ศิรสา ไชยหมาน ชี้แจงการจัดเรียงลำดับหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมตามกฎหมาย โดยยึดหลักเกณฑ์จากพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวงทบวงกรม และชี้แจงเหตุผลการรวมหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งที่สังกัดกระทรวงและหน่วยงานอิสระ รวมถึงการพิจารณาอำนาจหน้าที่ที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับกระบวนการยุติธรรม
ขอบพระคุณท่านประธานรัฐสภาค่ะ กราบเรียนท่านประธานรัฐสภาและสมาชิกรัฐสภาที่เคารพค่ะ ดิฉัน นางศิรสา ไชยหมาน ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาในฐานะกรรมาธิการ ตามที่ท่านประธานสุรชัย เลี้ยงบุญเลิศชัย ได้มอบหมายให้ดิฉันชี้แจงเกี่ยวกับประเด็นเรื่องการจัดเรียงลำดับหน่วยงาน ในกระบวนการยุติธรรมค่ะ ต้องขออนุญาตกราบเรียนท่านสมาชิกค่ะว่าอย่างที่ท่านมีประเด็น ข้อห่วงกังวลว่าการจัดเรียงนี่จะจัดเรียงตามลำดับความสำคัญของหน่วยงานหรือว่าจัดเรียง ตามอำเภอใจ จริง ๆ แล้วหลักในการจัดเรียงหน่วยงานเราอาจจะพบในกรณีนี้หรือว่าเป็น การจัดเรียงลำดับของคณะกรรมการที่เป็นองค์ประกอบ ซึ่งในการพิจารณาของกฤษฎีกา จะจัดเรียงโดยยึดตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวงทบวงกรมเป็นหลักนะคะโดยเริ่ม จากกระทรวงก่อน ซึ่งกระทรวงกลาโหมจะอยู่ในหมวด ๒ ต่อมาเป็นกระทรวงมหาดไทยอยู่ ในหมวด ๑๓ เป็น ม แล้วก็หมวด ๑๔ คือกระทรวงยุติธรรมซึ่งในส่วนนี้พระราชบัญญัติ ปรับปรุงกระทรวงทบวงกรมก็เรียงลำดับตามตัวอักษรนะคะอย่างที่ได้กราบเรียนข้างต้น ซึ่งในประเด็นตรงนี้ค่ะก่อนหน้านี้ท่านสมาชิกก็ได้พูดว่าสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ หรือว่า หน่วยงานอื่น ๆ มันตกหล่นไปหรือเปล่า จริง ๆ แล้วหน่วยงานในสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ จะอยู่ในกระทรวงยุติธรรมนะคะ กระทรวงยุติธรรมนี่การที่เขียนว่าเป็นกระทรวงกลาโหม อย่างที่ท่านประธานได้พูดว่าเดิมเราใช้กรมพระธรรมนูญแต่ว่าท่านกรรมาธิการซึ่งเป็น ท่านกฤษณะ ขออนุญาตที่เอ่ยนาม ท่านเป็นทหารท่านก็ได้ชี้แจงเหตุผลความจำเป็นเพิ่มเติม ว่านอกจากกรมพระธรรมนูญแล้วในมาตรา ๔๗ ของพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร ๒๔๙๘ ได้กำหนดให้นายทหารพระธรรมนูญ อัยการทหาร รวมถึงนายทหารชั้นสัญญาบัตร ซึ่งผู้บังคับบัญชามอบหมาย ซึ่งกรณีนี้อาจจะมาจากสารวัตรทหารหรือหน่วยงานอื่น ๆ ในกระทรวงกลาโหมได้รับการแต่งตั้งให้ดำเนินการสอบสวนเพราะว่าในมาตรา ๔๗ ของ พระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหารกำหนดให้บุคคลที่กล่าวข้างต้นมีอำนาจในการสอบสวน คดีอาญา ในส่วนของกระทรวงยุติธรรมก็จะมีอยู่หลายหน่วยงาน เช่น กรมคุมประพฤติ กรมบังคับคดี กรมพินิจ กรมราชทัณฑ์ กรมสอบสวนคดีพิเศษ สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ แล้วก็ สำนักงาน ป.ป.ส. ซึ่งหน่วยงานเหล่านี้เป็นหน่วยงานที่เกี่ยวกับหน่วยงานในกระบวนการ ยุติธรรมทั้งสิ้นทั้งทางอาญาทางแพ่งรวมถึงทางปกครอง พอเราได้จัดเรียงตามลำดับพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวงทบวงกรมแล้วเราก็จะมาดู ในส่วนที่ไม่ได้อยู่ในสังกัดกระทรวง ซึ่งส่วนนั้นก็จะอยู่ในมาตรา ๔๖ ของพระราชบัญญัติ ปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม ซึ่งเป็นส่วนราชการที่ไม่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี ก็จะเริ่ม ตั้งแต่ใน (๗) สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (๘) สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปราม การฟอกเงิน แล้วก็ใน (๖) ขออภัยนะคะ เมื่อสักครู่นี้พูดผิด (๔) เป็นสำนักงานตำรวจแห่งชาติ (๕) เป็นสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (๖) เป็นสำนักงานคณะกรรมการ ป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐอันนี้ตามร่าง แต่ถ้าเกิดอยู่ในมาตรา ๔๖ ของ พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรมในมาตรา ๔๖ (๗) (๘) (๙) ตามลำดับค่ะ พอเราเรียงลำดับตามตัวอักษรในพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม แล้วเราก็จะ มาดูต่อว่าหน่วยงานที่เพิ่มขึ้นมาถ้าเป็นหน่วยงานอิสระเราก็จะเรียงตามลำดับหน่วยงานอิสระ ซึ่ง ณ ตอนนี้ก็กลับไปสู่หลักการตามหลักปกติก็คือเรียงตามลำดับตัวอักษร คือคณะกรรมการ การเลือกตั้งใน (๖/๑) ซึ่งอันนี้เป็นร่างที่เสนอเพิ่มเติมนะคะ ซึ่งถ้าเกิดร่างนี้ผ่านรัฐสภาก็คง ต้องจัดเรียงตามลำดับไล่กันเป็นลำดับต่อไปให้ถูกต้อง แล้วก็ในลำดับที่ ๗ คือคณะกรรมการ ป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ส่วนนี้ถือว่าเป็นส่วนขององค์กรอิสระซึ่งมีสมาชิก ได้กล่าวถึงว่าเอ๊ะ ทำไมเราไม่กำหนดหน่วยงานอิสระตามรัฐธรรมนูญทั้งหมด เหมือนกับว่า เราน่าจะเขียนโดยอ้างบทบัญญัติรัฐธรรมนูญ ขออนุญาตเรียนว่าในประเด็นนี้จริง ๆ แล้ว หน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมอย่างที่ท่านประธานสุรชัยได้กล่าวให้ท่านสมาชิกทราบ ในเบื้องต้นว่าคณะกรรมการตรงนี้ก็คือจะเป็นคณะกรรมการที่เกี่ยวข้องกับเรื่องกระบวนการ ทางอาญา ทางแพ่ง แล้วก็ทางวินัย ในส่วนของผู้ตรวจการแผ่นดินหรือว่าคณะกรรมการ ตรวจเงินหรือคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน ณ ตอนนี้ในชั้นกรรมาธิการก็เห็นว่าท่านยังไม่ได้ เกี่ยวข้องโดยตรง เพราะว่าถ้าเราพิจารณากระบวนการหน่วยงานที่เข้ามาในกระบวนการนี้ จะต้องเกี่ยวข้องกับหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมโดยตรง เช่น มีอำนาจในการสอบสวน ไต่สวน พอเราเรียงตามลำดับองค์กรอิสระที่กล่าวข้างต้นเสร็จแล้วก็จะเป็นถึงในหน่วยงาน ของศาล องค์กรอัยการตามลำดับ ซึ่งในส่วนขององค์กรอัยการท่านประธานก็ได้กล่าวไปแล้ว ว่าในพระราชบัญญัติองค์กรอัยการก็ได้กล่าวไว้แล้วว่าหมายถึงตัวพนักงานอัยการ อัยการ ตรงนี้ในเบื้องต้นทางดิฉันก็ขออนุญาตกราบเรียนที่ประชุมเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การจัดเรียง หน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมตามร่างมาตรา ๕ ขอบพระคุณค่ะ