กิตติศักดิ์ ชูการปกครองท้องถิ่น หนุนประชาชนมีอำนาจจริง

รัฐสภา · ครั้งที่ ๒ · ๓๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๕

กิตติศักดิ์ คณาสวัสดิ์ อภิปรายร่างรัฐธรรมนูญเกี่ยวกับการปกครองท้องถิ่น โดยย้ำถึงความสำคัญของการเสริมสร้างความเป็นอิสระให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อส่งเสริมประชาธิปไตยฐานรากและลดข้อจำกัดจากกฎระเบียบที่มีอยู่เดิม

นายกิตติศักดิ์ คณาสวัสดิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร มหาสารคาม

กราบเรียน ท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม นายแพทย์กิตติศักดิ์ คณาสวัสดิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดมหาสารคาม เขต ๑ พรรคเพื่อไทย วันนี้เป็นการอภิปรายร่างรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม เกี่ยวกับเรื่องของการปกครองส่วนท้องถิ่น จึงต้องขอ ชื่นชมและขอขอบคุณในผู้เสนอญัตตินี้ขึ้นมา ซึ่งถือว่าท่านได้เริ่มต้นในการที่จะทำเรื่องของ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้มีความสำคัญ ให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ซึ่งการเปลี่ยนแปลงของ การปกครองท้องถิ่นถือว่ามีความสำคัญ หลักการของการปกครองส่วนท้องถิ่นก็คือเรื่องของ ให้อำนาจประชาชน ประชาชนอยู่ใกล้กับอำนาจนั้น ประชาชนใช้อำนาจนั้น แล้วเป็นพื้นฐาน ของระบอบประชาธิปไตยของประเทศไทย ฉะนั้นแล้วการปกครองส่วนท้องถิ่นถือว่าเป็นหัวใจ ในการพัฒนาประเทศ ในนานาอารยประเทศการปกครองส่วนท้องถิ่นคือความสำคัญที่ทำให้ ประเทศมีการเจริญอย่างทั่วถึง รวมทั้งการลดความเหลื่อมล้ำในความเจริญในทุกพื้นที่ ผมเป็นอดีตผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผมเคยเป็นนายกเทศมนตรี เทศบาลเมือง มหาสารคาม ๑๐ กว่าปี เป็นอดีตรองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคามอีก ๒ ปี ผมอยู่กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อยู่กับพี่น้ององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมาตลอด เคยเป็นกรรมาธิการสมาคมสันนิบาตเทศบาลแห่งประเทศไทย ซึ่งวันนี้มีท่านนายกสมาคม สันนิบาตเทศบาลแห่งประเทศไทย คือท่านพงษ์ศักดิ์ ยิ่งชนม์เจริญ นายกเทศมนตรีนครยะลา ก็เข้ามาเป็นผู้เสนอร่างด้วย ซึ่งนำเรียนด้วยความเคารพว่าปัจจุบันนี้องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นมีการเจริญก้าวหน้า มีการพัฒนา มีผลงานเป็นอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นโรงเรียน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการพัฒนาพื้นที่ภูมิทัศน์ เรื่องของสิ่งแวดล้อม เรื่องของการสร้าง อัตลักษณ์เมือง เรื่องสิ่งต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในเมือง ทุกคนที่เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นผู้บริหาร สมาชิกสภา หรือข้าราชการ หรือพี่น้องประชาชน เขารู้สึกภูมิใจ แล้วเขา มาทำงานให้กับบ้านของเขา ทำให้บ้านของเขาเจริญ ซึ่งนำเรียนด้วยความเคารพ สมัยนี้ ผู้บริหาร สมาชิกสภา องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจบสูง ๆ ทั้งนั้น ปริญญาตรี ปริญญาโท ปริญญาเอก แล้วเข้ามาบริหารด้วยการจัดการสมัยใหม่ ซึ่งอันนี้ถือว่าเป็นสิ่งที่สร้างความเจริญให้กับพื้นที่ทุกพื้นที่ของประเทศไทย ในส่วนของ แม้กระทั่งในจังหวัดมหาสารคามผมเอง ก็มีการเจริญก้าวหน้าไม่ว่าจะเป็นเรื่องของ สาธารณูปโภค เรื่องของการป้องกันน้ำท่วม เรื่องของภูมิทัศน์ เขาแข่งกัน เช่น จังหวัด ร้อยเอ็ดเขามีหอโหวด เทศบาลมหาสารคามยุคปัจจุบันนี้เขาก็คิดว่าเขาจะทำหอกลองขึ้นมา อะไรอย่างนี้ ซึ่งในสายผมก็มีการสร้างคลองสมถวิล มีการสร้างสาธารณูปโภคต่าง ๆ เพื่อจะ ทำให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเป็นแหล่งที่ทำให้ประชาชนมีความสุข นี่คือหัวใจของคนท้องถิ่น ที่อยากให้บ้านตัวเองมีความเจริญทัดเทียมกับจังหวัดอื่น ๆ และสำคัญที่สุดประชาชนเรียกว่า เขาอยากได้ผู้บริหารที่เสนอวิสัยทัศน์ให้กับประชาชนของเขา แล้วเขาก็เลือกมา เช่น ผู้ว่า กทม. ผู้ว่าชัชชาติก็เช่นกัน นี่คือความงดงามขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ประชาชน สัมผัสได้ แล้วเขายึดโยงประชาชน ถ้าครั้งนี้เขาทำได้ดีประชาชนก็เลือกต่อ ถ้ามีใครที่เขา คิดว่าได้มาเสนอวิสัยทัศน์มีสิ่งที่น่าเชื่อถือว่าจะทำให้บ้านของเขาเจริญกว่านี้ เขาก็เลือกคนใหม่ นี่คือหัวใจของประชาธิปไตยที่ยึดโยงประชาชน เป็นอำนาจของประชาชน ทีนี้การจะสนับสนุน องค์กรปกครองท้องถิ่น หลักการการปกครองท้องถิ่นมี ๒ เรื่องสำคัญ ๑. คือเรื่องหลักความ เป็นอิสระ หลักความเป็นอิสระมีความสำคัญอย่างมาก ตอนนี้ปัญหาของท้องถิ่นคือว่า กฎระเบียบต่าง ๆ นอกจากของ กทม. ของเมืองพัทยาที่ออกกฎระเบียบเองได้ ของเทศบาล ของ อบต. ของ อบจ. เราต้องอาศัยกระทรวงมหาดไทย ซึ่งหลายสิ่งหลายอย่างกฎระเบียบ ของกระทรวงมหาดไทยทำให้ท้องถิ่นของเราทำงานได้ไม่สะดวก แล้วก็มีปัญหาต่าง ๆ มากมาย แล้วเรื่องของหลักความเป็นอิสระมีความสำคัญ แล้วเรื่องของการที่เสนอร่าง รัฐธรรมนูญฉบับนี้ก็ถือว่าจะเป็นขบวนการหนึ่งในการแก้ไขปัญหาเรื่องของหลักความเป็นอิสระ หลักความเป็นอิสระประเทศอื่น องค์กรปกครองท้องถิ่นในประเทศอื่นก็บอกว่าห้ามเฉพาะ เรื่องของต่างประเทศ เรื่องของความมั่นคง เรื่องของการเงินการคลังในระดับชาติ นอกนั้น ถ้าไม่พูดไว้ทำได้หมด ของประเทศไทยในปัจจุบันอะไรที่ไม่ได้บอกว่าระเบียบให้ไว้นี่ห้ามทำ นี่คือสิ่งที่ท้องถิ่นทำงานลำบาก แล้วในอนาคตมีการเปลี่ยนแปลง มีดิสรัปชัน (Disruption) มีอะไรที่เปลี่ยนแปลงมามากมาย แม้แต่เรื่องของโรคภัย เรื่องของการพัฒนาเมือง เรื่องของ อิเล็กทรอนิกส์ เรื่องอะไรต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น กฎระเบียบบางทีไปไม่รวดเร็ว ซึ่งตอนนี้ก็ต้อง บอกว่ารัฐธรรมนูญฉบับนี้ก็เป็นกระบวนการหนึ่งที่จะทำให้องค์กรปกครองท้องถิ่นเราจะมี การเปลี่ยนแปลง แล้วก็มีความเป็นอิสระเยอะขึ้น เรื่องที่ ๒ นอกจากความเป็นอิสระ คือเรื่อง ของทรัพยากร ก็คืองบประมาณ กำลังคน และอื่น ๆ ที่รัฐบาลกลางซึ่งได้รับภาษีจากประชา ชนจะต้องสนับสนุนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้มากยิ่งขึ้น ซึ่งเรื่องของทรัพยากรต้อง ยอมรับว่าในรัฐธรรมนูญกำหนดไว้ว่ารัฐบาลจะต้องให้งบประมาณท้องถิ่นให้เพียงพอ แต่คำว่าเพียงพอตอนนี้มันไม่เพียงพอ แล้วเราจะทำอย่างไรให้งบประมาณขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นได้รับการเพียงพอเหมือนกับรัฐธรรมนูญ ฉะนั้นร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ ฉบับนี้ก็ถือว่าเป็นกระบวนการหนึ่งที่จะทำให้การแก้ไขเปลี่ยนแปลง ไม่ว่าจะเป็นของหลัก ความเป็นอิสระ เรื่องของการสนับสนุนเรื่องงบประมาณให้กับท้องถิ่นได้รับการแก้ไข ผมเป็น ประธานอนุกรรมาธิการการจัดตั้งหน่วยงานส่งเสริมการกระจายอำนาจและการพัฒนา การปกครองส่วนท้องถิ่นระดับชาติ ท่านประธานครับ เราไปรับฟังความคิดเห็นของพี่น้อง ประชาชน ของนักวิชาการ ของนายกของสภาต่าง ๆ ทุกคนอยากให้มีการจัดตั้งหน่วยงาน ขึ้นมาใหม่ที่ดูแลท้องถิ่น ตอนนี้ท้องถิ่น อย่างเช่นเรื่องของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นอยู่กระทรวงมหาดไทย คณะกรรมการการกระจายอำนาจอยู่กับสำนักนายกรัฐมนตรี ซึ่งทั้ง ๒ หน่วยงานนี้ก็ไม่สามารถ จะบริหารจัดการให้บูรณาการร่วมกันได้อย่างทันท่วงที เพราะฉะนั้นแล้วเราคิดว่าน่าจะมี หน่วยงานขึ้นมาใหม่ ไม่ว่าจะเป็นกระทรวงท้องถิ่นหรือคณะกรรมการท้องถิ่นแห่งชาติที่จะ ทำให้หลักความเป็นอิสระ หลักเรื่องของงบประมาณต่าง ๆ ได้รับการแก้ไขด้วยความรวดเร็ว ยิ่งขึ้น แล้วเรื่องต่าง ๆ ของท้องถิ่นไม่ว่าจะเป็นเรื่องการเงินการคลัง เรื่องของกฎระเบียบ เรื่องของโครงสร้างอำนาจหน้าที่ เรื่องของการบริหารทรัพยากรบุคคลต่าง ๆ กระบวนการ ทั้งหมดจะต้องแก้ไขด้วยความรวดเร็ว เพื่อให้ท้องถิ่นได้ตอบสนองพี่น้องประชาชนด้วยความ รวดเร็วถูกต้องแม่นยำ นี่คือหัวใจในการที่จะทำให้ท้องถิ่นเจริญขึ้น ร่างฉบับนี้มีประเด็น ที่สำคัญที่ผู้อภิปรายไม่ว่าจะเป็น ส.ส. ส.ว. ได้เอ่ยถึงก็คือประเด็นเรื่องของการยกเลิกภูมิภาค อันนี้ต้องยอมรับว่าในประเทศที่เจริญ ไม่ว่าจะเป็นประเทศญี่ปุ่นหรืออื่น ๆ เขาไม่มีภูมิภาค เขามีส่วนกลาง ส่วนท้องถิ่น แต่ของประเทศไทยมีภูมิภาคมาแล้ว แล้วก็มีความเข้มแข็ง ก็ต้องยอมรับว่าภูมิภาคก็ยังมีความเข้มแข็ง แล้วก็มีบทบาทที่สำคัญ ประเด็นนี้ผมคิดว่า คงยังเป็นประเด็นที่ละเอียดอ่อน ก็คิดว่าอยากให้ท่าน ส.ส. ส.ว. รับร่างนี้ไปก่อน แล้วก็เอาไปสู่ กระบวนการในการตั้งกรรมาธิการ แล้วก็ไปแก้ไขหรือทำให้เหมาะสม แล้วก็ตรงกับหลาย ๆ คน ได้มาตกผลึกในประเด็นเรื่องของการทำงานของภูมิภาคต่อไป ส่วนเรื่องการยกเลิกกำนัน ผู้ใหญ่บ้านก็ได้รับการชี้แจงชัดเจนแล้วจากท่านผู้เสนอว่าจริง ๆ ประเด็นนี้ไม่มีว่าการยกเลิก ไม่ว่าจะเป็นกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งถือว่าเป็นองค์กรสำคัญขององค์กรของท้องที่ก็ยังเป็น ประเด็นที่ยังไม่มีการหยิบยกมาในร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ท้ายที่สุดนี้ก็สรุปว่าผมเห็นด้วย ในร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยแก้ไขเพิ่มเติมฉบับนี้ที่จะแก้ไขบทบาทของท้องถิ่น ของเราให้มีความก้าวหน้าต่อไปเพื่อประโยชน์สุขของพี่น้องประชาชนทั่วประเทศ และลด ความเหลื่อมล้ำของคนไทยทั้งประเทศ ขอบคุณมากครับ