พรเทพ วิสุทธิ์วัฒนศักดิ์ หารือการปฏิรูปบทบาทท้องถิ่นในร่างรัฐธรรมนูญ โดยเน้นปัญหาการกระจายอำนาจทั้งด้านงบประมาณและบุคลากร พร้อมเสนอให้มีความชัดเจนในการจัดสรรงบประมาณและการทำงานของสภา อบต. รวมถึงการตั้งกระทรวงท้องถิ่นเพื่อรองรับภารกิจที่เพิ่มขึ้นและยกระดับประสิทธิภาพการบริหารจัดการท้องถิ่นอย่างมีระบบ
เรียนท่านประธานรัฐสภาที่เคารพ ผม นายพรเทพ วิสุทธิ์วัฒนศักดิ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต ๒ อำเภอหัวหิน อำเภอปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ พรรคเพื่อไทย ในฐานะสมาชิก รัฐสภา ผมขอร่วมอภิปรายในร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยเกี่ยวเรื่องการปฏิรูป หน้าที่ของท้องถิ่น ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาผมได้ฟังทั้งผู้ที่มีปัญหาอยากเสนอร่าง แล้วก็ผู้ที่ เป็นห่วงเป็นใยก็ขอบคุณทั้ง ๒ ได้ทำหน้าที่อย่างเต็มที่ ผมได้ฟังแล้วผมก็คิดออกได้เยอะว่า วิธีการที่ผมนำเสนออย่างนี้เราจะนำเสนออย่างไร ผมก็เชื่อว่าถ้าเราได้มีโอกาสได้มาคุยกัน ถึงตั้งกรรมาธิการ บางเรื่องมันก็คงจะไม่ใช่เรื่องตามที่นำเสนอทั้งหมด เพราะมันก็ไม่มีเหตุผล แต่บางเรื่องมันก็มีเหตุผลจริง ๆ เราเข้าสู่สภานี้มาหลายปีแล้ว ผมเชื่อว่าสมัยก่อนก็มีเรื่อง เกี่ยวกับท้องถิ่นนี้ แล้วก็พูด ๆ เราก็ไม่ได้จริงจังกับมันเท่าไร ผมก็ยังอยากเห็นว่าในการเสนอ ครั้งนี้คงเป็นเรื่องจริงจังอะไรกับทางสภา ให้ทางพวกเราได้ทำอะไรให้กับท้องถิ่นโดยเฉพาะ พี่น้องประชาชนสำหรับคนที่เฝ้าติดตามเรื่องให้อยู่ ผมหวังว่าการพูดร่วมอภิปรายครั้งนี้จบลง ไม่ว่าจะเป็นรัฐบาลเองที่ฟังอยู่ก็ดี หรือว่าถึงตั้งกรรมาธิการวิสามัญร่างกฎหมายฉบับนี้ก็ดี ก็น่าจะมีประโยชน์บ้าง ผมขออนุญาตพูดถึงในปัญหาว่าจริง ๆ แล้วที่เรามาพูดกันวันนี้ เพราะว่าท้องถิ่นรับผิดชอบงานมากเหลือเกินจากส่วนกลาง ทั้งที่เป็นงานหลักของตัวเอง แล้วก็งานที่เป็นการสั่งการจากส่วนกลางทั้งนั้น รัฐบาลจึงจำเป็นต้องหาปัจจัยหรือเครื่องมือ ต่าง ๆ ไปให้ ต้องถามว่าวันนี้ตามสั่งการกับสิ่งที่ปัจจัยที่ส่งให้ไปมันเหมาะสมกับท้องถิ่น หรือยัง ก็ตอบว่ายัง แต่ก็ขอบคุณท่านบรรดาท่านนายกผู้บริหารท้องถิ่นทั้งหลายได้เห็นหน้าที่ เป็นหลัก สั่งมา ๑๐๐ เรื่อง ก็ทำ ๑๐๐ เรื่อง มีปัญหาก็ได้อาศัยทางอำเภอ ทางจังหวัด ได้ ช่วยกันทำให้วันนี้ท้องถิ่นก็ไม่ได้มีปัญหาอะไรมาก ก็เป็นเพราะว่าทางผู้บริหารท้องถิ่น พยายามทำหน้าที่ตรงนี้เต็มที่ ข้อมูลที่มีอยู่กฎหมายได้ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องทำ หน้าที่เกี่ยวกับเรื่องบริการสาธารณะ แล้วก็ไปเกิดประโยชน์ในท้องถิ่น โดยไม่รวมเรื่องของ ความมั่นคง กิจการระหว่างประเทศ ระบบการเงินการธนาคารที่เป็นที่สำคัญ ๆ ในมาตรา ที่กำหนดไว้ก็ให้กระจายอำนาจเรื่องเงิน เรื่องคน โดยกำหนดแผนการกระจายอำนาจจาก ส่วนกลางไปให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นโดยเฉพาะเรื่องเงิน ก็มีการพูดถึงว่าต้องให้ได้ ๓๐ เปอร์เซ็นต์ขึ้นไป ผมก็เข้าใจว่าที่ผู้ร้องเสนอ ๕๐ ก็คงเป็นแผน เราก็ทราบกันดีว่าประเทศ ไทยเราจะพูดวันนี้พรุ่งนี้ให้เป็น ๕๐ เป็นไปไม่ได้ ผมเข้าใจว่าท้องถิ่นก็ต้องการความชัดเจน เพราะฉะนั้นถ้ามีความชัดเจนได้ก็เป็นแผนต่อไปได้ทุกอย่างมันก็เดินไปได้หมด ส่วนเรื่องคน ก็เป็นเรื่องที่สำคัญ ผมเป็นคณะกรรมการกระจายอำนาจการปกครองส่วนท้องถิ่นสามัญ ก็พบว่ามีปัญหาเยอะเหมือนกัน ผมมองในภาพรวม ๆ อาจต้องถึงขั้นปรับลดกฎหมาย เพิ่มงบประมาณให้ลงจริง ๆ จัง ๆ กับท้องถิ่นตามที่นำเสนอตามกฎหมายให้ท้องถิ่นเขา ได้มากตามกำหนด ถึงขั้นต้องเสนอตั้งกระทรวงท้องถิ่นด้วยซ้ำ เพราะปัญหาท้องถิ่นเยอะ เหลือเกิน แล้วสภานี้ก็เคยพิจารณาพูดถึงกระทรวงท้องถิ่นมาแล้ว เพราะว่าถ้าเราทำให้ถูกจุด ประโยชน์มันตกแก่พี่น้องประชาชนจริง ๆ ขออนุญาตนำเรียนท่านประธานต่อไปเรื่องของเงิน เราต้องใช้เงินงบประมาณอย่างไรให้มันเกิดประโยชน์และตรงเป้าหมาย ท้องถิ่นดีมากแผน ๓ ปี ๕ ปี มาจากการทำประชาพิจารณ์ของท้องถิ่น อบต. ในหมู่บ้านเอง ท้องถิ่นบางที่ ผมไม่แน่ใจ เช่น อบจ. แผนท่านมาจากการประชุมในหมู่บ้านหรือเปล่า ซึ่งตรงนี้ที่มาที่ไป ระหว่าง อบจ. กับ อบต. ถึงได้ต่างกัน ถ้าเป็นไปได้พวกนี้ทำให้ชัดเจนจะเป็นประโยชน์ต่อ ทาง อบต. ท้องถิ่นเต็มที่ สำคัญที่สุดในเรื่องงบประมาณถ้าเกิดเป็นงบประมาณส่วนกลาง เราจะพบว่าท้องถิ่นเองเขาก็มีปัญหาในการของบประมาณส่วนกลางโดยเฉพาะอุดหนุน เฉพาะกิจ บางที่ไม่ส่งโดยบอกว่าส่งไปก็ไม่เคยได้ ไม่เคยได้ท้องถิ่นส่งไป ทีนี้ผมอยากจะนำเรียนอย่างนี้ หลังจากที่ได้ใกล้ชิดงบประมาณมานะครับ รัฐบาล ๒-๓ ปีนี้เขาให้หมด อย่างน้อยท้องถิ่น ท่านส่งมา ท่านจะได้รับงบประมาณอุดหนุนเฉพาะกิจ หลายท่านก็จะเข้าใจว่าไม่ได้ ผมอยากจะ บอกว่าแล้วบางครั้งงบประมาณที่ตั้งมาก็ค่อนข้างที่จะงง ๆ อยู่ ราคาก็แตกต่างกันไป แตกต่างจากมาตรฐานกลาง บางทีผมถามส่วนราชการเองก็ตอบไม่ได้ สำนักงบประมาณเอง ก็ยังตอบไม่ได้ว่าทำไมถึงมาแตกต่างอย่างนี้ ผมเชื่อว่าถ้าเกิดการเงินถ้ามันอยู่ที่จุดเดียวกัน หมายถึงว่าอาจจะเป็นท้องถิ่น เขารู้ตัวเงินเขา เขารับผิดชอบ เขาอาจจะรับผิดชอบตัวเงินเขา เต็มที่
อีกเรื่องหนึ่ง เรื่องของคน เรื่องการมีส่วนร่วม หลายท่านก็ได้พูดตอนเช้าว่า ทำอย่างไรถึงจะได้คนเข้ามา ถ้าเราร่วมกันตรวจสอบเบื้องต้น งบประมาณในท้องถิ่นปัญหา มันจะน้อย งานสภา อบต. ก็เหมือนกัน สภา อบต. เป็นสภาที่อนุมัติงบประมาณของท้องถิ่น เป็นตัวแทนของประชาชนในตำบลนั้น ๆ เพื่อรับฟังและเพื่อเสนอแผนงบประมาณที่ฟังจาก ประชาชนในหมู่นั้น ๆ ให้กับท้องถิ่นเพื่อออกเป็นงบประมาณต่อไป ไม่ใช่ว่าบางที อบต. เอง ก็ไปขัดแย้งกับหมู่บ้านตัวเองในการนำเสนอ ใช้เหตุผลส่วนตัวในการออกมติสภาซึ่งมันผิด ตรงนี้ที่ผมเรียนท่านอย่างนี้มันสำคัญตรงที่ว่าปัญหาท้องถิ่นมันอยู่ที่เริ่มต้น ถ้าท่านกำหนด เริ่มต้นที่ดี ชัดเจน วันนี้มันเหมือนกับว่าวิธีปฏิบัติที่ในท้องถิ่นมันไม่ชัดเจนมันถึงเกิดปัญหา แบบที่ผมบอก อันนี้ผมนำเรียนไปเพราะว่าผมมองเหรียญ ๒ ด้าน ก็ได้ช่วยทางในส่วนรัฐบาล กลางเองได้ช่วยดูแลท้องถิ่นด้วย ปัญหาท้องถิ่นเยอะเหลือเกิน แต่ผมเชื่อว่าวันนี้ที่ผม นำเรียนไปไม่ว่ารัฐบาลฟังเองก็ดี หรือว่าเรามีโอกาสที่จะไปตั้งกรรมาธิการ ผมยังอยากเห็น ข้อมูลตรงนี้ บางอย่างทำได้เลย บางอย่างทำได้เลย ไม่จำเป็นต้องรอตรงนั้น ผมคิดว่าอำนาจ กระทรวงมี เช่น เทศบาลเมืองนครต่าง ๆ ท่านเชื่อไหมวันนี้หน้าที่ต่าง ๆ ไม่เหมือนกัน อบต. กับเทศบาลนคร เทศบาลรูปแบบพิเศษก็ไม่เหมือนกัน ผมว่าอยากให้รัฐบาลฟังว่าอะไร ที่ทำได้ท่านทำเลย ท่านไม่ต้องรอ ผมอยากสรุปอย่างนี้ ผมขอสนับสนุนร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ แล้วก็อยากเสนอเพิ่มเติมดังที่นำเรียน เป็นไปได้ก็ปรับบทกฎหมายให้เหมาะสมกับฐานะ ท้องถิ่น ให้เขาทำงานสะดวกขึ้น เพิ่มงบประมาณให้ตรงกับความเป็นจริงตามที่ท่านประกาศ เอาไว้ เพื่อความชัดเจน เขาจะได้วางแผนถูก หมายถึงท้องถิ่นจะได้วางแผนถูก แล้วก็ถ้า เป็นไปได้อยากเสนอตั้งกระทรวงท้องถิ่นเข้ามารับผิดชอบท้องถิ่นครับ ขอบคุณท่านประธานครับ