ชุติมา คชพันธ์ ตั้งข้อสังเกตถึงประสิทธิภาพของธนาคาร SME ในการสนับสนุนผู้ประกอบการรายย่อยและผู้ประกอบการใหม่ พร้อมเรียกร้องให้เปิดโอกาสเข้าถึงสินเชื่ออย่างเท่าเทียม เพื่อไม่ให้กลุ่มเปราะบางถูกละเลยในระบบสนับสนุนทางการเงิน
ท่านประธานที่เคารพ ดิฉัน ชุติมา คชพันธ์ แบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล จากภาคใต้ จังหวัดพัทลุง
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
ท่านประธานคะ ก่อนอื่นเลย ดิฉันอยากจะบอกว่าได้อ่านหนังสือเล่มนี้ก็รู้สึกประทับใจ ก่อนอื่นเลยจะบอกว่าขอฝาก ไปยังท่านผู้มาชี้แจงนะคะ รู้สึกประทับใจในผลงานของท่านที่ผ่านมา สำหรับ SMEs ไทยคงไม่มี ใครที่ไม่รู้จักธนาคาร SME ในแง่ประชาสัมพันธ์ ท่านทำหน้าที่ได้ดีนะคะ และจากใน Slide ที่เห็นอยู่นี้ดิฉันประทับใจมากที่ท่านมีแนวคิดที่บอกว่าท่านจะใช้ Mind ก็คือใช้หัวและใจ ในการทำงาน ในการส่งเสริมผู้ประกอบการ แต่ดิฉันเป็นคนที่ไม่เชื่ออะไรง่าย ๆ ดิฉัน ช่างสงสัย ดิฉันเลยมีคำถามต่อมา ดิฉันสงสัยว่าท่านใช้ทั้งหัวและใจในการช่วยเหลือ ผู้ประกอบการอย่างไร ดิฉันก็ไปหาข้อมูลพบว่า SMEs ทั้งหมดของประเทศไทยมีอยู่ ๓ ล้านกว่ารายในตอนนี้ แต่ในความเป็นจริงก็คืออย่างเมื่อสักครู่เพื่อนสมาชิกบอกไปแล้ว คือจริง ๆ มีเข้าถึงได้แค่ ๐.๓-๐.๔ เปอร์เซ็นต์เท่านั้นเอง แล้วท่านก็แจ้งไว้ในผลการดำเนินงาน หน้า ๘๘ คำถามก็คือว่าในตัวเลขนี้ผู้ประกอบการไทยเราแข็งแกร่งจริง ๆ จนไม่ต้องการ เงินกู้แล้ว หรือจริง ๆ แล้วเข้าไม่ถึงเงินกู้กันแน่ จริง ๆ แล้วมันคืออะไร สำหรับมุมมอง ของดิฉันมองว่าเหตุผลหลังคือเข้าไม่ถึงเงินกู้ ดิฉันเป็น SMEs คนหนึ่ง เป็น ๑ ใน ๓ ล้านคนนี้ ดิฉันเป็น SMEs ตัวจริงเสียงจริง ดิฉันเป็น SMEs มา ๒๐ ปีแล้วที่ทำธุรกิจมา ถ้าจะบอกว่า มีใครสักคนหนึ่งที่เข้าใจหัวอกผู้ประกอบการเข้าใจ SMEs ดิฉันคือคนที่เข้าใจจริง ๆ ทำเอง เจ็บเอง ลุกขึ้นเอง ผ่านมาแล้วทุกอย่างนะคะ ดิฉันลุกขึ้นมาวันนี้เพื่อมาเป็นปากเสียงให้กับ พี่น้อง SMEs ทั่วประเทศ ดิฉันยังสงสัยต่อว่าในสิ่งที่มีอยู่ปัจจุบันนี้เกิดการจ้างงานมากน้อย แค่ไหน SMEs ของเราทุกวันนี้จำนวนที่มีอยู่เกิดการจ้างงานประมาณ ๑๒ ล้านคน และถ้าเรา โฟกัสไปที่ธุรกิจขนาด Micro จะมีอยู่ประมาณ ๕.๔ ล้านคนที่เกิดการจ้างงาน ธุรกิจ Micro คือธุรกิจที่เป็นฟันเฟืองสำคัญที่สุดในการขับเคลื่อนประเทศ ท่านจะเห็นเลยว่ามีจำนวน เยอะที่สุด ถ้าฟันเฟืองตัวนี้หยุดทำงานไม่หมุน ดิฉันเชื่อว่าประเทศนี้เศรษฐกิจก็จะเป็นอัมพาต ได้มากพอสมควรเลยทีเดียว แล้วจะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจมหภาคมากพอสมควร ผู้ประกอบการรายย่อยสำหรับดิฉันเป็นผู้ประกอบการที่ยิ่งใหญ่มากผู้ประกอบการ รายย่อย คือคนที่ต้องต่อสู้ คือคนที่ต้องฟันฝ่าในการที่จะทำให้ธุรกิจของตัวเองรอดไปในแต่ละวัน ๆ ถ้าท่านศึกษาตรง Pyramid ประชากร ท่านจะเห็นเลยว่าปัจจุบันแนวโน้มของประชากร เปลี่ยนไป และถ้าท่านศึกษาพฤติกรรมผู้บริโภค สำหรับคนที่กู้เงินเรามองว่าเป็นผู้บริโภค ถ้าท่านทำงานเชิงรุกมากขึ้นท่านจะเห็นว่ามีประมาณ ๘.๖ ล้านคน กลุ่มนี้คือปัจจุบันนี้ เป็นกลุ่มที่อยากจะเปลี่ยนมาเป็นเจ้าของธุรกิจ นี่คือลูกค้าของท่าน ปัจจุบันนี้ Microfinance เติบโตขึ้นมา เนื่องจากว่าไม่สามารถเข้าถึงเงินทุนได้นั่นเอง มันสวนทางกัน เพราะฉะนั้นยิ่ง Microfinance เติบโตมากเท่าไรนั่นสะท้อนว่าท่านทำงานล้มเหลวมากขึ้นเท่านั้น มี Startup จำนวนมากประมาณ ๗๐ เปอร์เซ็นต์ที่เข้าไม่ถึงเงินทุน นี่คือตัวอย่าง ถ้าท่านอยากให้ประเทศ เติบโตท่านต้องทำให้ Startup และ Micro เข้าถึงเงินทุนได้มากขึ้น ต่อมาดิฉันเห็นสินเชื่อที่ท่านพยายามปล่อย แต่ดิฉันสงสัยว่าท่านพยายามที่จะปล่อยสินเชื่อ ให้กับคนที่อยากทำ Franchise แต่ทำไมถึงไปเน้นแค่ ๒ Brand นี้คะ ในขณะที่ประเทศไทย มี Franchise ถึง ๖๐๙ กิจการ ทำไมท่านถึงปล่อยให้แค่ ๒ Brand นี้ ดิฉันไม่อยากเอ่ยชื่อ ในที่นี้ดิฉันเลยปิดไว้ นี่คือคำถาม ดิฉันต้องการคำตอบนะคะ ต่อมานะคะ ดิฉันมองว่า สำหรับปัจจุบันมีหลายคนที่เขาอยากที่จะทำ ๒ อาชีพด้วยกัน อาจจะเป็นพนักงานบริษัท และอยากทำธุรกิจด้วย แต่พอไปดูเงื่อนไขเขาไม่ใช่นิติบุคคล เขาก็ไม่สามารถที่จะกู้เงิน ของท่านได้ และถ้าเกิดไปดู Micro ที่ท่านมีอยู่ Micro OK ก็ไม่ได้อีกเหมือนกัน เพราะต้อง ทำธุรกิจมาแล้วไม่ต่ำกว่า ๓ ปี แต่บางคนเขายังไม่ได้ทำธุรกิจ เขาต้องการทำอาชีพเสริม เขาจะเข้าถึง Micro OK ของท่านได้อย่างไร คำถามของดิฉันก็คือว่ามีคนบางกลุ่มถูกทิ้งไว้ ข้างหลังหรือไม่ ในหนังสือเล่มนี้ท่านบอกว่าท่านไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง แต่จากข้อมูลที่ดิฉันศึกษา คือมีคนบางกลุ่มถูกทิ้งไว้ข้างหลังนะคะ เป้าหมายที่ท่านวางไว้สำหรับปี ๒๕๖๖ คือปีนี้ดิฉัน มองว่าผู้ที่ได้โอกาสในตัวเลขนี้กับคนที่ต้องการโอกาสที่มีอยู่ SMEs ทั้งหมดทั่วประเทศ ไม่สอดคล้องกัน ผู้ที่ได้รับโอกาสจาก SME Bank จะมีน้อยกว่าผู้ต้องการโอกาส ดิฉันมี ข้อร้องเรียนมาฝากเนื่องจากเวลามีน้อย ดิฉันเลยจำเป็นต้องรีบเล่าให้ท่านฟัง มีข้อร้องเรียน นี่คือความจริงที่เกิดขึ้น ท่านบอกว่าท่านมีการบริหารจัดการมี Risk Management เกิดขึ้น แต่ความจริงที่เกิดขึ้นท่านตั้งใจฟังนะคะ ในสาขาของท่านจังหวัดหนึ่งทางภาคใต้ ท่านไปสืบ เอาเอง มีการกู้เงิน ครั้งที่ ๑ ครั้งที่ ๒ ไม่ผ่าน แต่ผ่านครั้งที่ ๓ เกิดอะไรขึ้นถึงผ่าน คือต้องแบ่ง เงินที่ได้ ๓๐ เปอร์เซ็นต์ให้เจ้าหน้าที่ด้วย ท่านไปสืบดูที่จังหวัดไหน ท่านมีการบริหารจัดการ อย่างนี้ ท่านบอกมีธรรมาภิบาล มีเรื่องความซื่อสัตย์ แต่มันเกิดเหตุการณ์นี้ขึ้นมาได้อย่างไร นี่คือข้อร้องเรียนจากประชาชนมาจริง ๆ ดิฉันขอเสนอแนะให้ท่านมีขั้นตอน Monitoring กระบวนการที่ชัดเจนในการตรวจสอบ ชี้แจงกรณีที่เขากู้ไม่ผ่านเกิดจากอะไร ต่อมาคือ หาทางช่วยเหลือทางอื่น จะให้ บสย. มาค้ำให้หรือไม่ หรือมีกองทุนอื่น ๆ เพื่อให้เขา บรรลุเป้าหมายของผู้กู้ ถ้าเขาไม่เดือดร้อนเขาไม่มากู้หรอกค่ะ หรืออีกอันหนึ่งให้มี Mystery check ได้ไหม ให้บุคคลภายนอกเลยมาสุ่มตรวจสอบและปลอมตัวเป็นผู้กู้ แล้วท่านจะรู้ ความจริงว่ามันเกิดอะไรขึ้น ดิฉันฝากประเด็นนี้นะคะ นี่คือเรื่องที่เกิดขึ้นจริง อีกประเด็นหนึ่ง ที่เป็นข้อร้องเรียนคือเวลาที่ท่านออกโครงการร่วมกับพันธมิตรของท่านมันมีบางโครงการที่ได้ เงินก้อนมา ท่านรู้ไหมว่าเงินก้อนที่ได้มามันเกิดจากการที่มีเจ้าหน้าที่ของท่านโทรไปหาบริษัท ที่เขามีความพร้อมอยู่แล้ว ที่ไม่มีความเสี่ยงในการเป็น NPL แล้วถามเขาว่ามีเงินก้อนนี้มา ช่วยเอาไปหน่อย ดิฉันก็ได้ทราบมาเหมือนกันและดิฉันได้ยินกับหูด้วย ไม่ควรเกิดเหตุการณ์ แบบนี้ขึ้น แปลว่าอะไรคะ แปลว่าคนต้องการกลับไม่ได้เงินกู้ แต่คนได้คือคนที่ไม่ต้องการเงินกู้ SME Bank ไม่ควรปล่อยให้เกิดเหตุการณ์แบบนี้ขึ้น และไม่ควรเป็นแบบนี้ต่อไป นั่นแปลว่า เจ้าหน้าที่ปล่อยเงินกู้ไม่ถูกวัตถุประสงค์และไม่ถูกคนนะคะ ดิฉันขอเสนอให้ท่านตรวจสอบ ผลประกอบการย้อนหลังว่าคนที่ท่านให้กู้ไปนี่เขาอยู่ในสภาพที่ต้องการเงินกู้จริงหรือไม่ ดิฉันเห็นผลกำไรที่ท่านบอกที่ได้จากโครงการ ที่ท่านให้กับหน่วยที่เป็นพันธมิตรของท่าน ท่านมีกำไร ดิฉันขอแสดงความยินดีกับกำไรที่ได้ แต่วิธีการได้มาดิฉันมองว่าไม่ถูกต้อง เพราะฉะนั้นดิฉันขอให้วางมาตรการเพื่อให้คนที่ต้องการเงินจริง ๆ เขาได้เงินกู้จริง ๆ นะคะ อีกนิดเดียวค่ะท่านประธาน ดิฉันประทับใจมากที่ท่านบอกว่าท่านใช้หัวและใจในการที่จะดูแล SMEs ดิฉันหวังเป็นอย่างยิ่งว่าหลังจากนี้ผู้ประกอบการของเราทุกคนจะพึ่งท่านได้ ดิฉันมี ความรักและปรารถนาดี และหวังดีกับ SME Bank อย่างแท้จริงนะคะ และอยากให้ท่าน ให้โอกาสอย่างเท่าเทียมกันกับผู้ประกอบการทุก ๆ คนในประเทศนี้ผู้ประกอบการเราดิ้นรน เราเหนื่อยมากจริง ๆ ในการที่จะให้ธุรกิจเราอยู่รอดในแต่ละวัน ๆ แต่ละเดือน แต่ละปี ขอให้จุดประสงค์ของการตั้ง SME Bank ขึ้นมาได้ถูกต้องตามวัตถุประสงค์นั้น และได้โอกาส เท่าเทียมกันสำหรับผู้ประกอบการทุกคน ดิฉันหวังจากใจจริงจริง ๆ นะคะ ขอให้เสียง ของดิฉันเป็นตัวแทนของผู้ประกอบการทั้งประเทศ และขอให้ท่านฟังดิฉันนะคะ ขอบคุณค่ะ