กราบเรียน ท่านประธานรัฐสภาที่เคารพ และสมาชิกรัฐสภาผู้ทรงเกียรติทุกท่าน กระผม นายพิชัย นริพทะพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ได้รับมอบหมายจากคณะรัฐมนตรีให้มา นำเสนอเรื่องพิธีสารฉบับที่หนึ่งเพื่อแก้ไขความตกลงการค้าเสรีอาเซียน - ฮ่องกง ต่อรัฐสภา เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบตามมาตรา ๑๗๘ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ ดังนี้
๑. ความเปึนมาของพิธีสารฉบับที่หนึ่งเพื่อแก้ไขความตกลงการค้าเสรี อาเซียน - ฮ่องกง ก่อนอื่นกระผมขอกล่าวถึงภาพรวมของความตกลงการค้าเสรี อาเซียน - ฮ่องกง ที่ประกอบไปด้วยสมาชิก ๑๑ ภาคี ได้แก่ ประเทศสมาชิกอาเซียน ๑๐ ประเทศและฮ่องกง โดยความตกลงนี้มีผลใช้บังคับสำหรับประเทศไทยตั้งแต่วันที่ ๑๑ มิถุนายน ๒๕๖๒ และทุกภาคีในวันที่ ๑๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๔ มีสาระสำคัญครอบคลุม ประเด็นต่าง ๆ อาทิ การค้าสินค้า กฎว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้า การอำนวยความสะดวกทาง การค้า การค้าบริการ ความร่วมมือทางเศรษฐกิจและวิชาการ ทั้งนี้ในส่วนของการค้าสินค้า ไทยได้ทยอยเป่ดตลาดสินค้าที่ไทยได้รับผูกพันการเป่ดตลาดให้ฮ่องกงและอาเซียนที่ร้อยละ ๙๖.๒๔ ของรายการสินค้าทั้งหมด ในขณะที่ฮ่องกงได้ยกเว้นอากรนำเข้าสินค้าทุกรายการ ตั้งแต่วันที่ตกลงมีผลใช้บังคับ ดังนั้นเพื่อพิจารณาภาพรวมความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่าง ไทยกับฮ่องกงที่ผ่านมา โดยเปรียบเทียบมูลค่าการค้าในช่วงก่อนที่ความตกลงจะมีผล บังคับใช้ในป้ ๒๕๖๒ กับปัจจุบัน จะพบว่าความสัมพันธ์ทางการค้ามีการขยายตัวที่ดี อย่างต่อเนื่อง โดยในป้ ๒๕๖๗ การค้ารวมมีมูลค่า ๑๗,๐๒๒.๗ ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น ร้อยละ ๑๕.๗ จากป้ ๒๕๖๒ และเพิ่มขึ้นร้อยละ ๒๕.๙ จากป้ ๒๕๖๖ โดยเปึนการส่งออก ๑๐,๗๘๑ ล้านดอลลาร์สหรัฐ และนำเข้า ๖,๒๔๑.๗ ล้านดอลลาร์สหรัฐ ทั้งนี้ไทยเปึนฝ์าย ได้ดุลการค้ามูลค่า ๔,๕๓๙.๓ ล้านดอลลาร์สหรัฐในป้ ๒๕๖๗ การจัดทำพิธีสารฉบับที่หนึ่ง พิธีสารฉบับที่หนึ่งนั้นคือการปรับปรุงความตกลงเฉพาะในส่วนของกฎว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้า หรือ Rules of Origin ซึ่งเดิมภาคียังเจรจาในประเด็นกฎเฉพาะรายสินค้า Product Specific Rules PSRs ไม่เสร็จ แต่ต้องการให้ข้อตกลงทางการค้าเสรีอาเซียน - ฮ่องกง มีผลใช้บังคับไปก่อน จึงตกลงใช้กฎ ทั่วไป General Rules ไปก่อน สำหรับกฎท้องถิ่นสินค้าและให้ภาคีเร่งเจรจาจัดทำกฎเฉพาะ รายสินค้า ซึ่งอาเซียนและฮ่องกงสามารถสรุปผลการเจรจาจัดทำกฎเฉพาะรายสินค้าใน ป้ ๒๕๖๕ โดยจัดทำเปึ้นพิธีสารฉบับที่หนึ่งเพื่อแก้ไขความตกลงการค้าเสรีอาเซียน - ฮ่องกง ซึ่งคณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบร่างพิธีสารเมื่อวันที่ ๒๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๗ และ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ นายภูมิธรรม เวชยชัย ได้ลงนามเมื่อวันที่ ๒๙ มีนาคม ๒๕๖๗ และภาคีทั้งหมดได้ลงนามครบถ้วนแล้วเมื่อวันที่ ๘ ตุลาคม ๒๕๖๗
๓. สาระสำคัญของพิธีสารฉบับที่หนึ่ง พิธีสารฉบับนี้มีสาระสำคัญ ครอบคลุม ๒ ประเด็น คือ ๑. มีกฎเฉพาะรายสินค้า สำหรับสินค้าที่แต่เดิมยังเจรจาไม่เสร็จ และ ๒. การปรับโอนพิกัดศุลกากรเฉพาะ Harmonized System HS ของกฎเฉพาะราย สินค้า จากระบบ HS 2012 ให้เปึ้นระบบ HS 2022 ซึ่งหลังการปรับโอนได้ส่งผลให้มีสินค้า มีกฎเฉพาะรายสินค้าโดยระบบ HS 2022 จำนวน ๕๗๐ รายการ กระผมขอเรียนว่า พันธกรณีภายใต้พิธีสารฉบับนี้มีความสอดคล้องกับกฎหมายที่เกี่ยวข้องของไทยในปัจจุบัน โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะมีการออกประกาศเพื่อรองรับกฎเฉพาะรายสินค้า รวมถึงเพื่อให้ สิทธิพิเศษทางศุลกากรภายใต้ความตกลงการค้าฉบับนี้ ทั้งนี้พิธีสารจะมีผลใช้บังคับภายใน ๙๐ วันหลังจากที่ทุกภาคีแจ้งเลขาธิการอาเซียนเปึนลายลักษณ์อักษรว่าได้ดำเนินการตาม กระบวนการเรียบร้อยแล้ว
๔. ประโยชน์ของพิธีสารฉบับที่หนึ่ง ท่านประธานรัฐสภาและท่านสมาชิก รัฐสภาผู้ทรงเกียรติ กระผมเรียนว่าพิธีสารฉบับนี้จะส่งผลให้ความตกลงการค้าเสรี อาเซียน - ฮ่องกง มีกฎเฉพาะรายสินค้าที่ทันสมัย อำนวยความสะดวกทางการค้าสินค้า โดยผู้ประกอบการมีทางเลือกมากขึ้นในการนำวัตถุดิบจากนอกภาคีมาใช้ในการผลิต และขอรับสิทธิประโยชน์ทางภาษี ทั้งนี้สินค้าที่คาดว่าไทยจะได้รับประโยชน์จากการมีกฎ เฉพาะรายสินค้า เช่น อัญมณีและเครื่องประดับทอง เครื่องนุ่งห่ม แผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ และอลูมิเนียม ผลกระทบและมาตรการรองรับพิธีสารฉบับนี้ไม่มีก่อให้เกิดผลกระทบต่อไทย เนื่องจากเปึนการอำนวยความสะดวกให้กับผู้ประกอบการในการขอใช้สิทธิประโยชน์ภายใต้ ข้อตกลงการค้าเสรีได้มากขึ้นตามที่กล่าวมาแล้ว ทั้งนี้การเจรจาการค้าระหว่างประเทศและ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะมีการจัดสัมมนาให้ความรู้ รวมถึงเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ข้อมูล เรื่องนี้เพื่อเตรียมความพร้อมให้กับผู้ประกอบการได้สามารถใช้ประโยชน์จากกฎเฉพาะราย สินค้านี้
๕. การมีส่วนร่วมผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย กระผมขอเรียนว่ากระทรวงพาณิชย์ ได้เผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับพิธีสารฉบับนี้ให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียผ่านช่องทางต่าง ๆ เพื่อสร้าง ความเข้าใจและเตรียมความพร้อมให้กับทุกภาคส่วน โดยมีผู้มีส่วนได้ส่วนเสียไม่ขัดข้องต่อ พิธีสารฉบับนี้ และเห็นว่ากฎเฉพาะรายสินค้าจะอำนวยความสะดวกทางการค้าระหว่าง อาเซียนและฮ่องกง รวมถึงจะช่วยปัองกันการสวมสิทธิสินค้าจากประเทศนอกภาคี จึงสนับสนุนให้พิธีสารฉบับนี้มีผลใช้บังคับโดยเร็ว ทั้งนี้หลังจากที่รัฐสภาได้เห็นชอบพิธีสาร ฉบับนี้กระทรวงพาณิชย์จะเร่งแจ้งหน่วยงานภาครัฐเพื่อดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องก่อนที่ กระทรวงการต่างประเทศจะให้สัตยาบันพิธีสารฉบับนี้แก่สำนักงานเลขาธิการอาเซียน เพื่อเปึนการแสดงเจตนาให้มีผลผูกพันต่อไป
สุดท้ายกระผมขอเรียนว่า พิธีสารฉบับที่หนึ่งเพื่อแก้ไขความตกลงการค้าเสรี อาเซียน - ฮ่องกง จะช่วยให้การค้าระหว่างไทย-อาเซียน และฮ่องกงเติบโตอย่างมีเสถียรภาพ และยั่งยืนต่อไป ด้วยเหตุผลที่กล่าวมาข้างต้นกระผมจึงหวังเปึนอย่างยิ่งว่ารัฐสภาจะพิจารณา ให้ความเห็นชอบพิธีสารฉบับที่หนึ่งเพื่อแก้ไขความตกลงการค้าเสรีอาเซียน - ฮ่องกง ที่เสนอมาในวันนี้เพื่อให้มีผลบังคับใช้โดยเร็ว เพื่อประโยชน์สูงสุดของประชาชนคนไทยและ ประเทศไทย ขอบคุณครับ