นายชิตวัน ชินอนุวัฒน์ เชียงราย

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม นายชิตวัน ชินอนุวัฒน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงราย เขต ๑ อำเภอเมือง จากพรรคก้าวไกล วันนี้ผมขอร่วมสนับสนุนญัตติการจัดสรรที่ดินทำกิน แนวทางการปรับปรุง แก้ไขประมวลกฎหมายที่ดินในส่วนของข้อห้ามการออกโฉนดที่ดินสำหรับเขาและภูเขา ขอ Slide ด้วยครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

ปัญหาที่ดินของประชาชนยังเป็น ปัญหาที่ได้รับร้องเรียนอย่างต่อเนื่อง และเป็นปัญหาที่ครอบคลุมในภูมิภาคของประเทศไทย ทั้งที่ดินทำกินทางการเกษตร ที่อยู่อาศัย ทั้งที่อยู่อย่างถูกต้องตามกฎหมาย และยังไม่ถูกต้อง ตามกฎหมาย ส่งผลกระทบโดยตรงต่อประชาชนที่อาศัยอยู่ในป่า กลายเป็นผู้บุกรุกป่า ซึ่งเป็นเรื่องผิดกฎหมาย โดยสภาพความเป็นจริงประชาชนได้อาศัยอยู่ในป่ามาเป็นเวลา ยาวนานก่อนที่จะมีการออกกฎหมายให้สิทธิครอบครองและกรรมสิทธิ์ ต่อมาเมื่อมีการออก กฎหมายเพื่อหวงกันที่ให้เป็นของรัฐ และหวงกันพื้นที่ให้เป็นป่าอุทยานแห่งชาติในปี ๒๕๐๔ และป่าสงวนแห่งชาติในปี ๒๕๐๗ โดยออกประกาศควบคุมพื้นที่ทั้งหมดเป็นเขตอุทยาน และเขตป่าสงวนไปก่อน แล้วจึงทำการกันที่ดินบริเวณที่ประชาชนอาศัยอยู่ออกในภายหลัง แต่ในทางปฏิบัติก็มิได้มีการกันออก เพราะต้องสำรวจและทำเครื่องหมายเขตอุทยาน แห่งชาติและเขตป่าสงวนแห่งชาติ จึงต้องใช้งบประมาณจำนวนมาก เมื่อไม่มีการแสดงเขต ที่ชัดเจนตามกฎหมายจึงเกิดข้อพิพาทในการอ้างสิทธิเหนือที่ดินของรัฐ รัฐยอมรับเฉพาะสิทธิ ที่ได้รับรองตามกฎหมายที่มีเอกสารสิทธิที่ออกโดยหน่วยงานราชการ เป็นหลักฐาน ยืนยันเท่านั้น ซึ่งได้แก่ น.ส. ๓ น.ส. ๓ ก โฉนดที่ดินและเอกสารสิทธิที่ดินตามโครงการ ที่รัฐจัดสรรที่ดินให้กับประชาชน ขอบคุณบทความวิชาการสิทธิในที่ดินชุมชน เกษตรกรรม ศาสตราจารย์ศรีราชา เจริญพาณิชย์ ขออภัยที่เอ่ยนามท่านนะครับ ปัจจุบันเกษตรกร จำนวนมากขาดเอกสิทธิ์หรือโฉนดที่ดินที่ตนเองใช้ชีวิตและทำมาหากินมาหลายรุ่น โดยกว่า ๑ ล้านคน กำลังประสบปัญหาข้อพิพาทที่ดินกับรัฐ ซึ่งบางกรณียืดเยื้อมาหลายสิบปี และถูกซ้ำเติมโดยนโยบายของรัฐที่ผ่านมา ป่าอนุรักษ์ ๓๐๐,๐๐๐-๔๐๐,๐๐๐ ราย ป่าสงวนแห่งชาติ ๔๐๐,๐๐๐-๕๐๐,๐๐๐ ราย ที่ราชพัสดุ ๑๐๐,๐๐๐-๒๐๐,๐๐๐ ราย ที่ดิน ส.ป.ก. ๒๐๐,๐๐๐-๓๐๐,๐๐๐ ราย ด้วยข้อจำกัด ทางกฎหมาย ปัญหาการครอบครองและใช้ประโยชน์ที่ดิน ส.ป.ก. หรือเอกสาร แสดงการครอบครองที่ดินที่สำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ส.ป.ก. ออกให้ประชาชน เข้าทำประโยชน์ในเขตปฏิรูปที่ดินนั้น ได้เกิดปัญหาในทางปฏิบัติหลายประการในด้าน วัตถุประสงค์ของการใช้ที่ดิน ข้อจำกัดสิทธิของผู้ครอบครองอันนำมาซึ่งข้อพิพาท ทางกฎหมายกับรัฐหลายครั้ง อีกทั้งปัญหาการครอบครองที่ดินในเขตพื้นที่ทับซ้อนกับเขต ป่าสงวนที่เกิดข้อพิพาทระหว่างประชาชนที่ครอบครองที่ดินอยู่ก่อนการประกาศเป็น เขตป่ากับหน่วยงานของรัฐ เนื่องจากเขตป่าสงวนหลายพื้นที่ไม่มีความเป็นเขตป่าแล้ว ไม่อาจฟื้นฟูสภาพคืนสู่ธรรมชาติได้อีกแล้ว จนมีสภาพเป็นชุมชนอยู่อาศัย จึงเกิดผลกระทบ และข้อพิพาทระหว่างหน่วยงานของรัฐกับประชาชนมาอย่างต่อเนื่อง ในพื้นที่จังหวัดเชียงราย ก็พบปัญหานี้เป็นอย่างมาก เนื่องจากเชียงรายเป็นจังหวัดที่มีลักษณะภูมิประเทศเป็น เทือกเขาสูง มีที่ราบสูงเป็นหย่อม ๆ และยังมีพี่น้องประชาชนอาศัยอยู่ตามแนวภูเขา เป็นจำนวนมากในหลาย ๆ พื้นที่ หลาย ๆ อำเภอและตำบล อาทิ ตำบลดอยฮาง ตำบลห้วยชมภู ตำบลแม่ยาว ตำบลแม่กรณ์ ตำบลป่าอ้อดอนชัย ตำบลสันทราย และตำบลอื่น ๆ ในจังหวัดเชียงรายอีกมากมาย ปัญหาหลักในการอาศัยอยู่ในพื้นที่สูงคือเอกสารสิทธิ การถือครองที่ดิน ไม่ว่าจะเป็นที่พักอาศัย หรือแม้กระทั่งที่ดินทำกิน กรณีเกิดข้อพิพาท ระหว่างรัฐและประชาชนในหลาย ๆ ตำบล ประเด็นในพื้นที่ประชาชนได้อาศัยอยู่ในที่ดิน ทำกินตั้งแต่ปี ๒๕๓๓ ซึ่งก่อนจะมีประกาศเป็นพื้นที่ ส.ป.ก. อีกด้วย ส่งผลกระทบโดยตรง คือประชาชนในพื้นที่ไม่มีที่ดินทำกิน ไม่มีเอกสารสิทธิใด ๆ ที่ออกโดยราชการ บางหมู่บ้าน ถูกล้อมด้วยพื้นที่ป่า กลับกลายเป็นผู้บุกรุกป่าอย่างผิดกฎหมาย

การขออนุญาตใช้พื้นที่ป่าไม้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือหน่วยงานราชการ เพื่อใช้ในสาธารณประโยชน์ เช่นบ่อขยะตามปรากฏในรูปที่อยู่ห่าง จากพื้นที่ชุมชน หากกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมีการพิจารณาผ่อนปรน การใช้พื้นที่การศึกษาผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมหรือเรียกว่า EIA พิจารณาผ่อนปรนการใช้ พื้นที่ ซึ่งการศึกษา EIA ต้องใช้งบประมาณเป็นจำนวนมาก แต่ให้ระบุการใช้เป็น IEE เพื่อการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบื้องต้นแทน ในยุคนี้ก่อนที่เราจะสร้างเศรษฐกิจ ฐานรากให้มั่นคงได้นั้น การแก้ปัญหาปากท้องประชาชนถือว่าเป็นสิ่งสำคัญอย่างมาก ผมจึงขอเสนอเร่งรัดการจัดสรรที่ดินทำกินเพื่อประโยชน์และโอกาสแก่ประชาชน โดยสภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาทบทวนเพื่อปรับปรุง เปลี่ยนแปลง แก้ไข ครอบครอง ถือสิทธิที่ดินในที่ดิน ส.ป.ก. ที่ดินทับซ้อนกับเขตป่าสงวนแห่งชาติ เพื่อนำไปสู่การแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องต่อไป

ผมมีข้อเสนอในการปรับปรุงประสิทธิภาพและความเป็นธรรมในการจัดเก็บ ภาษีที่ดินเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในการครอบครองที่ดิน

ข้อ ๑ พัฒนาระบบภาษีที่ดินแบบรวมแปลง รวมมูลค่าที่ดินทั้งหมดที่แต่ละ บุคคล หรือนิติบุคคลถืออยู่ แล้วจัดเก็บภาษีที่ดินในอัตราก้าวหน้า โดยคิดจากมูลค่าที่ดิน ที่เกิน ๓๐๐ ล้านบาท

ข้อ ๒ การปรับปรุงประสิทธิภาพในการจัดเก็บภาษีที่ดินรายแปลงแบบที่ใช้ ในปัจจุบัน เพื่อป้องกันการหลบเลี่ยง

ข้อ ๓ ลดหย่อนหรือส่วนลดภาษีที่ดินสำหรับพื้นที่ที่ถูกใช้เป็น สาธารณประโยชน์ อาทิ พื้นที่สีเขียว พื้นที่อนุรักษ์ระบบนิเวศ พื้นที่สาธารณะ ตามระยะเวลา ที่ตกลงกัน ๓-๕ ปี

ประการสำคัญที่สุดครับท่านประธาน เศรษฐกิจฐานรากจะเข้มแข็ง ต้องบำรุง รากแก้วให้มั่นคงแข็งแรงเสียก่อน การจัดสรรที่ดิน ที่ดินทำกินอย่างมีประสิทธิภาพ จะช่วยให้ ประชาชนได้รับผลประโยชน์ และโอกาสที่เท่าเทียมกันในทุกบริบทของสังคมไทย ขอบคุณครับ