูกพันกับคณะกรรมการ หมู่บ้าน ความใส่ใจจึงยึดโยงกับบุคคลเป็นหลัก เปลี่ยนคนน้ำก็เปลี่ยนสี กลิ่นและคุณภาพ ของน้ำก็เปลี่ยน การบำรุงรักษาผูกพันกับงบประมาณรายได้ของท้องถิ่นที่ทุกวันนี้ ก็ไม่เพียงพออยู่แล้ว ยิ่งกลายเป็นภาระผูกพันระยะยาวให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น นั้น ๆ ยกเว้นประปาของเทศบาลตำบลอาจสามารถ ที่เราเห็นว่าใช้งานได้ดี มีประสิทธิภาพ แต่ก็ยังติดขัดระเบียบในรูปแบบของ อบต. ถ้าเกิดจะสร้างและดำเนินการตามนั้น หากระเบียบ เหล่านี้มีการแก้ไขก็จะเป็นประโยชน์กับพี่น้องประชาชนอย่างมาก จากข้อมูลเหล่านี้หากเราสามารถใช้คนให้ถูกกับงานโดยใช้เกณฑ์การขยายเขตของ เงินอุดหนุนเฉพาะกิจในการทำประปาหมู่บ้าน เปลี่ยนมาเป็นการขยายเขตของการประปา ส่วนภูมิภาคแทน เราอาจจะใช้เวลาน้อยลง จากการคำนวณของผมประมาณ ๒๐ ปี ด้วยงบประมาณ ๑๘,๗๗๑ ล้านบาทเท่านั้น ครบแน่นอนทั้งประเทศ เราจะได้มีน้ำกิน น้ำใช้ อย่างเท่าเทียมกันโดยที่ไม่ต้องแยกแยะว่าเป็นคนในเมืองแล้วมีประปาที่ดี เป็นคนต่างจังหวัด เป็นคนภูธรแล้วใช้น้ำขุ่น ๆ ไหลบ้าง ไม่ไหลบ้าง ฝนตกน้ำก็แดง อย่างนี้ครับ

ผมขอภาพสุดท้ายครับ ภาพนี้ผมอยากให้ทุกท่านมองดู ท่านสมาชิก ผู้ทรงเกียรติทุกท่านครับ นี่คือน้ำที่ประชาชนบ้านผมเขาใช้อยู่ ท่านกล้าใช้กันไหมครับ วันนี้ จังหวัดตากบ้านผมหลายหมู่บ้านยังไม่มีแม้น้ำประปาหมู่บ้านจะใช้งานเลยครับ เรื่องนี้ มาช่วยกันแก้ไขนะครับ ขอบคุณครับท่านประธาน