เสรี สุวรรณภานนท์ แสดงความกังวลต่อร่างรัฐธรรมนูญที่เสนอแก้ไขเรื่องการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น โดยชี้ว่าเนื้อหาอาจนำไปสู่การแบ่งแยกเป็นรัฐอิสระ และเรียกร้องให้ประชาชนมีความรับผิดชอบร่วมกันเพื่อประโยชน์ส่วนรวม
กราบเรียน ท่านประธานที่เคารพครับ กระผม นายเสรี สุวรรณภานนท์ สมาชิกวุฒิสภา ในฐานะสมาชิก รัฐสภา ต้องกราบเรียนท่านประธานว่าจากร่างรัฐธรรมนูญที่ผู้เสนอแก้ไขมาให้พิจารณา ขณะนี้ในวาระที่ ๑ เรื่องรับหลักการหรือไม่ ต้องกราบเรียนว่าในส่วนของข้อเสนอดังกล่าว ที่ให้ยกเลิกรัฐธรรมนูญ ในหมวดเรื่องขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนี้ มันก็คือต้องเกิดจาก ปัญหา แต่ปัญหาของท้องถิ่นที่เราพูดถึงนั้นต้องเรียนอีกว่าท้องถิ่นมีปัญหาเยอะ ถ้าพูดถึง เรื่องของการปกครองส่วนท้องถิ่นในส่วนใด พูดไปตรงไหนก็เจอแต่ปัญหา ในเรื่องของ การกระจายอำนาจดังกล่าวนี้ต้องเรียนว่าผมก็ให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับการกระจายอำนาจ ในการที่จะเข้าไปดูแลพี่น้องประชาชนให้ทั่วถึง ทั่วพื้นที่ของประเทศ ผมเคยเป็นสมาชิก สภาร่างรัฐธรรมนูญตั้งแต่ปี ๒๕๔๐ ก็ให้ความสำคัญในเรื่องของการปกครองส่วนท้องถิ่น แล้วก็เป็น สสร. ปี ๒๕๕๐ ก็ให้ความสำคัญในเรื่องของการปกครองส่วนท้องถิ่นเช่นเดียวกัน ซึ่งในการจะแก้ปัญหาของการปกครองในรูปแบบต่าง ๆ นั้น ผมก็อยากเห็นว่าให้บ้านเมือง เจริญรุ่งเรือง อยากเห็นความเจริญเติบโตของเมือง ของประเทศ ของพี่น้องประชาชน ไปทุกหย่อมหญ้า ทุกพื้นที่ในประเทศ ไม่ใช่เจริญเติบโตแค่กรุงเทพมหานครที่มีตึกรามบ้านช่อง โอ่อ่าใหญ่โต แล้วก็มีอยู่จังหวัดเดียวที่เป็นเมืองหลวงว่ามีความเจริญ แต่พื้นที่อื่น ๆ ลองไป เปรียบเทียบดูก็เข้าใจได้ว่าสู้กรุงเทพฯ ไม่ได้ แม้จะมีเมืองใหญ่ ๆ ในบางจังหวัด ในเรื่องของ การแก้ปัญหาในข้อเสนอที่ยกร่างรัฐธรรมนูญมาให้พิจารณานี้ ผมเข้าใจสิ่งที่ท่านผู้เสนอ ๒-๓ ท่านพยายามอธิบายว่าร่างรัฐธรรมนูญที่ท่านเสนอมานั้นเป็นรัฐเดี่ยว ไม่ใช่สาธารณรัฐ ซึ่งในหลักการของการบัญญัติในเรื่องเหล่านี้ ในรัฐธรรมนูญทุกฉบับก็ให้ความสำคัญว่า ประเทศไทยเป็นประเทศรัฐเดียว แล้วก็บัญญัติอยู่ตลอดมา และเราก็ยึดถือในเรื่องเหล่านี้ เป็นสำคัญ เพราะผืนแผ่นดินไทยของใครของเรา เราก็รัก แต่ข้อเสนอในหลักการและเหตุผล จริง ๆ แล้วก็เป็นหลักการคล้าย ๆ กันของการที่จะเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญในเรื่องเหล่านี้ ถ้าท่านประธานจะพิจารณานะครับ เพราะเรากำลังพิจารณาว่าเราจะรับหลักการหรือไม่ ลองดูถ้อยคำที่เสนอมาก็คงไม่แตกต่างเท่าไรนักกับเนื้อหา โดยมีเหตุผลสำคัญว่าโดยที่รัฐธรรมนูญที่ใช้อยู่ในปัจจุบันมีบทบัญญัติในหมวด ๑๔ ในเรื่อง การปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีเนื้อหาสาระอันเป็นอุปสรรคต่อการกระจายอำนาจไปสู่ท้องถิ่น อันนี้ท่านให้เหตุผลเป็นหลักการไว้ จนทำให้การกระจายอำนาจไปสู่ท้องถิ่นตามหลักการ แห่งการปกครองตนเองตามเจตนารมณ์ของประชาชนในท้องถิ่นไม่อาจเกิดขึ้นได้จริง นี่คือเหตุผล เพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีความเป็นอิสระในการกำหนด ท่านให้ ความสำคัญที่ความเป็นอิสระในการกำหนดนโยบายการบริหาร การจัดทำบริการสาธารณะ การบริหารงานบุคคล การเงิน และการคลัง ให้ความสำคัญว่าต้องอิสระ เพราะฉะนั้นที่ผม อ่านให้ฟังซึ่งมีเนื้อหาอีกพอสมควร ก็ต้องเรียนว่ารัฐธรรมนูญก็ดีหรือกฎหมายก็ดีมันก็เหมือน ดาบที่อยู่ในมือเรา มันก็เป็นดาบ ๒ คม ถ้าดาบอยู่ในมือใคร ใช้ไปแล้วให้เป็นประโยชน์ ไปในทางที่ดีก็จะทำให้ได้ประโยชน์ตามที่ต้องการ แต่ดาบอีกด้านหนึ่งถ้าหากเอาไปใช้ ประโยชน์แล้ว เอาไปรบราฆ่าฟันคน มันก็เป็นไปในทางเสียหาย ดังนั้นในเนื้อหาที่ท่านผู้ชี้แจง พยายามอธิบายนักอธิบายหนา ยืนยันแล้วยืนยันอีกว่าข้อเสนอการกระจายอำนาจไปสู่ ท้องถิ่นดังกล่าวนี้ เป็นเรื่องหลักการในการจะกำหนดแนวทางนโยบายอะไรต่าง ๆ ให้เป็น ประโยชน์ แต่ดูเนื้อหาก็ต้องเรียนกับท่านผู้เสนอมาประกอบกัน ผมก็กังวล แล้วก็เป็นห่วงว่า ข้อเสนอเหล่านี้ เนื้อหาเหล่านี้ที่ท่านเสนอมาให้สภาพิจารณานั้นว่าไปแล้วมันก็คือ เป็นรัฐอิสระเราดี ๆ นี่เอง อันนี้คือข้อน่ากังวล เพราะฉะนั้นในข้อเสนอดังกล่าวนี้ ปัญหา ทั้งหลายที่เราพยายามจะให้บ้านเมืองดีขึ้นนั้น จริง ๆ แล้วมันอยู่ที่คน มันอยู่ที่นักการเมืองเรา ว่ามีความรับผิดชอบต่อบ้านเมือง ต่อพี่น้องประชาชนมากน้อยแค่ไหน ถ้าบอกว่าจะเป็นผู้นำ ในชุมชน ในบ้านเมือง ในสังคม ในประเทศ ก็ต้องรักษาประโยชน์ส่วนรวมให้มั่นคง ไม่ยั่วยุ ไม่ปลุกปั่น ไม่ปลูกฝัง ไม่นำเสนอความคิดผิด ๆ ให้กับเยาวชน ให้กับเด็ก ให้กับประชาชน นี่คือความรับผิดชอบของทุกคนในประเทศ แต่สิ่งที่มันเกิดขึ้นมันก็เกิดเรื่องเหล่านี้ว่า เราไม่สามารถจะทำให้ประเทศมันเจริญรุ่งเรืองก้าวหน้าสงบสุขไปได้ก็เพราะความรับผิดชอบ ของพวกเรากันเอง ดังนั้นเมื่อดูตามมาตราที่ท่านเสนอตั้งแต่ มาตรา ๒๔๙ ตั้งแต่ภายใต้บังคับ มาตรา ๑ ผมก็ดูเนื้อหาประกอบกับที่ท่านเสนอแล้ว ก็เรียนตามตรงว่าเป็นห่วงแล้วก็รับไม่ได้ เพราะเนื้อหาทั้งหมดจริง ๆ แล้วมันก็เนื้อหาเดิมในรัฐธรรมนูญผ่าน ๆ มาในเรื่องการปกครอง ส่วนท้องถิ่น แต่ท่านเอามาตัดแปะใส่เนื้อหาใส่รายละเอียดเข้าไป แต่หัวข้อสำคัญมันไปอยู่ ที่มาตราท้าย ๆ ผมเอามาตรา ๖ มาตรา มาตรา ๗ แล้วกัน เพราะว่าเวลามันก็น้อยเต็มที น้อยเหลือเกิน ไปมาตรา ๖ มาตรา ๗ มาตราสุดท้ายเลย ถ้าดูแค่ข้อเสนอนว่าภายใน ๖๐ วัน ท่านจะยกเลิกกฎหมายเกี่ยวกับการปกครองส่วนท้องถิ่น ยกเลิกหมดเลย ยกเลิกการปกครอง ส่วนภูมิภาคอีก ในระยะเวลา ๖๐ วัน มันทำให้เห็นอะไร มันทำให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลง ที่ท่านต้องการให้เกิดขึ้น โดยรายละเอียดท่านอาจจะเสนอ ๒ ปี ๕ ปีอะไรก็ตาม แต่มันก็เห็น เนื้อหาในมาตราสุดท้าย สุดท้ายว่าเจตนาที่ท่านต้องการนั้นต้องการเพื่อจะก่อให้เกิดการ เปลี่ยนแปลงอะไรในบ้านเมืองไทย ผมอยากเห็นประเทศเป็นรัฐรัฐเดียวอย่างที่ว่าละครับ ไม่อยากเห็นรัฐอิสระ ๖๗๐ รัฐในประเทศ ในผืนแผ่นดินไทยเดียวกัน เพราะฉะนั้นในเนื้อหา ที่เสนอมาทั้งหมด ด้วยเวลาจำกัดต้องกราบเรียนเลยว่าผมยังรับหลักการในเรื่องเหล่านี้ไม่ได้ ผมไม่ได้รังเกียจเลยครับผู้เสนอ ไม่ว่าจะเป็นคุณธนาธร หรือคุณปิยบุตร ไม่เคยรังเกียจ ในเรื่องส่วนตัวเลย แต่ผมเพียงแต่ระแวดระวังในพฤติกรรมการกระทำในการแสดงออก ของท่านที่ผ่านมาเท่านั้นเอง มันก็เลยผสมผสานกันว่าข้อเสนอของท่านนั้นมันจะเกี่ยวกับ ความสำคัญของพี่น้องประชาชนทั้งประเทศ โดยสรุปก็คือผมให้ความเคารพพี่น้องประชาชน ๗๐,๐๐๐ คน ๘๐,๐๐๐ คน ที่ลงชื่อเสนอเป็นร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับนี้มา แต่ในข้อเสนอ ที่ท่านเสนอมานั้น ต้องเรียนเลยว่าถ้าโดยรวม ๆ แล้วยังไม่มีการกระจายอำนาจที่จะสำเร็จได้ อย่างแท้จริง ผมจึงไม่อาจที่จะรับหลักการในร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้ และผมก็เชื่อว่าสิ่งที่ผม อภิปรายนี้ ท่านสมาชิกวุฒิสภาที่จะต้องพิจารณาร่วมกับผมนั้น ก็คิดไปในแนวทางเดียวกัน ขอบคุณท่านประธานครับ