คารม พลพรกลาง อภิปรายร่างพระราชบัญญัติกำหนดระยะเวลาดำเนินงานในกระบวนการยุติธรรม โดยตั้งคำถามถึงเจตนารมณ์ของกฎหมายและเน้นย้ำปัญหาความไม่เท่าเทียมในการเข้าถึงความยุติธรรมระหว่างคนมีฐานะกับประชาชนทั่วไป พร้อมเรียกร้องให้ลดอำนาจเจ้าหน้าที่รัฐ เพิ่มการเข้าถึงข้อมูลและทนายความให้ผู้มีปัญหาทางเศรษฐกิจ รวมถึงแก้ไขปัญหาความล่าช้าของคดีและข้อจำกัดเรื่องความลับราชการ โดยเสนอให้พิจารณาผลประโยชน์ของประชาชนเป็นหลัก พร้อมให้ความเห็นเพื่อนำไปปรับปรุงในชั้นกรรมาธิการและแสดงความเคารพต่อเจตนาของกฎหมายดังกล่าว
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ผม นายคารม พลพรกลาง ในฐานะสมาชิกรัฐสภา ต่อร่างพระราชบัญญัติกำหนดระยะเวลาดำเนินงานในกระบวนการยุติธรรม พ.ศ. .... ต้องขออนุญาตเรียนว่าต้องขออนุญาตที่จะอภิปรายเพื่อแสดงความคิดเห็น เนื่องจาก กฎหมายฉบับนี้พอขึ้นชื่อเราก็สงสัยแล้วว่า ชื่อร่างพระราชบัญญัตินี้ตั้งขึ้นมาเพื่อให้มันช้าลง หรือว่าเร็วขึ้น หรือว่าเป็นข้ออ้างในการให้ราชการปฏิเสธได้ว่าอยู่ระหว่างดำเนินการ บ้านผมนี่ครับ ผมคนจังหวัดร้อยเอ็ดครับ เขาไม่เข้าใจหรอกครับชื่อร่างท่านคืออะไร เขาสนใจว่าเวลาเขาแจ้งความทำไมมันช้า คดีทำไมเขาช้า ท่านอำนวย นิ่มมะโน ขออนุญาต พูดผ่านท่านประธานไปซึ่งเป็นตำรวจ เป็นกรรมการปฏิรูปประเทศ บ้านผมเขาสนใจว่า เวลาดำเนินคดีในศาล ทำไมมันเร็วจัง แต่เวลาไปขอเงินหลักประกันคืนทำไมมันช้า เขาสนใจแค่นี้ละครับ ต่างคนที่เรานั่งอยู่นี้ก็รัฐธรรมนูญบอกว่าเรามาจากประชาชน เราใช้ อำนาจผ่านสภา ผ่านศาล ผ่านคณะรัฐมนตรี จริง ๆ แล้วรัฐมีอำนาจเยอะไป ท่านประธาน เป็นนักกฎหมายซึ่งเป็นประมุขมา ไม่เป็นเฉพาะประธานศาลฎีกา ท่านประธานรู้ไหมครับว่า อำนาจรัฐที่มันเยอะมันต้องลดลงให้ประชาชนเขาเข้าถึง ความเข้าถึงอำนาจเป็นเรื่องที่สำคัญ ต้นทุนของคนเป็นเศรษฐีกับต้นทุนของคนเป็นชาวนาอย่างบ้านผมต่างกันครับ เพราะฉะนั้น กฎหมายฉบับนี้มีเยอะมาก เท่าที่ศึกษามากับเท่าที่มีประสบการณ์ในการทำงาน
ประเด็นแรก ผมไม่แน่ใจครับ ในมาตรา ๕ การเขียนถึงหน่วยงานต่าง ๆ ก็ดี แต่ก่อนจะไปมาตรา ๕ ขอพูดถึงมาตรา ๓ ท่านประธาน มาตรา ๓ นี่ครับ ผมเป็นคนที่ ไม่ชอบที่จะไปกระแนะกระแหนใครครับ แต่อยากถามนิดหนึ่งท่านรัฐมนตรีกับท่านผู้มาชี้แจง ว่าผู้มีส่วนเกี่ยวข้องที่จะได้รับประโยชน์จากกฎหมายฉบับนี้ เขียนรัฐธรรมนูญได้ครับ เวลามีคดีอาญาถ้าไม่มีทนาย ต้องจัดหาทนายให้ ถูกไหมครับท่านเปิดดูได้ คนยากจนต้อง จัดหา แต่ว่าทำไมความเห็นของสำนักงานอัยการสูงสุด ผมอ่านโดยละเอียด เมื่อคืนกลับจาก ร้อยเอ็ดมาก็รีบอ่านเพราะสนใจกฎหมายฉบับนี้ และขอเป็นกรรมาธิการ ท่านประธาน แต่พอมาถึงชั้นนี้คนที่เกี่ยวข้องแค่แจ้งว่า คดีเขาคืบหน้าช้าเร็วอัยการตัดออกแล้วก็ไม่เขียนไว้ อันนี้ขอคำชี้แจง ตัดเพราะว่าอะไรครับ เพราะว่าคนที่อยู่บ้านนอก คนที่ทำนาท่านประธาน คนที่เลี้ยงสัตว์ที่เขาไม่มีความรู้ถ้าเขาจะตั้งทนาย ทนายก็มีหลายอย่าง ทนายที่ขอแรง ทนายที่เขาช่วยเหลือคนจริง ๆ ที่อยู่ทางสื่อบางคนเขาก็ทำให้กระบวนการยุติธรรมเร็วขึ้น คดีรถชนคุณหมอต่ายนี่ครับ ท่านประธานรู้ไหม ไม่ได้เกิดจากการตรวจสอบในกระบวนการ ยุติธรรมเอง คือตำรวจนะครับ ผมคนบ้านนอกครับ แต่ผมสนใจ ผมเป็นกรรมาธิการคมนาคม แต่ที่สังคมเขาทราบ ท่านประธานรู้ไหม จากสื่อครับ ผมไม่แน่ใจว่าที่ท่านเขียนไว้ในกฎหมาย ฉบับนี้ออกมาเจตนาดี ผมเข้าใจ แล้วผมก็รับหลักการ พูดล่วงหน้าเลยว่า รับหลักการ แต่รายละเอียดมันมีอะไรที่เป็นข้อสงสัยเยอะมาก ๑. ท่านเขียนไว้เสียดีแล้วท่านมามี ข้อยกเว้น ข้อมูลความลับทางราชการ ท่านประธานที่เคารพ ก็มีอยู่ในรัฐธรรมนูญ เปิดเผยได้ เว้นแต่ความมั่นคงรัฐและความลับทางราชการ กฎหมายนี้จะแก้อย่างไรครับ ต้องฝากท่าน ผู้ชี้แจงให้ตอบนิดหนึ่ง นอกจากนั้นรายงาน ๓ ปีท่านประธานด้วยความเคารพ ปีหนึ่ง ก็เกินไปแล้วครับ ๓ ปีจะแก้อะไรได้ครับ สมมติว่าความล่าช้านั้นผมไม่ใช่คนเจ้าสำบัดสำนวน แต่มันช้าจนชาวบ้านเขาเอือมระอา ที่หลายคนพูดถึงกระบวนการยุติธรรมที่เขารู้สึกว่า เขาบอกว่าเขาไม่ได้รับความเป็นธรรมท่านประธาน หลายคนบอกว่าทำไมเวลาเรื่องที่จะ กระทำกับเขาเร็ว คนในประเทศมันมี ๒ อย่าง คนที่ผิดแล้วไม่รู้ว่าตัวเองผิด กับคนที่เขาไม่ผิด แล้วเขาถูกกระทำ ความรู้สึกในการอยากจะรู้ความคืบหน้าต่างกัน นี่คือสิ่งที่ผมจะขอ ตั้งข้อสังเกตในเวลาที่ผมจะใช้เวลาให้พอดีกับสิ่งที่ท่านให้ นอกจากนั้นผมอยากเรียนท่าน จริง ๆ ครับ ยกตัวอย่าง การประกันตัวในศาล ศาลมีอิสระตามรัฐธรรมนูญ ท่านจะก้าวล่วง เขาอย่างไรครับ ในเมื่อเขาพิจารณาอยู่ ยังไม่เสร็จ ผมเชื่อว่าเรื่องนี้ผมเคยทำงานกฎหมาย มันก็เป็นเรื่องที่จำเป็นบางทีก็บีบไม่ได้ เพราะฉะนั้นกฎหมายฉบับนี้ผมกลัวเหลือเกินครับ เขียนแล้วจะกลายเป็นว่าเป็นข้ออ้าง อาจจะกลายเป็นข้ออ้าง แล้วก็เป็นข้ออ้างที่ ไม่ผิดกฎหมาย ข้าราชการท่านประธาน ข้าราชการมีกฎหมายที่เขียนกำกับคือ มาตรา ๑๕๗ ประมวลกฎหมายอาญา ปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติโดยมิชอบ ถ้าเขียนกรอบขึ้นมาแล้ว อยู่ในกรอบที่เขาทำ เขาไม่ผิดนะครับ ให้เวลาเขาเดือนหนึ่งเขาถึงจะตอบ อยู่ในเดือนนี่เขา ไม่ได้ละเว้นนะครับ เพราะฉะนั้นกฎหมายฉบับนี้เป็นกฎหมายปฏิรูปประเทศ เราอย่าเห่อ ตามปฏิรูปประเทศ เราก็ต้องมองประชาชนเป็นหลัก สุดท้ายจริง ๆ จึงบอกว่า ผมอยากจะ เรียนว่าการที่จะให้กระบวนการเข้าถึงทุกอย่างมันต้องกระจาย อย่างผมเคยบอกว่าบ้านผม ควรศาลจังหวัดสุวรรณภูมิ เพื่อให้เขาไปถึง ไม่ต้องไปไกล อย่างนี้ผมก็ยังไม่เห็นได้รับคำตอบที่ชัดเจนจากการตั้ง กระทู้ถามในสภา
สุดท้ายจริง ๆ ก็ด้วยความเคารพ แล้วก็เห็นถึงเจตนาหลักการเบื้องต้น ก็ถือว่าดีครับ แล้วก็ไปได้ แต่ว่าในชั้นกรรมาธิการคงมีการแก้ไขเยอะ กราบขอบคุณ ท่านประธานที่ได้ให้โอกาสในการติติง แล้วก็ในการเสนอแนะ ขอบคุณท่านประธาน เป็นอย่างสูงครับ