ชุติมา คชพันธ์ หารือปัญหาหนี้สินครัวเรือนที่เพิ่มสูงขึ้นจากค่าครองชีพที่สูง รายได้ไม่พอจ่าย หนี้นอกระบบ และความไม่เท่าเทียมในการเข้าถึงโอกาสทางเศรษฐกิจ พร้อมเน้นย้ำความจำเป็นในการแก้ไขปัญหาอย่างเร่งด่วนและเป็นระบบ โดยเสนอให้มีรัฐสวัสดิการตั้งแต่แรกเกิด เรียนฟรีอย่างแท้จริง สนับสนุนการปรับโครงสร้างหนี้ทั้งในและนอกระบบ ขอให้ธนาคารแห่งประเทศไทยลดดอกเบี้ยและขยายมาตรการช่วยเหลือ รวมถึงเรียกร้องให้รัฐบาลดูแลเศรษฐกิจให้ดีขึ้นด้วยการสร้างงาน สร้างรายได้ และโอกาสอย่างทั่วถึงเพื่อลดภาระหนี้สินประชาชน
เรียนท่านประธานที่เคารพ ดิฉัน ชุติมา คชพันธ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล จากภาคใต้ ท่านประธานคะ คำว่า หนี้ ทำให้คนมีปัญหากันมาเยอะแล้ว พี่น้องต้องโกรธกัน เพื่อนฝูง ต้องบาดหมางกันก็เพราะว่าเรื่องหนี้ยืมเงินกันไปมา แล้วชีวิตคนไทยเราก็ต้องวนเวียนอยู่กับ เรื่องนี้ เรื่องหนี้วนเวียนกันมาตลอดเวลาเลย ขอ Slide ด้วยค่ะ
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
ดิฉันได้ถามประชาชนที่เขาเจอ ปัญหานี้ ดิฉันได้ทราบข้อมูลได้ยินเสียงมาจากพี่น้องที่ขับวินมอเตอร์ไซค์เขาบอกว่า อาชีพของเขา เขาก็ต้องมีมอเตอร์ไซค์ในการทำมาหากิน พอรถเก่าก็ต้องไปออกรถใหม่ ก็ต้องดาวน์รถใหม่ก็ต้องผ่อนกันอยู่แบบนี้ แต่ในขณะเดียวกันคนใช้บริการก็น้อยลง เรื่อย ๆ ค่าน้ำมันก็แพง แล้วจะไม่ให้เขาเป็นหนี้ได้อย่างไรในเมื่อไม่มีเงินเหลือเก็บ พอไปถาม แม่ค้าในตลาด พี่น้องประชาชนของเราแม่ค้าก็บอกเราว่าของแพงคนก็ไม่ซื้อ ถึงแม้ของถูก เดี๋ยวนี้คนก็ไม่ซื้อเพราะว่าคนไม่มีเงินในกระเป๋า จะใช้จ่ายอะไรคิดแล้วคิดอีก ขนาดแม่ค้าเอง ยังต้องส่งดอกเบี้ยเลย จะต้องผ่อนรถ ผ่อนโน่นผ่อนนี่ ประหยัดจนไม่รู้จะประหยัดอย่างไร แล้วคือสภาพความเป็นจริงในปัจจุบันที่เจออยู่ ดิฉันก็สงสัยว่าแล้วหนี้ครัวเรือนเกิดขึ้นได้ อย่างไร ส่วนใหญ่เกิดจากอะไร พอเราไปดูข้อมูลปรากฏว่าหนี้ส่วนใหญ่มาจากหนี้บัตรเครดิต ด้วยส่วนหนึ่ง ส่วนหนึ่งมาจากหนี้รถยนต์ แล้วก็หนี้เพื่อการอุปโภคบริโภค สาเหตุก็มาจาก ค่าครองชีพสูง รายรับไม่พอรายจ่าย คนว่างงานมากขึ้น ต้องดูแลคนในครอบครัว เช่น ผู้สูงวัย หรือว่าผู้พิการ ผลกระทบจากภัยธรรมชาติสำหรับเกษตรกร แล้วก็ราคาพืชผลตกต่ำ นั่นเอง ทีนี้พอเราไปดูสถิติประเทศไทยเราติดอันดับโลก แต่เราไม่น่าภูมิใจกับสิ่งนี้เลยคือ เราเป็นหนี้ครัวเรือนสูงเป็นอันดับ ๒ ของ Asia เลย ในช่วง ๑๐ ปีที่ผ่านมาหนี้ครัวเรือนต่อ GDP ของประเทศไทยเพิ่มขึ้น ๒๕ เปอร์เซ็นต์ คนไทยเป็นหนี้มากขึ้นนะคะ อันนี้เป็นสถิติที่ดิฉันไม่ได้ภาคภูมิใจกับสิ่งนี้ด้วยเลย มีแต่อยากจะทำอย่างไรให้มัน น้อยลง ต่อมาคำว่า หนี้ ไม่ได้เป็นแค่เรื่องของคนบางคนเท่านั้น แต่กระทบกับทุกคน และกระทบกับเศรษฐกิจโดยรวม หนี้ครัวเรือนปัจจุบันคนไทย ๒๑ ล้านคนที่มีหนี้ เป็นหนี้เสียไปแล้ว ๓ ล้านคน หรือประมาณ ๑๕.๙ เปอร์เซ็นต์และในปัจจุบัน ตั้งแต่ปี ๒๕๖๒ จนถึง ๑๐ ปีถัดมาถ้าเราดูสถิติจะพบว่าเมื่อก่อน ๑๐ ปีที่แล้วแค่ ๓๐๐,๐๐๐ กว่าบาทต่อคน พอต่อมาคือเพิ่มขึ้นเป็น ๕๐๐,๐๐๐ บาท และสัดส่วนประชากร ที่มีหนี้จากเมื่อก่อนแค่ ๒๐ เปอร์เซ็นต์เอง ปัจจุบันเพิ่มขึ้นเป็น ๓๐ เปอร์เซ็นต์ และที่น่า ตกใจมากขึ้นก็คือว่าคนไทยเราปัจจุบันเป็นหนี้เร็วขึ้นและเป็นนานขึ้นด้วยอายุ ๓๐ ปี ปัจจุบันนี้ ๕๐ เปอร์เซ็นต์ของคนไทยที่ ๓๐ ปีเป็นหนี้แล้ว และเป็นนานขึ้นเกษียณแล้ว ก็ยังคงเป็นหนี้อยู่ คำว่าหนี้จึงไม่ใช่แค่กระทบกับคนบางคนเท่านั้น แต่กระทบกับทุกคน กระทบกับพวกเราทุกคนด้วย กับเศรษฐกิจโดยรวม เพราะถ้าคนมีหนี้ไม่มีเงินเหลือที่จะมา ซื้อข้าวของ ไม่มีสตางค์ที่จะมาจับจ่ายหมุนเวียนในเศรษฐกิจไม่มีทางที่ดีขึ้นแน่นอน ต่อมาดิฉันก็เลยไปดูเพิ่มเติมอีกดิฉันก็สงสัยว่าแล้วคนที่เริ่มเป็นหนี้กันตั้งแต่อายุ ๓๐ ปี เป็นอย่างไรต่อ จนถึงอายุเมื่อไร ดิฉันก็เลยไปดูข้อมูลต่อก็คือพบว่า ๑ ใน ๕ ของคนอายุช่วง ๒๙-๓๐ ปีเป็นหนี้เสียแล้ว และจนถึงอายุ ๖๐-๖๙ ปีเป็นหนี้เฉลี่ยประมาณ ๔๐๐,๐๐๐ กว่าคน จนถึงอายุ ๗๙ ปี ประมาณ ๒๐๐,๐๐๐ กว่าบาทต่อคน อายุ ๖๐-๖๙ ปีประมาณ ๔๐๐,๐๐๐ กว่าบาทต่อคน นั่นแปลว่าคนเป็นหนี้ตั้งแต่หนุ่มสาว และเป็นหนี้ติดตัวจนตาย คือเป็นเรื่องที่ไม่น่าดีใจเลย ดิฉันก็ถามถามคนบางคนว่าเป็นหนี้จนอายุมากขนาดนี้แล้ว อายุมากแล้วควรจะได้อยู่อย่างสบาย ควรจะสมองโล่งปลอดโปร่ง ไม่ต้องมานั่งคิดถึง เรื่องจ่ายดอกเบี้ย มาเรื่องผ่อนดอกเบี้ย ทำไมถึงยังคงเป็นหนี้อยู่ คำตอบที่ได้ก็คือว่าคนเรา ทุกคนเกิดมาไม่ได้มีพ่อแม่มีเงินทองมากองให้ทุกคน บางคนเกิดมาชีวิตก็ติดลบแล้ว จะลงทุน ทำอะไรแต่ละอย่างต้องไปกู้มา ไปยืมมา ไม่ได้มีเงินทอง ไม่ได้มีเงินเย็นนอนอยู่ในธนาคาร นั่นคือเหตุผลที่ว่าทำไมคนบางคนถึงเป็นหนี้ตลอดชีวิตตั้งแต่วัยตั้งตัวจนถึงวัยเกษียณ จนอายุจะ ๘๐ ปีอยู่แล้วยังคงต้องจ่ายอยู่เลย แล้วถ้าไปดูในหมู่บ้าน ๘๐ เปอร์เซ็นต์ของคน ในหมู่บ้านไปดูได้เลย โดยเฉพาะในต่างจังหวัดพ่อแม่เสียชีวิตไปแล้ว แต่รุ่นลูกยังต้องมา รับผิดชอบหนี้ก้อนนั้นอยู่ ยังต้องมาจ่ายหนี้ ยังต้องมารับผิดชอบตรงนั้นอยู่แล้วโดนทวงหนี้ ทุกวัน เพราะอะไรคะเพราะมันมีต้นตอมาฝังรากไปตั้งแต่ไหนแต่ไรแล้ว มันเป็นอย่างนี้ มันเหมือนที่เพื่อนสมาชิกบอกเมื่อสักครู่เรื่องการกระจายอำนาจก็มีส่วน เรื่องความไม่เท่าเทียม ในการทำมาหากิน เรื่องโอกาสในการทำมาหากินที่ไม่เท่าเทียมกัน ทีนี้พอกลับไปดู ว่าเกิดอะไรขึ้นอีกหนี้นอกระบบนี้คือปัญหาหลัก ๆ อีกอันหนึ่ง พอดิฉันก็เลยไปหาอีกว่า เหตุผลของการเป็นหนี้นอกระบบมาจากอะไร พบว่าส่วนใหญ่หนี้นอกระบบที่มีกันอยู่นี้ มาจากใช้คืนหนี้เก่าเอาไปโปะใหม่ เอาไปโปะก้อนเดิม มันก็วนเวียนอยู่แบบนี้ ที่เป็น ค่าใช้จ่ายฟุ่มเฟือยอะไรเล็กน้อยมากเลย
อีกอันหนึ่งที่สำคัญมาก คือค่าใช้จ่ายในครัวเรือนมาจากการรักษาพยาบาล มาจากค่าเล่าเรียน เพราะฉะนั้นทางออกคือถ้าประเทศไทยมีรัฐสวัสดิการตั้งแต่แรกเกิด ถึงเชิงตะกอนแบบนโยบายของพรรคก้าวไกลที่เราเคยบอกไว้ หรือเรียนฟรีแบบเรียนฟรี จริง ๆ พ่อแม่ก็ไม่ต้องมานั่งกังวลเรื่องหาค่าเทอม หยิบยืมกัน ไม่ต้องไปจำนำ ไม่ต้องไป หยิบยืมเงินเวลาลูกต้องเปิดเทอม สร้างงาน สร้างรายได้ให้จริงจังปัญหานี้ก็จะน้อยลงนะคะ
ข้อเสนอดิฉันขอชื่นชมธนาคารแห่งประเทศไทยนะคะ ดิฉันพบมาแล้วดิฉัน ก็คุยกับประชาชน พบว่าตอนนี้มีเรื่องของการปรับโครงสร้างหนี้ด้วย มีการรวมหนี้คือ เอาหนี้บ้าน หนี้บัตรมารวมกันจะมาปรับโครงสร้างในธนาคารเดียวกันก็ได้ หรือต่างธนาคาร ก็ได้ แต่ปัญหายังมีค่ะ ดิฉันขอฝากไปถึงธนาคารแห่งประเทศไทยโครงการท่านดี แต่ยังดี ไม่พอ คือประชาชนเรียกร้องขอให้มีดอกเบี้ยต่ำกว่านี้ ตอนนี้ดอกเบี้ยก็ยังสูงอยู่ดี หนี้ก็ยัง พอกอยู่ดี ให้รวมหนี้นอกระบบให้ด้วย ไหน ๆ ก็ช่วยขนาดนี้แล้วช่วยให้ถึงที่สุดไปเลย ตอนนี้ ยังช่วยไม่ถึงที่สุด แล้วก็สำหรับวงเงินที่ไม่เยอะไม่ต้องมีหลักประกันหรอก ขอให้ช่วยแล้วช่วย จริงจังให้สุดทางเลย ประชาชนเราจะได้หายใจกันได้โล่งอกโล่งใจมากขึ้นนะคะ
ต่อไปข้อสุดท้ายค่ะ ประชาชนฝากดิฉันมา ฝากบอกรัฐบาลว่าตอนนี้เรามี รัฐบาลแล้ว ขอให้ดูแลเรื่องเศรษฐกิจให้ดีนะคะ ให้เศรษฐกิจดีกว่านี้ประชาชนจะได้จัดการ ตัวเองกันได้ ถ้าเศรษฐกิจไม่ดีประชาชนก็จะตายอยู่แบบนี้ พยุงตัวเอง ช่วยตัวเองกันมา หลายปีแล้วเห็นใจบ้าง นี่คือเสียงจากประชาชนพี่น้องทางภาคใต้ฝากดิฉันมาบอก ขอให้เพิ่ม รายได้ให้ทั่วถึง ไม่ใช่แค่แจกเงิน แต่ให้สร้างคน สร้างงาน สร้างอาชีพ สร้างโอกาส เพิ่มตลาด ใหม่ ๆ ให้สินค้าไทยในเวทีโลกค่ะ แล้วหนี้สินของครัวเรือน หนี้สินของประชาชนก็จะดีขึ้นค่ะ ขอบพระคุณค่ะ สวัสดีค่ะ