สุเนตตา แซ่โก๊ะ อภิปรายร่าง พ.ร.ป. ว่าด้วยพรรคการเมือง โดยสนับสนุนให้ตัวแทนพรรคประจำจังหวัดสามารถส่งผู้สมัครได้ทั่วทั้งจังหวัด เพื่อลดความยากลำบากของพรรคเล็กในการจัดตั้งสาขาและหาสมาชิกครบตามเกณฑ์
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ดิฉัน นางสุเนตตา แซ่โก๊ะ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรครวมพลังประชาชาติไทย ในฐานะสมาชิกรัฐสภา ดิฉันขอร่วมอภิปราย ร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ดิฉันต้อง ขอเรียนว่าดิฉันเพิ่งเข้ามาในวงการการเมืองได้ไม่นานนัก ก่อนหน้านี้ดิฉันก็เป็นเพียงกองเชียร์ เป็นผู้ชมที่นั่งชมบนอัฒจันทร์ ไม่มีความรู้เรื่องการสร้างทีม สร้างพรรค กลยุทธ์การได้มา ซึ่งผู้สมัครหรือสมาชิกแต่อย่างใด สิ่งที่พวกเราผู้ชมเห็นนั้นก็คือผลผลิตที่ออกมาแล้ว ขั้นตอน ที่มาเป็นอย่างไรนั้นเราก็ไม่ได้ล่วงรู้ด้วย ผู้ชมอย่างเราก็จะมีทีมหรือบุคคลผู้เล่นที่เราชื่นชอบ แล้วแต่สไตล์ (Style) ของแต่ละคน อยู่มาวันหนึ่งดิฉันก็ได้มีโอกาสมีคนชักชวนให้เข้ามาร่วม จัดตั้งทีม ซึ่งก็หมายถึงพรรคการเมือง ดิฉันได้เข้ามาเป็นผู้ร่วมจัดตั้งพรรครวมพลัง ประชาชาติไทย แต่ดิฉันไม่ได้เป็นแค่ผู้ร่วมจัดตั้ง ดิฉันได้ลงไปคลุกในกระบวนการด้วย เป็นส่วนหนึ่งของทีมทำงาน ดิฉันได้ศึกษารัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ ได้ศึกษากฎหมายลูก พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. ๒๕๖๐ และได้มีการจัดสัมมนาถกกันเรื่อง พ.ร.ป. พรรคการเมืองนี้ เจตนารมณ์ที่มา การระบุข้อกำหนด เงื่อนไขต่าง ๆ นั้น ท่านผู้ร่างก็ไม่ได้ยกมาลอย ๆ นะคะ มีการนำบทเรียนจากในอดีตมาเป็นตัวตั้งในการร่าง พ.ร.ป. ฉบับนี้ ในเวลานั้นดิฉันได้อ่าน ได้ศึกษา และดิฉันก็รู้สึกว่ามันดีมากเลย ต้องมีกลุ่มคนที่มีอุดมการณ์ทางการเมืองในแนวทาง เดียวกันมาร่วมจัดตั้งพรรคการเมือง มีทุนประเดิม มีมาตรฐาน มีจริยธรรม มีหลักเกณฑ์ วิธีการคัดเลือกบุคคลเพื่อส่งเข้าสมัครรับเลือกตั้ง วิธีการบริหารการเงินและทรัพย์สิน มีโครงสร้างพรรค มีสาขา มีตัวแทน มีการกระจายอำนาจ มีการกำหนดค่าสมาชิก และอื่น ๆ อีกมากมาย สำหรับมือใหม่อย่างดิฉันแล้วนั้น เมื่ออ่านและศึกษาแล้วต้องบอกว่ามันดีมาก เลยค่ะ คนที่เขียน พ.ร.ป. ฉบับนี้มองภาพใหญ่ได้ครบลูป (Loop) คือรูปแบบองค์การที่ว่า ถ้าทำได้ตามที่เขียน ก็จะเป็นองค์การที่มีการบริหารอย่างเป็นมืออาชีพและสมบูรณ์แบบ ภาพในฝันของดิฉันเวลานั้นการทำงานจะต้องสนุกสนานค่ะ จะได้พบปะผู้คนที่มีอุดมการณ์ ทางการเมืองเดียวกัน ดิฉันได้เปลี่ยนตัวเองจากประชาชนธรรมดา มาเป็นพลเมืองที่มี ส่วนร่วมเพื่อส่วนรวม ที่ภาษาอังกฤษเรียกว่าแอกทีฟ ซิทิเซน (Active Citizen) แล้วเข้ามา ทำงานจริงจัง ดิฉันพบว่าการจะทำให้ได้ตามที่ พ.ร.ป. ระบุไว้นั้น ต้องใช้ความวิริยะ ความอุตสาหะและอื่น ๆ อีกหลายอย่างที่พรรณนาไม่หมดเลยทีเดียวค่ะ การชักชวนคน เข้ามาเป็นสมาชิกพรรคนั้นก็ไม่ได้ง่ายเลย บางคนชอบพรรคเรา ชอบอุดมการณ์ของพรรคเรา แต่ก็ไม่พร้อมที่จะเป็นสมาชิกพรรค จะด้วยเหตุผลใด ๆ ก็แล้วแต่ ใน พ.ร.ป. พรรคการเมือง มาตรา ๓๓ กำหนดให้ต้องจัดตั้งสาขาพรรคการเมืองในแต่ละภาค อย่างน้อยภาคละ ๑ สาขา มาตรา ๓๕ กำหนดให้จัดตั้งตัวแทนพรรคการเมืองประจำจังหวัดในเขตเลือกตั้ง ในจังหวัด ชื่อบอกว่าเป็นตัวแทนพรรคการเมืองประจำจังหวัด แต่สามารถดำเนินกิจกรรม ของพรรคการเมืองในเขตพื้นที่ที่รับผิดชอบเท่านั้น หมายความว่าอย่างไรคะ ก็ต้องมาดูที่ มาตรา ๔๗ ที่ระบุว่าพรรคการเมืองซึ่งประสงค์จะส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบแบ่งเขตเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งใด ต้องมีสาขาพรรคการเมือง หรือตัวแทนพรรคการเมือง ประจำจังหวัดที่มีเขตพื้นที่รับผิดชอบในเขตเลือกตั้งนั้น ท่านประธานคะ หมายความว่า ถ้าพรรครวมพลังประชาชาติไทยจะส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ๓๕๐ เขต หรือตอนนี้จะบอกว่า ๔๐๐ เขตก็แล้วแต่ พรรคจะต้องมีตัวแทนพรรคการเมืองประจำจังหวัด ครบทุกเขต การจัดตั้งตัวแทนพรรคการเมืองประจำจังหวัดกว่าจะได้แต่ละเขตนี่ไม่ใช่ เรื่องง่ายเลยค่ะ เพราะฉะนั้นหลักการและอุดมการณ์ที่เขียนใน พ.ร.ป. ดีมากค่ะ ดีจริง แต่ในทางปฏิบัติมันยากมาก ๆ เลยค่ะท่าน ในแต่ละเขตเราจะพบว่าคนที่เป็นแอกทีฟ ซิทิเซน (Active Citizen) คนที่พร้อมจะเป็นสมาชิกพรรคการเมือง พร้อมที่จะมาร่วมทำ กิจกรรมด้วยจิตสาธารณะนั้นมีอยู่ไม่มาก แล้วก็จะเป็นคนกลุ่มเดิม ๆ การจะได้มาซึ่งสมาชิก จำนวน ๑๐๐ คนในเขตนั้น ต้องใช้วิธีการ ใช้กลยุทธ์ และยิ่งถ้าเป็นพรรคเล็ก ๆ อย่างพรรครวมพลังประชาชาติไทยเราก็ยิ่งจะลำบากขึ้นอีกทวีคูณ ในการเลือกตั้งครั้งที่ผ่านมา บทเฉพาะกาลได้มีการอนุโลมให้ตัวแทนพรรคการเมืองประจำจังหวัด ๑ เขต ในจังหวัด สามารถส่งได้ครบทุกเขตในจังหวัดนั้น ช่วยให้เราข้ามความยากลำบากนั้นมาได้ ดังนั้น เมื่อจะมีการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมืองแล้วนั้น ดิฉันอยากจะฝากพิจารณาในประเด็นนี้ค่ะ ตัวแทนพรรคการเมืองประจำจังหวัด ให้เป็นตัวแทนพรรคการเมืองประจำจังหวัดจริง ๆ นั่นคือจังหวัดหนึ่งมีตัวแทนพรรคการเมือง ประจำจังหวัด ๑ สำนักงานก็น่าจะเพียงพอ และสามารถดำเนินกิจกรรมของพรรคการเมือง ได้ครอบคลุมทั้งจังหวัดค่ะ ขอบพระคุณค่ะท่านประธาน