ภัณฑิล น่วมเจิม รายงานผลการดำเนินงาน งบดุล และกำไรขาดทุนของธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม พร้อมตั้งข้อสังเกตถึงประสิทธิภาพการปล่อยสินเชื่อที่ยังต่ำกว่าเป้าหมาย ทั้งในด้านวงเงินที่เบิกใช้จริง จำนวนผู้เข้าถึงสินเชื่อที่จำกัด และความไม่เหมาะสมของผู้กู้บางรายที่มีขนาดใหญ่เกินเกณฑ์ SME ซึ่งไม่สอดคล้องกับพันธกิจขององค์กร รวมถึงความกังวลต่อปัญหาหนี้เสียจากการร่วมลงทุนกับผู้ประกอบการที่เพิ่มขึ้น อัตราหนี้ไม่ก่อให้เกิดรายได้ที่สูงขึ้น และการเข้าถึงแหล่งเงินทุนที่ยังจำกัด โดยเฉพาะกลุ่มไมโครและนาโนที่ยังถูกมองข้าม จึงเรียกร้องให้ทบทวนดัชนีชี้วัดประสิทธิภาพและขยายโอกาสการเข้าถึงแหล่งเงินทุนอย่างแท้จริงเพื่อส่งเสริมภาคเศรษฐกิจเป้าหมายและลดการพึ่งพิงหนี้นอกระบบ
เรียนท่านประธานครับ ผม ภัณฑิล น่วมเจิม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร เขตคลองเตย เขตวัฒนา รบกวนฝ่ายโสตขอ Slide ด้วยนะครับ
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
ก็ขออนุญาตเรียนผ่าน ท่านประธานไปยัง SME Bank ในเรื่องของการรับทราบรายงานกิจการประจำปี งบดุลบัญชี กำไรขาดทุน ของธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือที่เราเรียกกันว่า SME
ประเด็นแรก ก็คงเป็นเรื่องของผลการดำเนินงาน เงินให้สินเชื่อวงเงินที่มี ในรายงานปรากฏอยู่ ๑๐๐,๐๐๐ กว่าล้านบาท ก็มีการเบิกใช้จริงออกไปประมาณแค่ ๖๐ เปอร์เซ็นต์ อันนี้ก็อาจจะด้วย Product ของผลิตภัณฑ์ทางการเงินของ SME ก็มีทั้ง OD ทั้ง Factoring ก็อาจจะมีการเบิกออกมาไม่หมด แต่อีกข้อสังเกตหนึ่งก็คือจำนวนลูกค้าที่อยู่ ในรายงานประจำปีของท่าน ๘๐,๐๐๐ ราย มีการเบิกใช้วงเงินออกไปจริง ๆ ประมาณแค่ ๑๖ เปอร์เซ็นต์ อันนี้ก็เป็นอีกหนึ่งคำถามว่าประสิทธิภาพในการที่จะปล่อยสินเชื่อออกไป จริง ๆ ในจำนวนเม็ดเงิน ดูในเรื่องของวงเงินด้วย แล้วก็จำนวนด้วย มันไปด้วยกันหรือเปล่า หารออกมาต่อรายความจริงแค่ ๕ ล้านกว่าบาท ถ้าเผื่อรายหนึ่ง ๖๘,๐๐๐ ล้านบาท หาร ๑๒,๐๐๐ กว่าราย จะตกอยู่ประมาณ ๕ ล้านบาท นี่คือค่าเฉลี่ย Port ของท่าน หน้าต่อไปเลยครับ ก็เป็นเรื่องของคำจำกัดความว่าตามคำจำกัดความของ สสว. สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจ ขนาดกลางและขนาดย่อม ก็จะมีเรื่องของรายได้ แล้วก็เรื่องของการจ้างงาน ว่าถ้าเผื่อเป็น ภาคบริการหรือภาคการผลิตก็จะมีเงื่อนไขที่แตกต่างเล็กน้อย ขนาดย่อม ขนาดกลาง ก็อาจจะไปได้จนถึงรายได้ถึง ๕๐๐ ล้านบาท ในจำนวนการจ้างงานไม่เกินหลัก ๑๐๐ คน อันนี้ก็เป็นเกณฑ์ทั่วไปซึ่งก็จะอยู่ในรายงานของท่านเหมือนกัน แต่จริง ๆ พอพลิกไปดูหน้า ต่อไปนี้ก็จะเจอปัญหา ผมก็พยายามจะสุ่มดูว่าลักษณะ Portfolio ลูกค้าของท่านเป็นอย่างไร ก็เจอบริษัทหนึ่งชื่อ บริษัท สีเดลต้า จำกัด (มหาชน) ก็เป็นบริษัทที่หลายท่านคงรู้จัก เป็นบริษัทที่เป็น Brand แล้วก็อยู่มานาน ก็เดาได้ว่ามีรายได้ค่อนข้างสูง เป็นบริษัทมหาชนด้วย จริง ๆ รายได้เขาปีหนึ่งก็เป็นหลักหลายร้อยล้าน ก็เข้าใจว่าน่าจะเกินเกณฑ์ด้วย ก็ไม่แน่ใจ เหมือนกันว่าท่านปล่อยลักษณะบริษัทแบบนี้ได้อย่างไร ไปร่วมลงทุนเขาด้วยนะครับ ความจริง เขาไม่ได้ลำบาก เพราะเขาสามารถเข้าถึงธนาคารพาณิชย์อื่น ๆ ได้อยู่แล้ว อันนี้ตอบโจทย์ พันธกิจท่านหรือเปล่าไปร่วมลงทุนกับบริษัทค่อนข้างใหญ่รายได้ ๕๐๐-๖๐๐ ล้านต่อปี เขาคงไม่ได้ลำบากอะไรในการจะเข้าถึงทุนอยู่แล้วนะครับ Slide ต่อไปเลยครับ จริง ๆ แล้ว Port ของท่านควรจะไปทางไหน อันนี้ก็เป็นลักษณะของผู้ประกอบการ SMEs โดยทั่วไป ในประเทศไทยก็จะเป็นภาคบริการเยอะ แล้ว Port ของท่านก็ไปทางภาคบริการค่อนข้างเยอะ แต่ในเชิงของกลยุทธ์แล้วเราควรจะให้ความสำคัญกับอุตสาหกรรมไหน Sector ไหน ที่มี ศักยภาพ แล้วเราต้องการจะไปส่งเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันนะครับ ไม่อย่างนั้น ก็จะเป็นภาคบริการไปหมด
อีกประเด็นหนึ่ง ที่ขอตั้งคำถามก็คือ SME ที่ร่วมลงทุนกับผู้ประกอบการ มีหลายบริษัทไม่ส่งงบ ล้มละลาย พิทักษ์ทรัพย์ ตั้งแต่ปีไหนแล้วด้วย ผ่านมากี่ปี ท่านจะทำ อย่างไรกับบริษัทเหล่านี้ ท่านไปร่วมลงทุนด้วยนะครับ ไม่ใช่แค่ปล่อยเงินกู้ มูลค่าก็คง สะท้อนมาในหน้าถัดมาคือ NPL เงินให้สินเชื่อด้อยคุณภาพซึ่งเพิ่มขึ้น มีแนวโน้มจะเพิ่มขึ้น จากปี ๒๕๖๔ ปี ๒๕๖๕ เพิ่มขึ้นประมาณ ๕๐ กว่าเปอร์เซ็นต์ ซึ่งผมดูไตรมาสล่าสุดก็ไม่ได้ ลดลง แล้วท่านก็เขียนไว้ใน Comment จะอยู่ในหน้าถัดไป ว่าก็มีความเสี่ยงหลังจากผ่าน วิกฤติโควิดอะไรกันมา ก็มีความเสี่ยงที่จะขึ้นไปได้ถึงหลายหมื่นล้าน มันมีตั้งสำรองเผื่อสงสัย จะสูญอะไรอีกเยอะแยะเลย ก็เป็น Concern หรือเป็นข้อที่เราเป็นห่วงเรื่องหนี้
หน้าสุดท้ายโดยสรุป ก็อยากจะสรุปว่า KPI ของท่านจากผู้ประกอบการ SMEs ทั้งหมด ๓ ล้านกว่ารายในประเทศ ถ้าเผื่อเราดูจากวิจัยของธนาคารแห่งประเทศไทย จำนวน SMEs ที่เข้าถึงเงินทุนจากสถาบันการเงินอยู่ประมาณ ๓๐-๔๐ เปอร์เซ็นต์ ไม่ใช่ ทุกรายที่จะสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนจากสถาบันการเงินได้นะครับ โดยเฉพาะรายที่เป็น เล็กลงมา แต่ท่านมีลูกค้าที่ปล่อยสินเชื่อจริง ๆ ๑๐,๐๐๐ กว่าราย อันนี้ตีออกมาก็แค่ ๐.๔ เปอร์เซ็นต์ของจำนวนเลย ก็ถือว่าไม่ได้เยอะเลยที่จะ Funnel ลงมาจากข้างบน ๓ ล้านกว่าราย ๓๐ กว่าเปอร์เซ็นต์ ๔๐ เปอร์เซ็นต์ สามารถเข้าถึงบริการธนาคารพาณิชย์ได้ เข้าถึงแหล่งเงินทุนสามัญได้ แต่มีเพียงแค่ ๐.๔ เปอร์เซ็นต์ที่ท่านสามารถไปเอาโอกาสตรงนี้ หรือไปส่งเสริมเขาได้ อันนี้ก็อาจจะต้องขยายเพิ่ม หนี้เป็นปัญหาใหญ่ จริง ๆ ก็มีทับซ้อนกันอีก คือหนี้นอกระบบของภาคครัวเรือน ซึ่งก็มี SMEs แฝงอยู่เหมือนกันเกือบแสนล้าน ปัญหาหนี้ เป็นปัญหาใหญ่ซึ่งมันยัง Under serve อยู่ ความหมายคือมันยังไม่ได้รับการช่วยเหลือเท่าที่ควร เขาถึงต้องออกไปอยู่ที่หนี้นอกระบบ ซึ่งก็มี SMEs ระดับ Nano หรือ Micro ที่อาจจะแฝง อยู่ด้วย ก็ฝากประเด็นนี้ไปในเรื่องของดัชนีชี้วัดประสิทธิภาพการทำงานของท่านนะครับ ขอบคุณมากครับ