ณัฐวุฒิ ชี้ปัญหาแรงงานเด็ก-ขายของริมถนน หลังโควิด พร้อมเสนอแก้ระบบ

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๔ · ๑๙ ตุลาคม ๒๕๖๖

ณัฐวุฒิ บัวประทุม ตั้งคำถามถึงรัฐบาลเกี่ยวกับบทบาทของประธานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์แห่งชาติ โดยย้ำถึงสิทธิในการตั้งคำถามอย่างตรงไปตรงมา พร้อมชี้ประเด็นปัญหาการค้าขายริมถนนและสี่แยกที่ขยายตัวหลังยุคโควิด โดยเฉพาะการใช้แรงงานเด็กที่เสี่ยงต่อการแสวงประโยชน์ จึงเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวดและพิจารณาแนวทางแก้ไขอย่างเป็นระบบ

นายณัฐวุฒิ บัวประทุม แบบบัญชีรายชื่อ

ขอบคุณครับ ท่านประธาน ที่เคารพ ผม ณัฐวุฒิ บัวประทุม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล คนจังหวัดอ่างทอง ก่อนที่ผมจะเข้าสู่ประเด็นเรื่องของคำถามที่เกี่ยวข้องในกระทู้ถาม ที่ผมได้เตรียมมา อย่างไรก็ตามผมก็คงต้องขอให้สภาอย่างนี้บันทึกไว้ครับว่า สิ่งที่ท่านประธานก่อนหน้านี้ได้ติงหรือแนะนำการทำหน้าที่ของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรว่า ทำไมเราไม่ถามรัฐมนตรีให้ถูกคน แทนที่จะถามนายกรัฐมนตรีนั้นไม่ตรงกับสิ่งที่ผมตั้งใจ จะสื่อสารครับ ท่านประธานครับ คำถามที่ผมตั้งใจจะถามนั้น ผมตั้งใจจะถามนายกรัฐมนตรี ไม่ใช่ไม่รู้นะครับว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมไม่มีความเกี่ยวข้อง ท่านนั่งเป็นหัวหน้า ใน Board คณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ ท่านนั่งเป็นประธานคณะกรรมการใน Board การควบคุมการขอทานตาม พ.ร.บ. ควบคุมการขอทาน แต่อย่าลืมว่าคนที่นั่งเป็นประธาน คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ ซึ่งวันนี้ท่านรัฐมนตรีเองก็มีภารกิจ ในการที่ต้องพบอุปทูตต่างประเทศพูดคุยกันถึงเรื่องการค้ามนุษย์ คือนายกรัฐมนตรี ผมไม่ต้องพูดหรอกครับว่าเป็นนายกรัฐมนตรีชื่อใด ไม่ได้พาดพิงใคร แต่พูดถึงว่าความจำเป็น ที่ต้องถามนายกรัฐมนตรีเพราะท่านนั่งเป็นประธาน Board คณะกรรมการป้องกัน และปราบปรามการค้ามนุษย์แห่งชาติ ผมถามถูกคน ไม่ผิดคนแน่นอน แต่อย่างไรก็ตาม การที่ท่านมอบรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์มาตอบแทนนั้น ก็ต้องขอบพระคุณท่านด้วยความมุ่งมั่นตั้งใจ และทราบว่าท่านเตรียมประเด็นต่าง ๆ เพื่อจะมาตอบในวันนี้เป็นอย่างดีครับ

ท่านประธานครับ ประเด็นที่ผมตั้งใจจะถามนั้นเป็นประเด็นที่เกี่ยวข้อง บ้านท่านประธานที่จังหวัดพิษณุโลกผมเองก็เชื่อว่ามี จังหวัดสุพรรณบุรีของท่านรัฐมนตรีว่าการ ผมเองก็ส่งคนไปดู บางประเด็นที่ผมตั้งใจอย่างเฉพาะเจาะจงไม่พบ แต่ประเด็นโดยทั่วไปก็มี สี่แยกบ้านรอ จังหวัดอ่างทอง ท่านรัฐมนตรีแอบยิ้มนะครับ เราก็ส่งคนไปดูกันเหมือนกัน สี่แยกบ้านรอ จังหวัดอ่างทองที่สี่แยกบ้านผม ผมก็ส่งคนไปดูก็มีครับ มันมีหลายประเด็น ที่เกี่ยวเนื่องกันตั้งแต่การขายพวงมาลัย ตั้งแต่การขายดอกไม้ ตั้งแต่การขายขนม ตั้งแต่การขายกล้วยแขก บางครั้งก็มีการมาเช็ดระจกรถ หรืออื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง แต่ประเด็น ที่ผมเน้นที่สุดก็คือประเด็นเรื่องของการขายนมเปรี้ยวซึ่งเกิดขึ้นตามบริเวณถนนหรือสี่แยก การขายนมเปรี้ยวไม่ได้เกิดมาดั้งเดิมเหมือนกรณีที่ยมราช ซึ่งผมเองก็ผ่านกระบวนการมีส่วน ในการแก้ไขแล้วก็รู้ว่ามันไม่ง่าย แต่การขายนมเปรี้ยวที่เกิดขึ้นนั้นเพิ่งเกิดขึ้นหลังสถานการณ์ โควิดครับ ขอ Slide ด้วยนะครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

ซึ่งเกี่ยวข้องสัมพันธ์ กับประเด็นเรื่องของความยากจน ประเด็นเรื่องของการที่เด็ก ๆ จะต้องไปโรงเรียน ประเด็นเรื่องความปลอดภัย ประเด็นเรื่องความปลอดภัยอื่น ๆ ของผู้ใช้ถนนต่าง ๆ ซึ่งต้องนำเรียนว่าเป็นประเด็นคำถามที่กระอักกระอ่วนมากและสร้างความยากลำบากให้ผม ในการที่จะมาถามในวันนี้ ท่านประธานครับ มันมีเส้นแบ่งความเป็นเด็ก ความเป็นผู้ใหญ่ มันเกี่ยวข้องกับประเด็นการขายสินค้าหรือบริการบริเวณที่เกี่ยวข้องในสี่แยกต่าง ๆ มันเกี่ยวข้องกับประเด็นว่าการกระทำที่เกิดขึ้นนั้นเป็นเรื่องที่เด็กทำโดยตนเองหรือมีบุคคลอื่น เป็นผู้จ้างวานหรือให้เด็กเป็นคนกระทำ มันเกี่ยวข้องกับประเด็นที่เราถูกตั้งคำถาม เรื่องของการใช้แรงงานเด็ก นานาอารยะประเทศเขาก็จับตาดูว่าสถานะของประเทศไทยนั้น อยู่ใน Tier ที่ไหน สุพรรณบุรีไม่มีเลยในเมืองในสี่แยกต่าง ๆ ที่ขายนมเปรี้ยว แต่จังหวัดอ่างทอง เมื่อ ๒ สัปดาห์ที่แล้ว ก็แปลกนะครับ คนของสำนักงานคุ้มครองและประกันภัยจังหวัด ที่เรียกว่า คปภ. ไปเจอแล้วก็ส่งเรื่องให้ทางพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ จังหวัดอ่างทอง คุณวาสนา ทองจันทร์ ท่านก็ส่งเจ้าหน้าที่ไปดู วันนี้ก็กำลังประชุม ที่จะมีการแก้ไขปัญหา ไปเจอว่าเด็กคนนั้นเป็นเด็กผู้ชายอายุ ๑๗ ปี อยู่กับยายตามลำพัง แล้วมันยากมากที่เขาต้องมีส่วนในการดูแลครอบครัวและอาศัยจังหวะในช่วงปิดเทอม มาขายของเพื่อจุนเจือครอบครัว มันไม่ง่ายกับคำถามเหล่านี้ แต่สิ่งที่ผมจำเป็นต้องชี้ให้ท่านเห็น ก็คือว่า ท่านเห็นไหมครับว่ากรณีเด็กขายนมเปรี้ยวที่จำนวนมากนั้นเขาเป็นเด็ก เยาวชน มี ๔ คำถามย่อย ๆ คือ ๑. เด็ก เยาวชน สามารถทำงานได้หรือไม่ ๒. คือเด็ก เยาวชน สามารถขายสินค้า บริการบริเวณถนนหรือสี่แยกจราจรต่าง ๆ ได้หรือไม่ ๓. ก็คือว่ากรณี เด็ก ๆ เยาวชนซึ่งเราเป็นจำนวนมาก รูปที่ผมเบลอไว้ก็จังหวัด ป ในภาคกลางใส่เครื่องแบบ นักเรียนมาขายได้หรือไม่ แล้วตกลงว่าสิ่งที่เขามาขายเป็นการมาโดยสมัครใจโดยตนเอง หรือมีบริษัท หรือตัวแทนจำหน่ายที่อยู่ในระดับภูมิภาค ในระดับจังหวัด เป็นการใช้ จ้างวาน หรือบังคับให้เขามาเป็นผู้กระทำ ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นประเด็นที่ส่งผลต่อประเด็นเรื่องของ แรงงาน ใน Slide ที่ ๓ ที่ผมจะชี้ให้เห็นว่าเรามีสัดส่วนของแรงงานที่เข้าสู่วัยแรงงาน ที่เรียกว่าแรงงานเด็กอายุต่ำกว่า ๑๕ ปี และแรงงานเยาวชนอายุ ๑๕-๑๘ ปี จำนวน เป็น ๑๐๐,๐๐๐ คน ท่านรัฐมนตรีมีลูก ผมเองก็มีลูกเล็ก ในวัยของความเด็กสิ่งที่เรา อยากให้ลูกเราก็ได้รับก็คือการเข้าศึกษา แต่ท่านเห็นไหมครับเด็กจำนวนไม่น้อยในประเทศไทย คุณเซีย จำปาทอง ทำประเด็นเรื่องแรงงานก็ทราบ เขาต้องเข้าสู่การทำงานที่เร็ว ทั้งมีงานทำหรือตกงาน บางครั้งเป็นเรื่องการรอตามฤดูกาลต่าง ๆ สิ่งที่ถูกตั้งคำถาม ในระหว่างประเทศก็คือว่า เราจะไปตอบประเด็นเรื่องแรงงานเด็กในฐานะเรื่องของ การค้ามนุษย์ได้อย่างไร ทราบครับว่ากระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ มีความพยายามในการแก้ไขปัญหา เช่น การจัดประชุมคณะกรรมการควบคุมการขอทาน ในต้นปีที่ผ่านมามีการประชุม ๑ ครั้ง ในเดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๖๖ ก็ทราบครับ ท่านปลัดกระทรวง พม. กับผมก็คุ้นเคย ผมให้ความเคารพท่านเป็นอย่างยิ่ง ทราบครับ มีความพยายามบอกว่าไม่ให้เด็กขายตามถนน จะเอามาขายในบริเวณที่มีการกำหนดเป็นจุด เช่น กทม. มีการตกลงกันไว้ว่าจะมีทั้งหมด ๗๒ แห่งใน ๔๖ พื้นที่ต่าง ๆ เป็นต้น ทราบครับ มีความพยายามจะบังคับใช้กฎหมาย แต่ท่านประธานลองดูใน Slide ที่ ๕ ที่พูดถึงการบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็น พ.ร.บ. คุ้มครองเด็ก ไม่ว่าจะเป็น พ.ร.บ. ควบคุมการจราจรทางบก ไม่ว่าจะเป็น พ.ร.บ. ที่เกี่ยวข้องกับประเด็นเรื่องของ การคุ้มครองแรงงาน พ.ร.บ. รักษาความสะอาด พ.ร.บ. ควบคุมการขอทาน ถูกบ้าง ผิดฝาผิดตัวบ้าง มีส่วนในการถูกแสวงประโยชน์หรือไม่ผมไม่ทราบ สิ่งที่ผมได้เรียนถามท่าน Slide ท่านต้องตามให้ทันนิดหนึ่ง ไป Slide ที่ ๕ ท่านครับ ราคาเท่าไรไม่ใช่ราคานมเปรี้ยวที่ขายไป ในราคา ๑๐๐ บาท แล้วเด็ก ๆ จะได้ ๒๐ บาทนี่คือข้อตกลงการขาย แต่ราคาเท่าไร คือการที่เด็ก ๆ ผู้หญิงบางคนไปยืนขายของ ขายนมเปรี้ยว แล้วถูกเจ้าของรถไม่ต้องหรูก็ได้ โตโยต้าแบบผมก็ได้ มาจอดแล้วถามว่าหนูตัวหนูว่าราคาเท่าไร หนูมี LINE ไหม หนูมีเบอร์ โทรศัพท์ไหม ป๋าขอได้ไหม อาขอได้ไหม พี่ขอได้ไหม หนูไม่ต้องมาขายของหรอก ฉะนั้น สิ่งที่เป็นปัญหาสำคัญก็เลยเป็นคำถามประการที่ ๑ ที่อาจจะต้องรบกวนท่านรัฐมนตรี ในการตอบคำถาม

คำถามที่ ๑ รัฐบาลทราบถึงปัญหาและมีนโยบายการบังคับใช้กฎหมาย กับผู้กระทำ ผมไม่ได้พูดถึงผู้ที่ไปขายซึ่งเขามีความยากลำบากพอสมควรทีเดียว แต่มีการบังคับใช้กฎหมายกับผู้กระทำที่ใช้ จ้างวาน หรือบังคับให้เด็ก หรือเยาวชน หรือแม้กระทั่งบุคคลอื่น ๆ ไปขายของบริเวณถนน บริเวณสี่แยกจราจรหรือไม่ แบบใด ประการใด ท่านได้พยายามดำเนินการแก้ไขเรื่องนี้ไปมากน้อยขนาดใด เอาคำถามที่ ๑ ก่อน เดี๋ยวป้องกันมาพูดกันในประเด็นคำถามที่ ๒ ขอบพระคุณครับ