ท่านประธานที่เคารพครับ กระผม นายศุภปกรณ์ กิตยาธิคุณ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากจังหวัดพิษณุโลก เขต ๕ อำเภอนครไทย อำเภอชาติตระการ และอำเภอวัดโบสถ์ พรรคก้าวไกล วันนี้ผมขออภิปราย สนับสนุนญัตติด่วน เรื่อง ขอให้สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาแต่งตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญ เพื่อศึกษาแก้ไขปัญหาและแนวทางการแก้ไข รวมถึงปรับปรุงกฎหมาย และระเบียบ ที่เกี่ยวข้องเพื่อแก้ไขปัญหาหนี้สินครัวเรือนอย่างยั่งยืนครับ ปัญหาหนี้สินครัวเรือน เพื่อน ๆ สมาชิกหลายท่านได้อภิปรายไปอย่างกว้างขวางแล้ว ปัญหาเศรษฐกิจที่ย่ำแย่มานานหลายปี ส่งผลให้ผู้ประกอบการเองก็ไม่สามารถแบกรับค่าใช้จ่ายในการจ้างงานได้ รวมไปถึงปัญหา ราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ ทำให้เกษตรกรเป็นหนี้เป็นสิน ซึ่งวงจรหนี้สินมันเป็นวงจร ที่เกิดขึ้นมาอย่างยาวนาน แต่ทีนี้อีกประเด็นหนึ่งคือการปรับปรุงกฎหมายและระเบียบ ที่เกี่ยวข้อง นี่ก็เป็นเรื่องสำคัญที่จะส่งผลให้การแก้ไขปัญหาหนี้สินครัวเรือนจะเกิดขึ้นได้จริง ผมขออภิปรายในประเด็นกฎหมายที่เกี่ยวข้องครับ
ปัญหากฎหมายที่ ๑ คือปัญหากฎหมายที่ดิน เมื่อสักครู่ท่านมานพ คีรีภูวดล ได้อภิปรายภาพกว้างให้เห็นปัญหาของที่ดินที่เกี่ยวข้องกับปัญหาหนี้สินครัวเรือนไปแล้ว ผมขอยกตัวอย่างให้เห็นปัญหาเฉพาะเจาะจงในพื้นที่ในจังหวัดพิษณุโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เขต ๕ อำเภอนครไทย อำเภอชาติตระการ และอำเภอวัดโบสถ์ มีปัญหาที่ดินของกรมป่าไม้ มากกว่า ๗๐ เปอร์เซ็นต์ อำเภอนครไทย ๗๐ เปอร์เซ็นต์ อยู่ในที่ป่า อำเภอชาติตระการ ๙๐ เปอร์เซ็นต์ อยู่ในพื้นที่ พ.ร.บ. ป่าไม้ ไม่ใช่ พ.ร.บ. เดียว มีทั้ง พ.ร.บ. ป่าสงวนแห่งชาติ พ.ร.บ. อุทยานแห่งชาติ พ.ร.บ. เขตห้ามล่าสัตว์ เขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่าและพันธุ์พืช รวมถึง ที่ของ กอ.รมน. เมื่อมีปัญหาที่ดินอย่างนี้ทำให้พื้นที่อำเภอนครไทย อำเภอชาติตระการ เป็นพื้นที่ห้ามพัฒนา โอกาสที่จะมีโรงงานดี ๆ จะมีผู้ประกอบการดี ๆ จะมีเจ้าของร้านค้า ต่าง ๆ มาเปิดโรงงานหรือประกอบธุรกิจขนาดกลาง ขนาดเล็ก เป็นโอกาสที่ยากมาก ๆ ท่านประธานครับ ลองให้คนที่จบปริญญาโทเดินเข้าไปที่อำเภอนครไทย หางานที่มีเงินเดือน ๒๐,๐๐๐ บาทให้ผมดูหน่อย ไม่มีครับ หางานที่เงินเดือน ๑๕,๐๐๐ บาท ยังยากเลยครับ ในพื้นที่ของผม นี่คือปัญหาที่ ๑ คือปัญหาที่ดิน เมื่อไม่มีที่ดิน ไม่มีต้นทุนในการประกอบ อาชีพ ก็ต้องไปกู้หนี้ยืมสิน นี่คือปัญหาที่ ๑ คือกฎหมายที่ดินที่ส่งผลต่อหนี้สินครัวเรือน
กฎหมายที่ ๒ อันนี้เป็นปัญหาเฉพาะ คือ พ.ร.บ. สมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ พ.ศ. ๒๕๔๕ การตั้งสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ทำให้เกิดปัญหาหนี้สินได้อย่างไร ชาวบ้าน หาเงินมาทั้งชีวิตเพื่อมาใช้จ่ายในบ้าน ในครัวเรือน แต่เกษตรกรไม่มีหลักทรัพย์ หรือไม่มี อำนาจที่จะบริหารจัดการเงินในตอนที่มีแรงทำงานได้ ก็ต้องไปกู้หนี้ยืมสิน เมื่อกู้หนี้ยืมสินมา ภาระหนี้มันวนเวียนทำให้ชาวบ้านไม่มีศักยภาพในการชำระหนี้และแน่นอนไม่มี การวางแผนในการใช้ชีวิตหลังเกษียณ
เพราะฉะนั้นแต้มต่อเดียวที่ชาวบ้านทำได้ คือการรวมตัวกันตั้งเป็นกองทุน เพื่อดูแลกันในยามที่เสียชีวิต แต่กฎหมายในประเทศไทยมี พ.ร.บ. ฌาปนกิจสงเคราะห์ เพื่อให้ชาวบ้านได้รวมตัวกัน ได้ช่วยเหลือกันในตอนที่เสียชีวิต มันก็เหมือนการเล่นแชร์ แต่เป็นการเปียด้วยการตายครับ เมื่อตายแล้วเราถึงได้เงินแชร์นี้ ปัญหาของ พ.ร.บ. นี้คือ มันไม่มีหลักเกณฑ์ที่ชัดเจนว่าเมื่อเสียชีวิตแล้วจะต้องได้เท่าไร จะต้องเก็บเท่าไรในแต่ละ สมาคม ขึ้นอยู่กับระเบียบของแต่ละสมาคม และเมื่อสมาคมแต่ละสมาคมมีปัญหา ชาวบ้าน ตาดำ ๆ ที่เก็บเงินส่งให้กับสมาคมทุก ๆ ปีไม่สามารถที่จะไปแจ้งความดำเนินคดี ถึงแจ้งความได้คดีก็ล่าช้า และยังไม่เคยมีชาวบ้านได้เงินคืนจากสมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์ แบบนี้ แต่เรื่องสมาคมจะไปพูดอีกทีในรายละเอียดในชั้นกรรมาธิการ นี่คือปัญหาหนึ่งที่ทำให้ เมื่อเขาส่งเงิน เก็บเงินส่วนหนึ่ง แทนที่จะไปใช้ชีวิต ไปใช้จ่ายอย่างอื่น ก็ต้องมาส่งให้สมาคมนี้ เมื่อสมาคมนี้ไม่สามารถตอบแทนให้กับบุพการีที่เสียชีวิตได้ ลูก ๆ ก็ต้องรับภาระแทน นี่คือสิ่งหนึ่งที่ทำให้เกิดปัญหาหนี้สินครัวเรือนครับ
และปัญหาต่อมาคือธนาคารหมู่บ้าน ที่อำเภอนครไทยมีการตั้งธนาคาร หมู่บ้านขึ้นมา โดยใช้ชื่อว่าธนาคารหมู่บ้านตามแนวพระราชดำริ และธนาคารนี้ก็ให้ ดอกเบี้ยสูง ประกาศให้ชาวบ้านนำเงินมาฝากโดยให้ดอกเบี้ยสูง แต่การบริหารจัดการ มีปัญหาครับ ชาวบ้านไม่สามารถเบิกเงินคืนได้ ไปถอนเงินก็ไม่สามารถเบิกได้ วิธีการแก้ไข ปัญหาของธนาคารหมู่บ้านแห่งนี้คือการไปข่มขู่ชาวบ้าน มีตัวแทนของธนาคารไปข่มขู่ ไปคุกคามชาวบ้าน ไปคุกคามผู้เสียหายเพื่อไม่ให้เกิดการฟ้องร้องดำเนินคดี เรื่องนี้เกิดขึ้น หลายปีแล้วนะครับชาวบ้านไปร้องหลายที่ทั้งศูนย์ดำรงธรรม ทั้งจังหวัดคดียังไม่คืบหน้า มูลค่าความเสียหายหลายร้อยล้านบาท นี่ก็เป็นอีกประเด็นปัญหาหนึ่งที่ทำให้เกิดหนี้สิน ครัวเรือน ชาวบ้านบางคนเก็บเงินมาทั้งชีวิตแล้วไม่มีวิธีไปต่อยอดเงินอย่างอื่น เมื่อเห็น ธนาคารหมู่บ้านมาเปิดและให้ดอกเบี้ยสูงก็หวังว่าเงินก้อนนี้ที่เขาเก็บมาทั้งชีวิตนี่ จะสามารถ นำไปต่อยอดได้มีรายได้จากดอกเบี้ยของธนาคาร ซึ่งปรากฏว่าปัจจุบันบางคนไปฝากธนาคาร เป็นล้าน หลายแสน เป็นล้านก็มี หลายล้านก็มีครับ ปัจจุบันไม่สามารถเบิกคืนได้ หมดตัวครับ ชาวบ้านที่เคยมีฐานะดีเก็บเงินมาทั้งชีวิต อุตส่าห์เก็บเงินจากการใช้แรงงาน ของตัวเองมาหลายล้านบาท หมดตัวครับกับการไปฝากธนาคารหมู่บ้าน นี่ก็คืออีกประเด็นหนึ่ง ที่ผมอยากจะฝากไว้ตรงนี้ก็เพื่อให้การพิจารณาของคณะกรรมาธิการวิสามัญชุดนี้ มีการพิจารณาปัญหาเกี่ยวกับหนี้สินครัวเรือนให้รอบคอบ รัดกุม แล้วก็ครอบคลุม ในทุกประเด็น
สุดท้ายผมหวังเป็นอย่างยิ่งว่ากลไกของสภาผู้แทนราษฎรจะสามารถแก้ไข ปัญหาให้กับพ่อแม่พี่น้องประชาชนได้อย่างแท้จริง เพราะการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญ แบบนี้มีเกิดขึ้นทุกสมัย มีเกิดขึ้นทุกยุคที่มีการเลือกตั้ง เราตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญแก้ไข ความยากจน แก้ไขปัญหาสินค้าราคาเกษตรตกต่ำ แก้ไขปัญหาน้ำ ปัญหาหลายเรื่องนะครับ แต่เราก็ยังตั้งคณะกรรมาธิการเหล่านี้อยู่ เพราะฉะนั้นผมหวังเป็นอย่างยิ่ง นี่จะหมดสมัยประชุม สมัยสามัญประจำปีครั้งที่หนึ่งแล้วเรายังไม่ได้พิจารณากฎหมายกันเลย ผมก็หวังเป็นอย่างยิ่ง ว่าสภาผู้แทนราษฎรจะเป็นที่พึ่งให้กับประชาชนได้อย่างแท้จริงครับ ขอบพระคุณครับ