สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๒ · ๑๒ ตุลาคม ๒๕๖๖

กฤษฐ์หิรัญ เลิศอุฤทธิ์ภักดี เสนอแนวทางแก้ไขปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาและดูแลแหล่งน้ำอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการปกป้องสิ่งแวดล้อมของบึงบอระเพ็ดและพัฒนาการบริหารจัดการน้ำที่มีส่วนร่วมจากภาคประชาชน

นายกฤษฐ์หิรัญ เลิศอุฤทธิ์ภักดี นครสวรรค์

เรียนท่านประธานสภา กระผม กฤษฐ์หิรัญ เลิศอุฤทธิ์ภักดี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครสวรรค์ เขตเลือกตั้ง ที่ ๑ คนปากน้ำโพ พรรคก้าวไกล วันนี้ผมขอเป็นส่วนหนึ่งในการอภิปรายสนับสนุนขอให้ สภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาการแก้ไขปัญหาและการพัฒนา ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาและลุ่มน้ำอื่น ๆ อย่างยั่งยืน

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

กรณีนี้เป็นกรณีของ บึงบอระเพ็ดนะครับ ท่านประธานครับ คำขวัญจังหวัดนครสวรรค์ เมืองสี่แคว แห่มังกร พักผ่อนบึงบอระเพ็ด ปลารสเด็ดปากน้ำโพ สถานที่ที่ผมกำลังจะพูดถึงก็คือบึงบอระเพ็ดอยู่ ในคำขวัญจังหวัดนครสวรรค์ ท่านประธานทราบไหมครับว่าบึงบอระเพ็ดดั้งเดิมนั้น เป็นที่ราบลุ่มปกคลุมไปด้วยป่าไม้เบญจพรรณ มีลำห้วยลำคลองไหลมารวมกันเกิดเป็น หนองน้ำ บึงขนาดเล็กจนถึงขนาดใหญ่หลายแห่ง ก่อนจะไหลออกสู่แม่น้ำน่าน ทางคลองบึงบอระเพ็ด เมื่อถึงฤดูน้ำหลาก พื้นที่บริเวณนี้จะท่วมท้นกลายเป็นบึงน้ำจืด ธรรมชาติขนาดใหญ่ที่สุด ในประเทศไทย แต่ในฤดูแล้งจะเป็นคลองบึงเล็ก ๆ ที่เหือดแห้ง กระทรวงเกษตราธิการในสมัยนั้นได้สร้างคันกั้นน้ำและประตูระบายน้ำบริเวณ คลองบอระเพ็ดเพื่อทำการกักเก็บน้ำไว้เป็นแหล่งเพาะปลูก แล้วเสร็จในปี ๒๔๗๑ ก็คือ ในสมัยรัชกาลที่ ๗ จึงทำให้บึงบอระเพ็ดกลายเป็นแหล่งน้ำที่กว้างใหญ่และมีน้ำท่วมขัง ตลอดปี ซึ่งปัจจุบันบึงบอระเพ็ดมีพื้นที่กว่า ๑๓๒,๗๓๗ ไร่ ครอบคลุมพื้นที่อำเภอเมือง อำเภอท่าตะโก อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์ ในอดีตบึงบอระเพ็ดอุดมสมบูรณ์ไปด้วย พืชน้ำ รวมทั้งปลา สัตว์น้ำ นกน้ำ นานาชนิดครับ โดยเฉพาะมีจระเข้ชุกชุมอยู่มากมาย ในพื้นที่รู้จักคนทั่วไปด้วยคำว่า จอมบึงและทะเลเหนือ เป็นชื่อเรียกของบึงแห่งนี้ บึงบอระเพ็ดก็มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักกันทั่วโลก เมื่อมีการค้นพบนกน้ำชนิดใหม่ ชื่อว่า นกเจ้าฟ้า สิรินธร ตอนนี้ปริมาณนกน้ำลดลงอย่างน่าวิตก จึงมีการประกาศให้พื้นที่ส่วนหนึ่งเป็นพื้นที่ ของบึงบอระเพ็ดประมาณ ๖๖,๒๕๐ ไร่ เป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่า ข้อมูลเบื้องต้นพื้นที่บึงแห่งนี้ มีความจุ ๒๒๐ ล้านลูกบาศก์เมตร หรือปริมาณเทียบเท่า ๑ ใน ๔ ของเขื่อนป่าสัก มีนกเป็ดน้ำอพยพมาในช่วงพฤศจิกายนถึงมีนาคมของทุกปีนะครับ มีกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ทั้งหมด ๓ ฉบับ ก็คือพระราชบัญญัติที่ดินราชพัสดุ พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครอง สัตว์ป่า และพระราชบัญญัติกำหนดการประมง จากภาพนี้เป็นภาพจากดาวเทียม Sentinel-2 ในวันที่ ๑๗ สิงหาคมหรือ ๒ เดือนที่ผ่านมา เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำบึงบอระเพ็ด เส้นสีเหลือง เป็นเขตบึงบอระเพ็ด พื้นที่ ๑๓๒,๗๓๗ ไร่ เส้นสีส้มคือพื้นที่ห้ามล่าสัตว์ป่า ข้อสังเกตก็คือเรา เหลือปริมาณน้ำในช่วงนั้น ๒ เดือนที่แล้วเพียง ๖.๖๒ ล้านลูกบาศก์เมตรหรือเพียง ๓ เปอร์เซ็นต์จากพื้นที่ความจุทั้งหมด ๒๒๐ ล้านลูกบาศก์เมตร ภาพสถานการณ์น้ำ ในจังหวัดนครสวรรค์ภาพนี้เป็นข้อมูลของเมื่อวานนี้นะครับ เป็นภาพของจังหวัดนครสวรรค์พูดถึงสถานการณ์น้ำในปัจจุบัน Slide นี้เป็น Slide รายงานสภาพน้ำบึงบอระเพ็ด ในวันที่ ๑๑ เมื่อวานนี้นะครับ พื้นที่น้ำจุเพิ่มขึ้นเป็น ๘๙.๘๔ ล้านลูกบาศก์เมตร หรือ ๔๑ เปอร์เซ็นต์ของความจุ สิ่งที่จะบอกก็คือนี่คือคุณค่า ของบึงบอระเพ็ดที่เป็นพื้นที่รับน้ำในช่วงฤดูฝน แล้วก็ในช่วงน้ำหลากซึ่งทดน้ำจากแม่น้ำน่าน ไม่ให้ท่วมบ้านเรือนประชาชนและกักเก็บน้ำไว้ใช้เพื่อเกษตรกรรมในช่วงฤดูแล้ง ทั้งยังเป็น ที่อยู่ของสัตว์น้ำนานาชนิดด้วยแนวคิดการขุดวังปลาหรือ Deep Pool ซึ่งมีการเริ่ม ดำเนินการไปแล้ว ๑ บ่อ ใน ๔ บ่อจากแผนงาน จะเห็นได้ว่าพื้นที่ชุ่มน้ำบึงบอระเพ็ด จากเป้าหมายแรกที่จะผลักดันเพียงเพื่อสงวนสัตว์น้ำ ต่อมาได้มีการสร้างคันกั้นน้ำ สามารถกักเก็บน้ำ ประชาชนกว่า ๕,๐๐๐ ครัวเรือนในพื้นที่ได้ประโยชน์โดยตรงจากการใช้ น้ำบึงบอระเพ็ดแล้วก็เป็นท่องเที่ยว อันนี้เป็นภาพแผนที่จากข้อมูลในการใช้ประโยชน์ ของบึงบอระเพ็ดในพื้นที่ต่าง ๆ ขอเสนอแนะเป็นข้อเสนอการพัฒนาพื้นที่บึงบอระเพ็ดคือ

๑. อยากให้มีการใช้เทคโนโลยีในการจัดการลอกตะกอนในบึงบอระเพ็ด แม่น้ำ คลอง บึง ทดแทน Macro โดยอยากแนะนำให้ใช้เรือดูดเลนแทน Macro ที่จะมี ปัญหาการขนย้ายและมีปัญหาในการตรวจนับจำนวนคิว จะเป็นประโยชน์อย่างมากในการใช้ เทคโนโลยี

๒. อยากให้มีแผนบริหารจัดการน้ำที่มีส่วนร่วมจากภาคประชาชน

ท้ายนี้ ผมขอสนับสนุนให้สภาผู้แทนราษฎรแห่งนี้ตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญ พิจารณาศึกษาแก้ไขปัญหาการพัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาและลุ่มน้ำอื่น ๆ อาทิ บึงบอระเพ็ด จังหวัดนครสวรรค์ ขอบพระคุณครับ