ณพล เชยคำแหง หารือเกี่ยวกับบทบาทและผลการดำเนินงานของศาลปกครองในช่วงปี 2563 ถึง 2565 ภายใต้แผนยุทธศาสตร์ 20 ปี โดยชื่นชมความโปร่งใส ประสิทธิภาพในการบริหารคดี และการพัฒนาสู่ศาลปกครองอัจฉริยะ พร้อมเน้นย้ำความสำคัญของศาลในการพิจารณาคดีปกครองอย่างเที่ยงธรรม รวดเร็ว และทันสมัย รวมถึงเสนอการขยายช่องทางดิจิทัลเพื่อสื่อสารองค์ความรู้ให้ประชาชนเข้าถึงได้มากขึ้น
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ กระผม นายณพล เชยคำแหง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดหนองบัวลำภู นครเขื่อนขันธ์กาบแก้วบัวบาน เขต ๓ พรรคเพื่อไทย วันนี้ผมได้อ่าน รายงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๕ ของศาลปกครองฉบับนี้ที่ได้รายงานวิเคราะห์ ถึงเหตุแห่งการฟ้องคดีปกครอง รายงานสรุปแนวทางการปฏิบัติงานทางราชการ รายงาน คำวินิจฉัยของศาลปกครองสูงสุดและคำพิพากษา และคำสั่งศาลปกครองสูงสุดที่น่าสนใจ มาก ๆ ท่านประธานครับ
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
ผมเชื่อว่ารายงานฉบับนี้ แล้วก็ จากการทำงานของกลุ่มคณะผู้บริหารศาลปกครองที่ได้เข้ามารายงานในสภาแห่งนี้จะเป็น ประโยชน์อย่างยิ่ง แล้วก็จะเป็นสิ่งที่น่าชื่นชมมาก ๆ ถ้าเทียบกับงบประมาณภาษี ของประชาชนที่ได้ใช้กับหน่วยงานของท่าน ซึ่งจะเห็นว่าเป็นประโยชน์ หน่วยงานปฏิบัติงาน ได้อย่างถูกต้องตามแนวทางที่จะต้องปฏิบัติราชการที่ดีของบ้านเมืองของเรา ก่อนอื่นผมต้อง ขออธิบายถึงหน้าที่ของศาลปกครองให้ประชาชนที่อยู่ทางบ้านได้รับทราบ แล้วก็รู้จัก กับศาลปกครองสักเล็กน้อยนะครับ ศาลปกครองคือศาลที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติ จัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาความอาญาคดีปกครอง พุทธศักราช ๒๕๔๒ มีอำนาจหน้าที่ ในการพิจารณาพิพากษาคดีปกครอง แล้วก็เป็นคดีพิพาทระหว่างหน่วยงานของรัฐ หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐกับเอกชน ขอย้ำนะครับ ศาลปกครองมีหน้าที่ว่าความคดีพิพาทระหว่าง หน่วยงานของรัฐ และบุคคลของรัฐกับเอกชน หรือคดีพิพาทระหว่างหน่วยงานของรัฐ หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐด้วยกันเองอันเนื่องมาจากการใช้อำนาจทางการปกครอง การละเว้น การปฏิบัติหน้าที่ การปฏิบัติหน้าที่ที่ล่าช้าเกินสมควร การกระทำละเมิดข้อพิพาทอันเกี่ยวกับ สัญญาทางการปกครอง ภารกิจของศาลปกครอง ซึ่งในรายงานฉบับนี้ก็ได้เขียนรายละเอียด ไว้ครบถ้วนแล้ว อันนี้ก็ตอกย้ำให้หลายท่านได้เข้าใจว่าหน้าที่ของศาลปกครองเป็นการ พิจารณาคดีอะไร จากหนังสือรายงานฉบับนี้ได้พูดถึงเป้าประสงค์หลัก ซึ่งมีกำหนดไว้ถึง ๒๐ ปี แล้วแบ่งเป็นแผนแม่บทเอาไว้เป็น ๔ ระยะด้วยกัน ระยะละ ๕ ปี ซึ่งในวันนี้ ในรายงานฉบับนี้จะเป็นของระยะที่ ๑ นะครับ
จากระยะที่ ๑ เรามีเป้าประสงค์หลักที่พูดถึงทุกภาคส่วนในสังคมจะต้องให้ ความเชื่อมั่นในระดับสูงต่อการอำนวยความยุติธรรมของศาลปกครอง อันนี้คือเป้าประสงค์ หลักระยะ ๒๐ ปี ข้อที่ ๑
ข้อที่ ๒ ก็คือเป็นการดำเนินงานของการอำนวยความยุติธรรมทางการปกครอง ไปตามเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนด
ท่านประธานครับ จากเป้าประสงค์หลักนี้ก็จะส่งผลมาถึงแผนปฏิบัติงาน ในระยะสั้นคือระยะแรก ปี ๒๕๖๑-๒๕๖๕ ใน ๓ ปีที่ผ่านมาของรายงานเล่มนี้ ผมเห็นว่า แผนการปฏิบัติงานที่ผ่านมาอุ่นใจมากว่าองค์กรของท่านได้ปฏิบัติงานในด้านการปกครอง กฎหมาย ยุติธรรมกับประชาชน โดยแบ่งแผนการปฏิบัติงานไว้ ๕ ด้าน ดังนี้ ด้านที่ ๑ ก็คือ การเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการคดีปกครอง ด้านที่ ๒ ก็คือการเสริมสร้าง ธรรมาภิบาลในสังคม ด้านที่ ๓ ก็คือการพัฒนาศาลปกครองอัจฉริยะ หรือเรียกว่า Smart Admincourt ด้านที่ ๔ ก็คือการพัฒนาระบบการบริหารจัดการองค์กรสู่ความเป็นเลิศ และด้านที่ ๕ ก็คือการยกระดับความร่วมมือทั้งในและต่างประเทศด้วยงานวิจัยและพัฒนา นวัตกรรมของศาลปกครอง แล้วถ้าเกิดว่าจะเปรียบเทียบงบประมาณรายจ่ายประจำปี ใน ๓ ปีย้อนหลัง ปี ๒๕๖๓ ถึงปี ๒๕๖๕ ก็จะพบว่างบประมาณมีการเพิ่มขึ้น ๒.๒๘ เปอร์เซ็นต์ โดยมีการใช้จ่ายตามแผนแม่บทการปฏิบัติงานทั้ง ๕ ด้าน ดังนี้
ด้านที่ ๑ จะเห็นว่าในด้านการดำเนินงานการพิพากษาคดีปกครองที่แล้วเสร็จ ไปแล้วทั้งหมด ๑๖๗,๓๒๕ คดี ซึ่งคิดเป็นร้อยละ ๘๖ ของคดีทั้งหมดที่มีอยู่ในช่วง ๑-๓ ปีที่ผ่านมา เป็นไปตามตัวแม่บทการเพิ่มการคุ้มครองประชาชนอย่างมีประสิทธิภาพ และทั่วถึง มีการพัฒนาระบบความยุติธรรมด้านสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืนและเป็นธรรม ต่อการบังคับคดี ดังที่มีการพูดถึงตัวเลขรายละเอียดของคดีต่าง ๆ ที่ผ่านมาในเรื่องของ ประสิทธิภาพของศาลปกครองมาแล้วโดยผู้อภิปรายหลายท่านที่กล่าวมาผมไม่ขอพูดซ้ำ
ด้านที่ ๒ ก็คือการเสริมสร้างธรรมาภิบาลในสังคม ก็จะพบว่าหน่วยงาน ของท่านได้มีการเข้าใจถึงบทบาทหน้าที่ในการอำนวยความสะดวกด้านข้อพิพาทระหว่างคดี การเข้าสู่ระบบของคดี ไม่ว่าจะเป็นการเสริมสร้างองค์ความรู้ให้กับเจ้าหน้าที่ของรัฐ ให้แก่นักเรียน นักศึกษา และประชาชน ผ่านสื่อ Digital ในรูปแบบ Online อันนี้ ต้องน่าชื่นชมมากนะครับ อย่างที่หลายท่านได้บอกแล้วว่าการเข้าถึงประชาชนในสมัยปัจจุบันนี้ ต้องมีระบบ Online หรือการสร้างเสริมองค์ความรู้ให้กับนักเรียนก่อนที่จะเข้าสู่ระบบ การเรียนในชั้นอุดมศึกษา ซึ่งตรงนี้ผมขอเสนอแนะนิดหนึ่งว่าอยากให้ท่านปฏิบัติ ให้ครอบคลุมให้กับบุคคลทั่วไปด้วย อยากให้มีการใช้สื่อช่องทางต่าง ๆ ที่ไม่ต้องมุ่งเน้น เฉพาะนักเรียน ประชาชนเรานี่ละครับก็อยากให้ท่านได้สื่อถึงกลุ่มเขาด้วยให้เขาสามารถ ได้เรียนรู้ และอาจจะต้องเป็นสื่อกลางให้เข้าถึงแบบเชิงรุก เช่น จะเป็นช่องทาง การประชาสัมพันธ์ด้านองค์กรความรู้ทางโลก Online อย่างนี้เป็นต้น
ด้านที่ ๓ ที่บอกว่าการพัฒนาศาลปกครองอัจฉริยะ หรือ Smart Admincourt อันนี้ก็เป็นแผนปฏิบัติงานที่ต้องน่าชื่นชมมาก ผมอ่านแล้วก็รู้สึกประทับใจว่าในการปกครอง อัจฉริยะอย่างนี้ เช่น การให้คำปรึกษา แนะนำการฟ้องคดี หรือศูนย์บริการประชาชน แบบเบ็ดเสร็จแล้วก็เป็นจุดเดียวอันนี้ชื่นชมครับ แล้วก็เป็นข้อมูลให้สามารถเข้าถึงได้ตลอด ๒๔ ชั่วโมง ทำให้ประชาชนได้สอบถามความคิดเห็น แล้วก็ปรึกษา ๆ เจ้าหน้าที่ของรัฐ ผ่านระบบ Online ได้
ด้านที่ ๔ อันนี้ก็คือการพัฒนาระบบบริหารการจัดการสู่องค์กรแห่งความเป็นเลิศ ก็คือการยกระดับการบริหารด้านทรัพยากรบุคคลสู่ความเป็นเลิศนั่นเอง จัดการภายใต้สู่ มาตรฐานสากล โดยเพื่อให้เท่าทันกับประเทศที่ได้รับการยอมรับจากนานาชาติ มุ่งเน้น ให้เทคโนโลยีได้เท่าทันต่อองค์กร จัดทำแผนพัฒนารายบุคคลของบุคลากรของสำนักงาน ศาลปกครองครับ
ด้านที่ ๕ ก็คือการยกระดับความร่วมมือกับต่างประเทศ แล้วก็งานวิจัย นวัตกรรม ตรงนี้องค์กรของท่านก็สามารถขยายและยกระดับความร่วมมือทางศาล ทางวิชาการให้กับความรู้ให้เป็นที่ยอมรับของต่างประเทศอย่างชัดเจนนะครับ
สุดท้ายผมขอให้กำลังใจและขอขอบคุณการดำเนินงานของหน่วยงาน ของท่านที่จะเห็นว่าภารกิจทั้ง ๕ ด้านนั้นทำให้สถิติของคดีศาลปกครองสูงสุดได้มี ประสิทธิภาพมากขึ้น จะเห็นว่าการปฏิบัติงานได้เป็นไปตามรูปแบบกระบวนการของการ ดำเนินงาน ซึ่งตรงไปตามแผนปฏิบัติงานของศาลปกครองดังวิสัยทัศน์ที่เขียนไว้ ในรายงานฉบับนี้ หรือ Motto ที่ว่าอำนวยความยุติธรรมทางการปกครองด้วยความเป็นธรรม รวดเร็ว ทันสมัย เพื่อเสริมสร้างธรรมาภิบาลในสังคม และเป็นศาลแห่งความเป็นเลิศ โดยมี Motto สั้น ๆ ว่า เป็นธรรม รวดเร็ว ทันสมัย ขอบคุณครับท่านประธาน