ธีระชัย ชี้บทบาทศาลปกครอง-วิเคราะห์คดีเพิ่ม-เร่งแก้จุดอ่อนประสิทธิภาพ

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๔ · ๑๙ ตุลาคม ๒๕๖๖

ธีระชัย แสนแก้ว ขออภิปรายเกี่ยวกับรายงานประจำปีของศาลปกครองและสำนักงานศาลปกครอง โดยเน้นย้ำถึงบทบาทสำคัญของศาลปกครองในการอำนวยความยุติธรรมให้ประชาชน พร้อมชื่นชมผลการลดคดีค้างเก่าและจำนวนคดีที่เพิ่มขึ้นในปี 2565 แต่ในขณะเดียวกันก็ตั้งข้อสังเกตถึงผลการดำเนินงานที่ยังต่ำกว่าเป้าหมายในตัวชี้วัดสำคัญสองประการ และเรียกร้องให้มีการเพิ่มประสิทธิภาพเพื่อให้ประชาชนได้รับความยุติธรรมอย่างรวดเร็วและเท่าเทียมมากยิ่งขึ้น

นายธีระชัย แสนแก้ว อุดรธานี

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม นายธีระชัย แสนแก้ว สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดอุดรธานี พรรคเพื่อไทย กระผมใคร่ขออนุญาตท่านประธานที่จะร่วมอภิปรายในรายงานประจำปีของศาลปกครอง และสำนักงานศาลปกครอง ๒ ประเด็นดังนี้

ศาลปกครองเป็นองค์กรตุลาการที่มีบทบาทสำคัญยิ่งของประเทศไทย และที่สำคัญมากต่อชีวิตและความเป็นอยู่ของพี่น้องประชาชนทุกคน ที่กระผมกล่าวเช่นนี้ ก็เพราะว่าไม่ว่าจะเกี่ยวกับเรื่องการกระทำของการปกครองหรือคำสั่งทางปกครอง การปฏิบัติตามนโยบายภารกิจโครงการ หรือแม้กระทั่งสาธารณูปโภคพื้นฐานของรัฐบาล และหน่วยงานต่าง ๆ ของรัฐ เพื่อบริการดูแลพี่น้องประชาชนหากมีคดีหรือพิพาทขึ้นทั้งหมด ล้วนเกี่ยวข้องกับศาลปกครองทั้งสิ้น เพราะศาลปกครองเป็นศูนย์อำนวยการยุติธรรมให้กับ พี่น้องประชาชน ท่านประธานครับ ศาลปกครองมีพันธกิจที่อำนวยความยุติธรรม ทางการปกครองกับพี่น้องประชาชนโดยต้องพิพากษาคดี รวมทั้งการบังคับคดีด้วยความถูกต้อง เป็นธรรม รวดเร็ว และศาลปกครองจะต้องวางหลักปฏิบัติราชการให้เกิดขึ้น เพื่อที่จะเป็น บรรทัดฐานให้กับอำนาจการปกครองของหน่วยงานรัฐต่าง ๆ ที่ใช้อำนาจรัฐ เพื่อบริการดูแล พี่น้องประชาชน แต่ท่านประธานที่เคารพจากรายงานหน้า ๑๖ ส่วนที่ ๒ ผลการดำเนินงาน ที่สำคัญเรื่องการดำเนินงานด้านการพิจารณาพิพากษาคดีปกครองประจำปี ๒๕๖๕ ศาลปกครองมีคดีที่อยู่ในความรับผิดชอบ ๔๐,๑๗๖ คดี โดยเป็นคดีที่ยกมาจากปี ๒๕๖๔ จำนวน ๒๖,๘๘๙ คดี และเป็นคดีใหม่ปี ๒๕๖๕ จำนวน ๑๓,๒๘๗ คดี ศาลปกครองพิจารณา พิพากษาแล้วเสร็จจำนวน ๑๓,๐๗๘ คดี คิดเป็นร้อยละ ๓๒.๕๕ ทำให้คดีอยู่ในระหว่าง การพิจารณาจำนวน ๒๗,๐๙๘ คดี คิดเป็นร้อยละ ๖๗.๔๕ นี่คือในปีงบประมาณ ๒๕๖๕ ครับ ท่านประธาน ทีนี้ผมขอเอามาเปรียบเทียบกับปีงบประมาณ ๒๕๖๔ ปี ๒๕๖๔ ศาลปกครอง มีคดีอยู่ในความรับผิดชอบ ๓๗,๗๐๑ คดี โดยเป็นคดีที่ยกมาจากปี ๒๕๖๓ จำนวน ๒๖,๓๑๐ คดี และเป็นคดีใหม่ในปี ๒๕๖๔ จำนวน ๑๑,๓๙๗ คดีศาลปกครองพิจารณา พิพากษาคดีแล้วเสร็จ จำนวน ๑๐,๙๑๕ คดี คิดเป็นร้อยละ ๒๘ ทำให้มีคดีอยู่ในระหว่าง การพิจารณา ๒๖,๘๘๕ คดี คิดเป็นร้อยละ ๗๑.๓๑ เปอร์เซ็นต์ ท่านประธานที่เคารพครับ จากการเปรียบเทียบคดีของศาลปกครองในจำนวนคดีที่พิจารณาคดีแล้วเสร็จระหว่าง ปี ๒๕๖๔-๒๕๖๕ แม้ว่าปี ๒๕๖๕ ศาลปกครองจะมีคดีอยู่ในระหว่างความรับผิดชอบ มากกว่าปี ๒๕๖๔ ถึง ๒,๔๗๕ คดี แต่ในปี ๒๕๖๕ ศาลปกครองสามารถพิจารณาคดีเสร็จแล้ว ได้มากกว่าปี ๒๕๖๔ ถึง ๒,๑๖๓ คดี เรื่องนี้กระผมขอชื่นชมไปยังศาลปกครองนะครับ ว่าท่านสามารถบริหารจัดการคดีได้ดีกว่าปี ๒๕๖๔ และทำให้คดีที่คั่งค้างไปยังปี ๒๕๖๖ ลดน้อยไปกว่า ๒,๐๐๐ คดี ในเรื่องนี้เป็นเรื่องที่ดีต่อพี่น้องประชาชน เพราะเมื่อพิจารณา พิพากษาคดีแล้วเสร็จไวขึ้นการเยียวยาและการแก้ไขปัญหาให้กับพี่น้องประชาชนจะได้ เพิ่มมากขึ้นถึง ๒,๑๖๓ คดี

ประเด็นที่ ๒ ศาลปกครองได้วิเคราะห์ถึงผลสัมฤทธิ์ประโยชน์ที่ได้จากการใช้ จ่ายงบประมาณปี ๒๕๖๕ ไว้ในหน้า ๘๘-๙๐ ในเล่มนี้ ปรากฏว่าแผนพื้นฐานจำนวนทั้งสิ้น ๖ ตัวชี้วัด มี ๒ ตัวชี้วัดไม่บรรลุเป้าหมาย คือพูดง่าย ๆ ว่าตกตัวชี้วัดครับท่านประธาน ตัวชี้วัดที่ ๓ ร้อยละของคดีดำเนินการบังคับคดีแล้วเสร็จกำหนดค่าป้าหมายไว้ ๘๐ เปอร์เซ็นต์ แต่ศาลปกครองดำเนินได้เพียง ๕๖.๗๙ เปอร์เซ็นต์เท่านั้น ได้ต่ำกว่า เป้าหมาย ๒๓ เปอร์เซ็นต์ และตัวชี้วัดที่ ๖ จำนวนที่ศาลปกครองพิจารณาแล้วเสร็จ กำหนดเป้าหมายไว้ ๑๗,๕๐๐ คดี แต่ศาลปกครองดำเนินได้เพียง ๑๓,๐๗๘ คดีเท่านั้น ทำให้ต่ำกว่าเป้าหมาย ๔,๔๒๒ คดี ท่านประธานที่เคารพครับ กระผมถือว่า ๒ ตัวชี้วัดนี้ ทั้งเรื่องจำนวนคดีศาลปกครองพิจารณาที่พิจารณาแล้วเสร็จ และเริ่มดำเนินการบังคับคดี แล้วเสร็จถือว่าเป็นเรื่องที่สำคัญต่อการอำนวยความยุติธรรมให้แก่พี่น้องประชาชน นี่เปรียบเสมือนปลายทาง และผลลัพธ์ที่พี่น้องประชาชนเฝ้ารอดูว่าท่านจะตัดสินไปใน แนวทาง ทิศทางใด และพี่น้องประชาชนเฝ้ารออยู่ว่าท่านจะสร้างความยุติธรรมให้แก่ พวกเขาได้อย่างไร กระผมขออนุญาตยกตัวอย่างเพื่อที่จะให้พี่น้องประชาชนมองเห็นภาพ ง่าย ๆ ดังเช่นตัวชี้วัดที่ ๖ จำนวนคดีที่ศาลปกครองได้พิจารณาไม่แล้วเสร็จมีจำนวนมากถึง ๔,๔๒๒ คดี สมมุติว่ามีพี่น้องประชาชนไม่ได้รับความเป็นธรรม หรือมีคำสั่งที่ศาลปกครอง ไม่มีความชอบธรรมจากหน่วยงานของรัฐหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง จำนวน ๔,๔๒๒ คน เท่ากับว่าพี่น้องประชาชน จำนวน ๔,๔๒๒ คนนี้ยังต้องรอคอยการพิจารณาพิพากษาคดี จากศาลปกครอง แต่ในขณะที่ความเสียหายเกิดขึ้นและความไม่ยุติธรรมได้เกิดขึ้นกับ พี่น้องประชาชนทั้งหมดนี้มาตั้งแต่วันที่หน่วยงานของรัฐนั้นได้กระทำโดยมิชอบ หรือมีคำสั่ง ทางปกครองที่กระทบต่อสิทธิเสรีภาพ ผลเสียที่เกิดขึ้นกับพี่น้องประชาชนจะมากมาย อย่างสาหัสจะได้รับการเยียวยาแก้ไขปัญหาได้อย่างไร ท่านประธานที่เคารพครับ ถ้าหากในปี ต่อ ๆ ไปศาลปกครองสามารถดำเนินการได้ตามตัวชี้วัดบรรลุเป้าหมายที่ท่านกำหนดไว้ได้ กระผมเชื่อว่าจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการอำนวยความยุติธรรมทางปกครองให้แก่พี่น้อง ประชาชนได้อย่างมาก สุดท้ายกระผมขออนุญาตฝากความคาดหวังให้พี่น้องประชาชน คนไทยทุกคนถึงศาลปกครองและสำนักงานศาลปกครอง ตลอดระยะเวลา ๒๑ ปีที่ผ่านมา ได้จัดตั้งศาลปกครองขึ้นท่านก็ได้ทำประโยชน์มากมาย กระผมขอให้ศาลปกครองยกระดับ การทำงานเพิ่มให้มากขึ้นกว่านี้ และมีประสิทธิภาพ มีคุณภาพ มีความเป็นธรรม รวดเร็ว ส่งเสริมเผยแพร่ความรู้ความเข้าใจในด้านสิทธิเสรีภาพตามกฎหมายปกครอง เพื่อให้ท่าน เป็นหลักที่พึ่งให้กับประชาชน ผม นายธีระชัย แสนแก้ว ขอเป็นกำลังใจให้กับคณะทุกท่าน ที่ได้มาชี้แจงในวันนี้ ขอกราบขอบพระคุณครับ